OʻZBEKNING ZULFIYaSI

Ayolni yaratgan Alloh uning qalbida guldek goʻzallik, suvdek hayotbaxshlik, togʻdek sabr, temirdek bardosh, osondek kenglik, tongdek sokinlik, quyoshdek issiqlik, kuydek ohanrabolikni ham tuhfa etgan ekan. Tangri bergan barcha tuhfalarini oʻzida mujassam etgan, sheʼriyat osmonida soʻnmas yulduz misoli charaqlagan, oʻzbekning haqiqiy ayoli timsolini yaratgan hazrati Ayol – Oʻzbekiston xalq shoirasi Zulfiyaxonimdir. U 1915-yil 1-martda Toshkent shahrida tugʻilgan. Zulfiya oʻzbek adabiyotida, sheʼriyat va dostonchiligida katta iz qoldirdi. Uning ijod boʻstoniga ilk bor qadam qoʻyishida turtki boʻlgan ayol – onasi Xadicha aya. U xalq ogʻzaki ijodini yaxshi bilar, bolalariga turli xil qoʻshiq, ertak, afsonalar va dostonlarni soʻzlab berardi. Shoira oʻtmishini eslarkan: “...soʻzga shaydolik hissini qalbimda oddiy ayol – onam uygʻotgan” - deydi. Darhaqiqat uning sheʼrlari xilma-xil insoniy, hayotiy, his-tuygʻular, fikrlar bilan yoʻgʻrilgan, insonning yuragidan joy oladigan buyuk ijod mahsulidir. Zulfiya sheʼrlarida hayotga muhabbat, yuksak insonparvarlik, doimo olgʻa intilish, adolatga tayanish kabi ezgu fazilatlar ufurib turadi.

U oʻzbek va jahon adabiyoti durdonalarini sevib oʻqidi. Daholar ijodini oʻrganish shoiraga qanoat bagʻishladi. Afsuski, hayot sinov va mashaqqatlardan iborat. Shoira hayotidagi eng ulkan yoʻqotish – umr yoʻldoshi Hamid Olimjonning bevaqt hayotdan koʻz yumishi boʻldi. Zulfiya va Hamid Olimjon goʻyo sheʼriyat deb atalgan ulkan dengizda ildam suzayotgan ikki yelkanli kema edilar. Ammo beshafqat taqdir ana shu yelkanli kemalardan birini oʻzining girdobiga oldi. Adabiyotda bir ustun quladi. Shunday ogʻir damda Zulfiya bu toʻfonlarga sabr-bardosh, matonat bilan yelka tutdi, dovdirab qolmadi. U endi qoʻliga ikki sozni olishga ahd qildi. Oʻzi va Hamid Olimjon uchun ijod qilishga kuch topa bildi. Farzandlari Hulkar va Omonning tolei uchun, baxtli-saodatli hayot kechirishi uchun turmush oʻrtogʻining nomini asrlardan-asrlarga olib oʻtish uchun katta yoʻlni bosib oʻtdi. Azob-uqubatlarga mardonavor dosh berdi, yozdi, yozaverdi. U sheʼrlariga koʻz yoshini, gʻamini, kulgularini qoʻshib yozadi. Natijada adabiyotda oʻzbek Zulfiyasi degan buyuk nom qoldirdi. Bejizga shoirimiz Erkin Vohidov Zulfiyaxonim haqida ushbu soʻzlarni aytib oʻtmagan: “Zulfiya singari siymolar xalqning baxti boʻlib yaraladilar. Bu baxt, avvalo, oʻzbekniki, Oʻzbekistonniki, soʻngra esa dunyonikidir”.

Uning hayot yoʻli achinishga emas, balki havas qilishga arzigulikdir. Zero, uning nomi har bir insonning qalbida asrlardan-asrlarga oʻtib boraveradi. Shu sababdan yurtimizda Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti taʼsis etildi. Hozirgi kunda sanʼat, madaniyat, adabiyot, fan, sport kabi yoʻnalishlarda iqtidorli qizlar ushbu mukofotga sazovor boʻlmoqdalar. 2008-yil 1-mart kuni shoiraga boʻlgan yuksak hurmat va ehtirom ramzi sifatida poytaxtimizda shoira Zulfiyaxonim haykali oʻrnatildi.

Zulfiyaxonim nafaqat sheʼriyat olamida oʻchmas iz qoldirdi, balki hayotda ham barcha oʻzbek ayollari havas qilsa arzigulik darajada yashadi.

Barchinoy QURBONBOYeVA,

Amudaryo akademik litseyi oʻquvchisi.