Фермер даласида чет эл тракторлари

Туманимиз фермер хўжаликлари кейинги йилларда пахтачилик соҳасида кўпгина муваффақиятларга эришмоқдалар. Бунда албатта, фермер хўжаликларининг техника билан етарли даражада таъминлангани муҳим аҳамият касб этмоқда. «Техника деҳқоннинг қўл-қаноти», деганларидек туманимиз фермер хўжаликлари банк кредити ва лизинг асосида режали равишда қишлоқ хўжалиги техникалари билан таъминланиб келинмоқда. Айтиш жоизки, 2002 йилдан шу кунгача 1119 та қишлоқ хўжалиги техникалари ва механизмлари олиб келинди. Юқори унумли ҳайдов тракторларидан 13 та ОРИОН-630, 8 та МХ-140, 8 та МХ-135 ва 6 дона ТС-60/70,  занжирли сурим тракторларидан 71 та ВТ-150 Д, 32 та YTO, 450 та ТТЗ-80-11 русумли чопиқ ва 42 дона юк ташиш тракторлари шулар жумласидандир. Шунингдек, қўш қаторли сеялкалар, культиваторлар, пуркагичлар ва трактор тиркамалар ҳам олиб келинмоқда.

Айниқса, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил  7 майдаги «Қишлоқ хўжалиги учун занжирли тракторларни сотиб олиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 121-сонли қарори ижросини таъминлаш бўйича туманимизда кўпгина ишлар амалга оширилди.

Жумладан, туманимиз фермер хўжаликларига Хитой халқ республикасида ишлаб чиқарилган  YTO русумли сурим трактори олиб келиниши йўлга қўйилди. Бу тракторнинг афзаллик томонлари шундаки, бульдозер қурилмаси бўлганлиги сабабли ерларни ҳайдаш билан бир қаторда челларни текислаш, дала четларини тўғрилаш, чел олиш ва ерларни чизеллаш ишларини олиб боришда жуда қулай. Бу тракторларнинг туманимиз фермер хўжаликларига 2008-2013 йилларда 32 донаси олиб келиниб, улардан муваффақиятли фойдаланиб келинмоқда. 2008 йилда 3 дона, 2010-2012 йилларда 10 дона олиб келинган бўлса, 2013 йилда 19 та фермер хўжаликлари шундай тракторлар сотиб олишга мушарраф бўлдилар.

Кузги, баҳорги шудгор қилиш мавсумида иштирок этадиган техникалар паркини модернизация қилиш, қишлоқ хўжалиги соҳасини жаҳон талабларига жавоб берадиган замонавий занжирли ҳайдов тракторлари билан таъминлаш, фермер хўжаликлари техникаларига кўрсатиладиган сервис хизматларининг турлари ва сифатини ошириш мақсадида йил бошида туманимизда ихтисослашган минтақавий техник хизмат кўрсатиш маркази - «Amudaryo ta’mirlash servis» МЧЖ  иш бошлади.

Туманимизнинг географик жойлашган ўрни, яратиладиган шароитлар Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти туманлари хўжаликларида мавжуд YTO C 1302 русумли ҳайдов тракторларига техник хизмат кўрсатиш учун  жуда қулай ва бу хизмат турини ривожлантириш имкониятлари мавжуд. Бунда масъулияти чекланган жамият шаклидаги «Давр машлизинг» қўшма корхонаси бош директори Юй Фуч Жень, бош директор ўринбосари Муҳамедов Шуҳрат Муҳамедович ва корхона бош мутахассиси Азимов Шерхон Азимовичларнинг хизматлари катта бўлди.

Олиб келинган сурим трактори ҳайдовчиларининг малакасини ошириш учун «Amudaryo ta’mirlash servis» МЧЖ корхонасида шу йил январь ойида ўқишлар ташкил қилинди. YTO тракторлари мавжуд бўлган 32 та фермер хўжалиги раҳбарлари ва трактор операторлари иштирокида "Таълим тўғрисида”ги Қонунга асосан чет элда ишлаб чиқарилган техникаларга сервис хизмати кўрсатиш ва тузатиш, тайёрлаш, уларни қайта таъмирлаш, техника воситаларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш бўйича маърузалар тингланди.  Тракторларни мавсумга тайёрлаш ва тракторни ишга туширишдан олдин мотор мойини, радиатордаги антифризини, гидравлика мойини, узатмалар қутиси мойларини, электр жиҳозларини, юриш қисмларини кўздан кечириш, кейинчалик двигателларни ишга тушириш бўйича амалий машғулотлар ўтказилди. Шунингдек, алоҳида агрегатли гидравлик тизим ва осма механизмларнинг тузилиши ва уларга техник сервис хизмат кўрсатиш тартиби ҳақида маърузалар қилинди. YTO C 1302 русумли ҳайдов тракторларини қишлоқ хўжалиги ишларини бажаришга тайёрлаш, тракторга қишлоқ хўжалик агрегатлари ўрнатиш қоидалари ва техник талаблари, бошқарув тизимлари ва уларни ишлатиш, ўлчов-назорат асбоблари билан танишиш ва улардаги маълумотларни таҳлил қилиш бўйича амалий машғулотлар ўтказилди.

«Амударё Агротехсервис» МТП МЧЖ бош муҳандиси Акром Атамуратовнинг тракторнинг электр жиҳозларидан фойдаланиш, ток манбалари схемалари ва тузилиши, электр жиҳозларини изоляциялаш ва уларга сервис хизмати кўрсатиш даврийлиги ҳақидаги,  "Намуна” ММТП бош муҳандиси Хидирбой Собировнинг тракторларнинг двигателларини ишлатиш, импорт двигателлар, агрегат ва қисмларида диагностика-синаш ишларини бажаришда зарур асбоблардан тўғри фойдаланиш, мойлаш ва совутиш системаси, мой насоси, мой совутгич ва фильтрлари, сув насоси, термостатдан  фойдаланиш, двигатель системаларига техник хизмат кўрсатиш ҳамда уларни қизишдан сақлаш тўғрисидаги маърузалари тингланди.

Туман Давлат техника назорати инспектори Шуҳрат Халиллаев меҳнат муҳофазасини таъминлаш, импорт қишлоқ хўжалик техникаларини ишлатишда инсон ҳаётини муҳофаза қилиш ва ёнғинга қарши кураш чора-тадбирлари ҳақида тушунчалар берди.

Трактор операторлари ҳам ўқитиш жараёнида фаол иштирок қилиб, ўзларининг ҳаётий тажрибалари билан ўртоқлашдилар. Тракторни ишлатишда қўл келадиган усулларни ўқув иштирокчилари билан баҳам кўрдилар. Туманимизнинг етакчи мутахассисларига кўплаб саволлар берилди ва тегишли жавоблар олинди.

Амалга оширилаётган бу каби ишлар келгусида қишлоқ хўжалигини юқори унумли техникалар билан таъминлаш орқали ҳосилдорликни ошириб, иқтисодиётимиз ривожига ҳисса қўшади.

И.Файзуллаев,

 туман қишлоқ ва сув хўжалиги бўлимининг механизация бўйича бош мутахассиси.