Fermer dalasida çet el traktorlari

Tumanimiz fermer xöjaliklari keyingi yillarda paxtaçilik sohasida köpgina muvaffaqiyatlarga erişmoqdalar. Bunda albatta, fermer xöjaliklarining texnika bilan yetarli darajada taʼminlangani muhim ahamiyat kasb etmoqda. «Texnika dehqonning qöl-qanoti», deganlaridek tumanimiz fermer xöjaliklari bank krediti va lizing asosida rejali ravişda qişloq xöjaligi texnikalari bilan taʼminlanib kelinmoqda. Aytiş joizki, 2002 yildan şu kungaça 1119 ta qişloq xöjaligi texnikalari va mexanizmlari olib kelindi. Yuqori unumli haydov traktorlaridan 13 ta ORION-630, 8 ta MX-140, 8 ta MX-135 va 6 dona TS-60/70,  zanjirli surim traktorlaridan 71 ta VT-150 D, 32 ta YTO, 450 ta TTZ-80-11 rusumli çopiq va 42 dona yuk taşiş traktorlari şular jumlasidandir. Şuningdek, qöş qatorli seyalkalar, kultivatorlar, purkagiçlar va traktor tirkamalar ham olib kelinmoqda.

Ayniqsa, Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil  7-maydagi «Qişloq xöjaligi uçun zanjirli traktorlarni sotib oliş çora-tadbirlari töğrisida»gi 121-sonli qarori ijrosini taʼminlaş böyiça tumanimizda köpgina işlar amalga oşirildi.

Jumladan, tumanimiz fermer xöjaliklariga Xitoy xalq respublikasida işlab çiqarilgan  YTO rusumli surim traktori olib kelinişi yölga qöyildi. Bu traktorning afzallik tomonlari şundaki, buldozer qurilmasi bölganligi sababli yerlarni haydaş bilan bir qatorda çellarni tekislaş, dala çetlarini töğrilaş, çel oliş va yerlarni çizellaş işlarini olib borişda juda qulay. Bu traktorlarning tumanimiz fermer xöjaliklariga 2008-2013-yillarda 32 donasi olib kelinib, ulardan muvaffaqiyatli foydalanib kelinmoqda. 2008-yilda 3 dona, 2010-2012-yillarda 10 dona olib kelingan bölsa, 2013-yilda 19 ta fermer xöjaliklari şunday traktorlar sotib olişga muşarraf böldilar.

Kuzgi, bahorgi şudgor qiliş mavsumida iştirok etadigan texnikalar parkini modernizatsiya qiliş, qişloq xöjaligi sohasini jahon talablariga javob beradigan zamonaviy zanjirli haydov traktorlari bilan taʼminlaş, fermer xöjaliklari texnikalariga körsatiladigan servis xizmatlarining turlari va sifatini oşiriş maqsadida yil boşida tumanimizda ixtisoslaşgan mintaqaviy texnik xizmat körsatiş markazi - «Amudaryo ta’mirlash servis» MÇJ  iş boşladi.

Tumanimizning geografik joylaşgan örni, yaratiladigan şaroitlar Qoraqalpoğiston Respublikasi va Xorazm viloyati tumanlari xöjaliklarida mavjud YTO C 1302 rusumli haydov traktorlariga texnik xizmat körsatiş uçun  juda qulay va bu xizmat turini rivojlantiriş imkoniyatlari mavjud. Bunda masʼuliyati çeklangan jamiyat şaklidagi «Davr maşlizing» qöşma korxonasi boş direktori Yuy Fuç Jen, boş direktor örinbosari Muhamedov Şuhrat Muhamedoviç va korxona boş mutaxassisi Azimov Şerxon Azimoviçlarning xizmatlari katta böldi.

Olib kelingan surim traktori haydovçilarining malakasini oşiriş uçun «Amudaryo ta’mirlash servis» MÇJ korxonasida şu yil yanvar oyida öqişlar taşkil qilindi. YTO traktorlari mavjud bölgan 32 ta fermer xöjaligi rahbarlari va traktor operatorlari iştirokida "Taʼlim töğrisida”gi Qonunga asosan çet elda işlab çiqarilgan texnikalarga servis xizmati körsatiş va tuzatiş, tayyorlaş, ularni qayta taʼmirlaş, texnika vositalaridan foydalaniş samaradorligini oşiriş böyiça maʼruzalar tinglandi.  Traktorlarni mavsumga tayyorlaş va traktorni işga tuşirişdan oldin motor moyini, radiatordagi antifrizini, gidravlika moyini, uzatmalar qutisi moylarini, elektr jihozlarini, yuriş qismlarini közdan keçiriş, keyinçalik dvigatellarni işga tuşiriş böyiça amaliy maşğulotlar ötkazildi. Şuningdek, alohida agregatli gidravlik tizim va osma mexanizmlarning tuzilişi va ularga texnik servis xizmat körsatiş tartibi haqida maʼruzalar qilindi. YTO C 1302 rusumli haydov traktorlarini qişloq xöjaligi işlarini bajarişga tayyorlaş, traktorga qişloq xöjalik agregatlari örnatiş qoidalari va texnik talablari, boşqaruv tizimlari va ularni işlatiş, ölçov-nazorat asboblari bilan tanişiş va ulardagi maʼlumotlarni tahlil qiliş böyiça amaliy maşğulotlar ötkazildi.

«Amudaryo Agrotexservis» MTP MÇJ boş muhandisi Akrom Atamuratovning traktorning elektr jihozlaridan foydalaniş, tok manbalari sxemalari va tuzilişi, elektr jihozlarini izolyatsiyalaş va ularga servis xizmati körsatiş davriyligi haqidagi,  "Namuna” MMTP boş muhandisi Xidirboy Sobirovning traktorlarning dvigatellarini işlatiş, import dvigatellar, agregat va qismlarida diagnostika-sinaş işlarini bajarişda zarur asboblardan töğri foydalaniş, moylaş va sovutiş sistemasi, moy nasosi, moy sovutgiç va filtrlari, suv nasosi, termostatdan  foydalaniş, dvigatel sistemalariga texnik xizmat körsatiş hamda ularni qizişdan saqlaş töğrisidagi maʼruzalari tinglandi.

Tuman Davlat texnika nazorati inspektori Şuhrat Xalillayev mehnat muhofazasini taʼminlaş, import qişloq xöjalik texnikalarini işlatişda inson hayotini muhofaza qiliş va yonğinga qarşi kuraş çora-tadbirlari haqida tuşunçalar berdi.

Traktor operatorlari ham öqitiş jarayonida faol iştirok qilib, özlarining hayotiy tajribalari bilan örtoqlaşdilar. Traktorni işlatişda qöl keladigan usullarni öquv iştirokçilari bilan baham kördilar. Tumanimizning yetakçi mutaxassislariga köplab savollar berildi va tegişli javoblar olindi.

Amalga oşirilayotgan bu kabi işlar kelgusida qişloq xöjaligini yuqori unumli texnikalar bilan taʼminlaş orqali hosildorlikni oşirib, iqtisodiyotimiz rivojiga hissa qöşadi.

I.Fayzullayev,

 tuman qişloq va suv xöjaligi bölimining mexanizatsiya böyiça boş mutaxassisi.