Соғлом бола – оила бахти

Янги чақалоқнинг туғилиши ҳар бир оила учун бахт ва қувончдир. Шу чақалоқнинг соғлом ўсиши ва ривожланиши учун биз шифокорлар ҳам ота-она билан бирдай масъулмиз.

Бола туғилгандан кейин биринчи кундан бошлаб уй шароитига ўргана бошлайди. Она сути – бола 6 ойлик бўлгунча энг керакли озуқа ҳисобланади. Шу боис,  янги туғилган чақалоқни 6 ойлик даври мобайнида она сути билан озиқлантириш зарур. Илк бор эмизишни бола туғилгандан кейинги 15-30 дақиқада бошлаш лозим. Бола туғилгандан кейин дастлабки кунларда она кўкрагидан фақат оғиз сути келади. Оғиз сути осон ҳазм бўлувчи сут ҳисобланиб, унинг тарқибида оқсил, углеводлар ва керакли микроэлементлар етарли миқдорда бўлади. Она сутининг афзаллиги шундаки, у боланинг барча зарур витамин ва микроэлементларга бўлган эҳтиёжини қондиради. Она сути билан озиқланган чақалоқ иссиқ кунларда ҳам сув ичишга эҳтиёж сезмайди. Она сути болани  ҳар хил касалликлардан сақлайди, бундан ташқари, она сути боланинг ақлан ва жисмонан ривожланиши учун зарур бўлган барча элементларни ўзида мужассам этган. Энг муҳими, она эмизаётган пайтда ҳар битта бола она меҳри ва муҳаббатини хис этади.

Болани 6 ойликдан бошлаб она сутига қўшимча  равишда сабзавотли овқатлар билан  овқатлантириш лозим. Қўшимча озиқлантиришни бошлаш бола организми учун жиддий даврнинг бошланиши ҳисобланади. Шунинг учун осон ҳазм бўлувчи сабзавотли бўтқалар бериш тавсия этилади.

Болани икки ёшга тўлгунча она сути билан ва тўғри озиқлантириш унинг соғлом ўсиши гаровидир.

Болада ўсиш ва ривожланиш ҳар хил кечиши мумкин. Аста-секинлик билан улар кулишни, ўтиришни ва юришни ўрганадилар.

5 ойлик даврига келиб бола ота-онасини бошқалардан ажрата олади. Товушларга аҳамият беради, қўлига берилган   шақилдоқни узоқ вақт ушлаб тура олади. Қорнида айлана олади. Қўлтиғидан ушлаганда эса оёқлари билан мустаҳкам туради. 6 ойлик даврига келиб алоҳида сўз бўғинларини талаффуз қилади. Ўйинчоқлар билан эркин ва узоқ ўйнай олади. Қорнидан орқасига айлана олади. Манеж бўйлаб ҳаракатланиб, қошиқдан овқатлантирилганда, бемалол ейди. 7 ойлик даврида бирор нарса қаерда, деган саволга бош ва кўзларини йўналтириб, уни топишга ҳаракат қилади. Яхши эмаклайди. Ойлар ўтган сайин бола исмини айтиб чақирсангиз, жавоб беради, нарсаларни ушлаган ҳолда мустақил юра оладиган бўлади.

10 ойлик даври боланинг энг ширин давридир. Катталарнинг сўрови билан сўралган ўйинчоқларни топиб беради. Инсон сифатида шакллана бошлайди. Бола 1 ёшга тўлганда янги сўзларни ўрганишга ҳаракат қилади. 10 га яқин сўзларни бемалол  гапиради. Онасининг ва яқин одамларининг исмини биладиган бўлади. Мустақил равишда юради ва ўзи пиёладан бемалол сут ёки сув ичади.

Ёш оналардан илтимос қилардик-ки, сиз доимий равишда шифокор қабулида бўлинг, болангизнинг ўсиши ва ривожланишини назорат қилиб туринг. Боланинг вазни ва бўйини ҳар ойда ўлчатиб, унинг соғлом ўсишига эътиборли бўлинг. Зеро, бола – оилангиз қувончи ва бахтидир.

Г.ЮСУПОВА,

туман тиббиёт бирлашмаси бош педиатри.

(Фото - uza.uz)