ASORATI OFIR XASTALIK

Ona boʻlish ayol kishinig baxti, farzand esa uning kelajagidir. Xalqimiz "Ona bilan bola-gul bilan lola”, deb bejiz aytmagan. Dunyoga kelgan yangi mehmon - farzand oilaga oʻzi bilan olam-olam quvonch, baxt, shirin turmush, oʻzaro totuvlik olib keladi.

   Mastit kelib chiqishining asosiy sabablaridan biri bolani notoʻgʻri emizishdir. Ayrim onalar, ayniqsa bizning issiq iqlim sharoitida terlab turib, gigiyena qoidalariga rioya qilmasdan emizadilar. Yosh ona hali tajribasiz boʻlganidan bola har gal yigʻlaganda pala-partish emizaveradi. Albatta bu notoʻgʻridir. Bolani har uch soatdan emizishga odatlanish kerak. Kasallik koʻpincha badan uvishishi bilan boshlanadi, harorat koʻtariladi, ayrim vaqtlarda harorat 39 darajadan ham oshib ketadi. Sut bezlari kattalashib ketadi, kuchli ogʻriq paydo boʻladi, koʻkrak terisi biroz qizaradi, agar 3-4 kun ichida qoʻllangan davo choralari natijasida isitma tushmasa, yiring toʻplanib, kasallik zoʻrayib ketadi. Yiring toʻplanganda ogʻriq yana ham zoʻrayadi, harorat koʻtariladi, natijada onaning ahvoli ogʻirlashib, hatto bolani emiza olmay qoladi. Yalligʻlanish jarayoni natijasida organizmda toʻqimalarda yot moddalar toʻplanib, mastitga aylanib ketadi.

   Koʻpgina onalar yalligʻlangan koʻkrakni sogʻib tashlamasdan, bolani emizaveradilar, aslo bunday qilmaslik kerak, sababi yalligʻlangan koʻkrakdan qon va limfa tomirlari orqali onaning sutiga mikroblar oʻtib bolaning ham kasallanishiga olib keladi. Mastitni koʻkrakga sut kelmay qolishidan ajrata bilish kerak. Sut toʻxtab qolganda koʻkrak kattalashib ketadi. Terisi sal qizaradi, harorat 37,5 - 38 daraja atrofida boʻladi. Agar sut toʻxtab qolsa, uni sogʻib tashlash bilan birga surgi dorilar ichish kerak.

   Chilla davrida harorat koʻtarilganda albatta vrachga borib, maslahat olish kerak. Ayrim vaqtlarda kasallikning oʻz vaqtida oldi olinib, vrach maslahati bilan davolanilsa harorat tushadi. Shunda baʼzi ayollar davolanishga eʼtibor bermay qoʻyadilar. Binobarin, kasallik zoʻrayib dori-darmonlar yordam bermay qoʻyadi va sut bezlarini operatsiya qilishdan boshqa chora qolmaydi.

   Mastit bilan ogʻrigan bemor vrach maslahati bilan oʻz vaqtida toʻla-toʻkis davolanganda 10-12 kun ichida sogʻayib ketadi. Yiringli mastit bir oy va undan ham koʻproq vaqtga choʻziladi. Ayrim ayollar koʻkrak uchi qiyilganda va mastit bilan ogʻrib qolganda vrach maslahatisiz har xil malhamlar qoʻyadilar. Bu esa infektsiyaning chuqur qatlamga kirishiga yordam beradi.

   Emizikli ayollar albatta gigiyena qoidalariga rioya qilishlari lozim. Bolani har safar emizishdan oldin qoʻlni sovunlab yuvib, koʻkrak uchini furatsilin eritmasi bilan, hech boʻlmasa qaynab sovigan suv bilan yuvib emizishi kerak. Umuman, mastit boʻlganda albatta vrachga murojaat qilish zarur.

Mavlonbergan TAJIBOYeV,

tuman koʻptarmoqli poliklinikasi jarrohi,

QRda xizmat koʻrsatgan sogʻlikni saqlash xodimi.

(Foto - http://soglom.uz)