ЮРТИМИЗДА МАЖБУРИЙ МEҲНАТ ТАЪҚИҚЛАНГАН ВА УНГА ЙЎЛ ҚЎЙИЛМАЙДИ

Ҳар ким муносиб меҳнат қилиш, касб ва фаолият турини эркин танлаш, хавфсизлик ва гигиена талабларига жавоб берадиган қулай меҳнат шароитларида ишлаш, меҳнати учун ҳеч қандай камситишларсиз ҳамда меҳнатга ҳақ тўлашнинг белгиланган энг кам миқдоридан кам бўлмаган тарзда адолатли ҳақ олиш, шунингдек, ишсизликдан қонунда белгиланган тартибда ҳимояланиш ҳуқуқига эга.

Конституциянинг 42-моддасидан.

Ҳар бир инсон ҳаёти давомида муносиб меҳнат қилиш, касб танлаш, эркин фаолият олиб боришни ва албатта, хавфсиз, қулай меҳнат шароитларида ишлашни хоҳлайди. Бу борада мамлакатимизда касб ва фаолият турини эркин танлаш, ишсизликдан ҳимояланиш каби меҳнатга оид қатор ҳуқуқлар Бош Қомусимизда мустаҳкамлаб қўйилган.

Хусусан, Конституциямизнинг 42-моддасида “Ҳар ким муносиб меҳнат қилиш, касб ва фаолият турини эркин танлаш, хавфсизлик ва гигиена талабларига жавоб берадиган қулай меҳнат шароитларида ишлаш, меҳнати учун ҳеч қандай камситишларсиз ҳамда меҳнатга ҳақ тўлашнинг белгиланган энг кам миқдоридан кам бўлмаган тарзда адолатли ҳақ олиш, шунингдек, ишсизликдан қонунда белгиланган тартибда ҳимояланиш ҳуқуқига эга” эканлиги белгилаб қўйилган.

Шунингдек, Бош Қомусимизнинг 44-моддасида суд қарори билан тайинланган жазони ижро этиш тартибидан ёхуд қонунда назарда тутилган бошқа ҳоллардан ташқари мажбурий меҳнат таъқиқланиши қайд этилган.

Хусусан, мамлакатимизда мажбурий меҳнатга қарши курашиш йўлида тизимли ишлар амалга оширилмоқда. Айниқса, сўнгги йилларда, айтиш керакки, мажбурий меҳнатнинг олдини олиш ва унга тўлиқ барҳам беришга доир аниқ ҳамда амалий чора-тадбирлар йўлга қўйилди. Мажбурий меҳнатга, болалар меҳнатига барҳам бериш, фуқароларнинг кафолатланган меҳнат ҳуқуқларини таъминлашда соҳага доир қонунчилик асосларини мустаҳкамлаш ҳамда қонунчилик базасини халқаро стандартларга мувофиқлаштириш алоҳида ўрин тутади.

Дарҳақиқат, меҳнат ҳуқуқлари инсоннинг ҳаёти давомидаги энг муҳим ҳуқуқларидан биридир. Давлатимизнинг Бош Қомусида инсонни қадрлаш, унинг меҳнатга оид ҳуқуқларини таъминлаш борасида ўрин олган нормалар фуқароларга қулайлик яратишга, ҳақ-ҳуқуқлари камситилишининг олдини олишга хизмат қилади.

Зебо ХОлбоева,

18-сонли мактаб ўқитувчиси.