TÖLOVLAR VAQTIDA AMALGA OŞIRILSA, MOL-MULKINGIZ DAXLSIZ BÖLADI

Har bir işda meʼyor bölgani kabi davlatimizning soliq tizimida ham maʼlum tartib-qoidalarga amal qilinadi. Ana şunday tartib-qoidalardan biri bu – fuqarolarning qonun bilan belgilangan soliq tölovlari böyiça  majburiyatidir. Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 51-moddasida fuqarolarning bu majburiyati aniq belgilab qöyilgan.

Soliq Kodeksining 272- va 273-moddalariga muvofiq fuqarolik  majburiyati böyiça yer va mol-mulk  soliğini tölaş muddatlari ham körsatilgan. Unga köra, fuqarolar har yilning 15-oktyabriga qadar yer va mol-mulk  uçun hisoblangan soliqni tölaşlari zarur. Lekin ming afsuski, köpçilik fuqarolar yillar davomida zimmalaridagi bu majburiyatlarini unutib yoki soliq tölaşdan boş tortib,  köplab miqdorda qarzdor bölib qolişmoqda. Baʼzi hollarda ularning  yer va mol-mulk böyiça zimmalaridagi soliq tölovlari sud orqali undirilmoqda.

Şu bois, fuqarolarimizga yer va mol-mulk (köçmas mulk)ingizni öz vaqtida inventarizatsiyadan ötkazib, bu boradagi soliq tölovlarini öz vaqtida amalga oşiring, deymiz. Sababi, vaqtida amalga oşirilmagan soliq tölovi uçun ustama (penya) hisoblanadi va hisoblangan ustama, albatta, oila iqtisodiga zarar keltirişi tabiiy.

Bundan taşqari, Özbekiston Respublikasi Yer Kodeksining 36-moddasiga muvofiq qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda yer soliğini tölamagan  fuqarolarning butun yer uçastkasiga yoki uning bir qismiga egalik huquqi bekor qilinadi.

Şuni alohida qayd etiş joizki, tuman Davlat soliq inspektsiyasi fuqarolarning eng yaqin himoyaçisi hamdir. Inspektsiya ofisiga örnatilgan 515-49-02 «Işonç telefoni» orqali soliq tizimi faoliyatiga oid fuqarolardan tuşgan har qanday murojaat öz vaqtida körib çiqiladi va qatʼiy nazoratga olinadi. Xususan, savdo tarmoqlarida nazorat-kassa maşinalarining işlatilmasligi, çek yoki unga tenglaştirilgan kvitantsiyalarning berilmasligi, bank plastik kartalariga savdo qilmaslik yoki plastik kartalarga naqd pulga nisbatan oşirib savdo xizmati körsatiş borasidagi murojaatlar tegişli tartibda körib çiqilib, murojaat qiluvçilarga öz vaqtida javob berilayotgani bois, «Işonç telefoni»ga kun sayin fuqarolarning işonçi ortib bormoqda.

Xulosa örnida şuni aytmoqçimanki, tuman DSI har doim va har soatda fuqarolarimizning ijtimoiy va iqtisodiy farovonligi uçun masʼuldir.

Ş.MATNIYaZOV, tuman DSI navbatçi qism navbatçisi.

(Foto - http://static.new.norma.uz)