Soğlom bola – oila baxti

Yangi çaqaloqning tuğilişi har bir oila uçun baxt va quvonçdir. Şu çaqaloqning soğlom ösişi va rivojlanişi uçun biz şifokorlar ham ota-ona bilan birday masʼulmiz.

Bola tuğilgandan keyin birinçi kundan boşlab uy şaroitiga örgana boşlaydi. Ona suti – bola 6 oylik bölgunça eng kerakli ozuqa hisoblanadi. Şu bois,  yangi tuğilgan çaqaloqni 6 oylik davri mobaynida ona suti bilan oziqlantiriş zarur. Ilk bor emizişni bola tuğilgandan keyingi 15-30 daqiqada boşlaş lozim. Bola tuğilgandan keyin dastlabki kunlarda ona kökragidan faqat oğiz suti keladi. Oğiz suti oson hazm böluvçi sut hisoblanib, uning tarqibida oqsil, uglevodlar va kerakli mikroelementlar yetarli miqdorda böladi. Ona sutining afzalligi şundaki, u bolaning barça zarur vitamin va mikroelementlarga bölgan ehtiyojini qondiradi. Ona suti bilan oziqlangan çaqaloq issiq kunlarda ham suv içişga ehtiyoj sezmaydi. Ona suti bolani  har xil kasalliklardan saqlaydi, bundan taşqari, ona suti bolaning aqlan va jismonan rivojlanişi uçun zarur bölgan barça elementlarni özida mujassam etgan. Eng muhimi, ona emizayotgan paytda har bitta bola ona mehri va muhabbatini xis etadi.

Bolani 6 oylikdan boşlab ona sutiga qöşimça  ravişda sabzavotli ovqatlar bilan  ovqatlantiriş lozim. Qöşimça oziqlantirişni boşlaş bola organizmi uçun jiddiy davrning boşlanişi hisoblanadi. Şuning uçun oson hazm böluvçi sabzavotli bötqalar beriş tavsiya etiladi.

Bolani ikki yoşga tölgunça ona suti bilan va töğri oziqlantiriş uning soğlom ösişi garovidir.

Bolada ösiş va rivojlaniş har xil keçişi mumkin. Asta-sekinlik bilan ular kulişni, ötirişni va yurişni örganadilar.

5 oylik davriga kelib bola ota-onasini boşqalardan ajrata oladi. Tovuşlarga ahamiyat beradi, qöliga berilgan   şaqildoqni uzoq vaqt uşlab tura oladi. Qornida aylana oladi. Qöltiğidan uşlaganda esa oyoqlari bilan mustahkam turadi. 6 oylik davriga kelib alohida söz böğinlarini talaffuz qiladi. Öyinçoqlar bilan erkin va uzoq öynay oladi. Qornidan orqasiga aylana oladi. Manej böylab harakatlanib, qoşiqdan ovqatlantirilganda, bemalol yeydi. 7 oylik davrida biror narsa qayerda, degan savolga boş va közlarini yönaltirib, uni topişga harakat qiladi. Yaxşi emaklaydi. Oylar ötgan sayin bola ismini aytib çaqirsangiz, javob beradi, narsalarni uşlagan holda mustaqil yura oladigan böladi.

10 oylik davri bolaning eng şirin davridir. Kattalarning sörovi bilan söralgan öyinçoqlarni topib beradi. Inson sifatida şakllana boşlaydi. Bola 1 yoşga tölganda yangi sözlarni örganişga harakat qiladi. 10 ga yaqin sözlarni bemalol  gapiradi. Onasining va yaqin odamlarining ismini biladigan böladi. Mustaqil ravişda yuradi va özi piyoladan bemalol sut yoki suv içadi.

Yoş onalardan iltimos qilardik-ki, siz doimiy ravişda şifokor qabulida böling, bolangizning ösişi va rivojlanişini nazorat qilib turing. Bolaning vazni va böyini har oyda ölçatib, uning soğlom ösişiga eʼtiborli böling. Zero, bola – oilangiz quvonçi va baxtidir.

G.YuSUPOVA,

tuman tibbiyot birlaşmasi boş pediatri.

(Foto - uza.uz)