Иқтисодиёт ривожи – ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ

Истиқлолнинг илк йилларида муҳтарам Президентимиз томонидан узоқни кўзлаб ишлаб чиқилган ва дунё жамоатчилиги томонидан тан олинган тараққиётнинг "ўзбек модели” ижтимоий-иқтисодий ўсиш суръатларини барқарор таъминлаш, аҳоли турмуш даражасини изчил ошириш имконини бермоқда. Саноат салоҳиятини оширишга қаратилаётган эътибор, яратилган қулай ташкилий-ҳуқуқий шарт-шароит, тадбиркорларга берилаётган имтиёз ва преференциялар ҳамда қулай инвестициявий муҳит мамлакатимиз иқтисодиёти ривожида муҳим омил бўлмоқда.

Истиқлол йилларида бутун мамлакатимизда бўлгани каби туманимиз иқтисодиётида ҳам барқарор ўсиш суръатлари таъминланиб, улкан ютуқ ва муваффақиятлар қўлга киритилмоқда. Бунинг тасдиғини қўлга киритилаётган салмоқли натижаларимиз мисолида ҳам кўришимиз мумкин.

2014 йилнинг ўтган 6 ойи якунларига кўра, туманимиз бўйича саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми 46 млрд. 985 млн. сўмни ташкил қилиб, солиштирма нархларда ўтган йилга нисбатан 147,3 фоизни, халқ истеъмоли моллари ишлаб чиқариш 10 млрд. 874 млн. сўмни ташкил қилиб, 129,7 фоизни, қишлоқ хўжалиги ялпи маҳсулоти 47 млрд. 347 млн. сўмни ташкил қилиб 106,8 фоизни, молиялаштиришнинг барча манбалари ҳисобидан капитал қўйилмалар 27 млрд. 477 млн. сўмни ташкил қилиб, 397 фоизни, чакана савдо айланмаси 62 млрд. 879 млн. сўмни ташкил қилиб 114,5 фоизни, пуллик хизмат кўрсатиш 27 млрд. 97 млн. сўмни ташкил қилиб 114,8 фоизни ташкил қилди ва туман иқтисодиёт тармоқларининг барча соҳаларида ўсим суръатларига эришилди.

Туманимиз саноат салоҳиятини ривожлантириш мақсадида олиб борилаётган кенг кўламли ишлар натижасида «Asia silk» Вьетнам шўъба корхонаси, йилига 9600 жуфт пойафзал ва ойига 200 дона костюм-шим, йилига 335 тонна колбаса маҳсулотлари, мебель ва хўжалик қоғози ишлаб чиқарувчи корхоналар, лойиҳа қиймати 158,0 млн. сўмлик сутни қайта ишлаш комплекси, Хитой технологияси асосида йилига 25 млн. дона ғишт ишлаб чиқаришга мўлжалланган лойиҳа қиймати 1 млрд. 200 млн. сўмга тенг бўлган «Қорақалпоққишлоққурилишсервис» корхонаси, қурилиш материаллари, қандолат маҳсулотлари, полиэтилен плёнкалар ишлаб чиқарувчи кўплаб корхоналар, йирик чорвачилик фермалари ва паррандачилик фабрикалари, замонавий совутгичли «сендвич» панелли мева-сабзавот сақлайдиган омборхоналар ишлаб турибди.

Шунингдек, Англиянинг «Welroy technology LLP» компанияси билан ҳамкорликда қиймати 29 млн. АҚШ долларига тенг бўлган «Amudaryotex» хорижий корхонаси шу кунларда ишга тушиш арафасида.

Саноат салоҳиятининг ошиши ва тадбиркорликнинг ривожланиши натижасида иқтисодий кўрсаткичлар йил сайин ортиб бормоқда. Туманимизда Давлат бюджетига солиқ ва мажбурий тўловлар тушуми 2013 йил якунига кўра 20717,1 млн. сўмни ташкил қилди. Бу 2007 йил билан солиштирганда 546,9 фоизга, яъни 16928,8 млн. сўмга ўсган. Бунинг асосий сабаби солиқ ставкаларининг ошиши эмас, балки, туманимиздаги корхона ва ташкилотларнинг сони ва иш ҳажмининг ортганидир.

Туманимизда 2000 дан зиёд тадбиркорлик субъектлари фаолият олиб бормоқда. Бугунги кунда туманда фаолият юритаётган корхоналарнинг 99,8 фоизи хусусий ва масъулияти чекланган жамият шаклига ўтган бўлиб, уларда жами иш билан банд аҳолининг 89,1 фоизи меҳнат қилмоқда.

Тадбиркорлик нафақат иқтисодиётни ривожлантирувчи куч сифатида, балки аҳоли бандлигини таъминлашдек ижтимоий масалада ҳам муҳим аҳамиятга эга. Бандлик дастурига асосан 2007-2014 йилларда туманимизда 31372 та янги иш ўринлари яратилди. Биргина 2014 йилнинг ўтган 6 ойи давомида 2642 та янги иш ўринлари ташкил қилиниб, аҳолининг ишсизлик даражаси сезиларли даражада қисқарди.

Бир сўз билан айтганда, мустақиллик туфайли халқимизнинг онги ва тафаккурида беқиёс ўзгаришлар содир бўлди. Бугун одамларимиз яхши яшашга, мулкдор бўлишга интилаяпти. Мамлакатимизда янги табақа – мулкдорлар синфи шаклланди. Юртимизнинг шаҳар ва қишлоқларида қад ростлаб турган муҳташам бинолар, академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари, мактаблар, мусиқа ва санъат мактаблари қатори тадбиркорларимизнинг маблағи ҳисобига барпо этилаётган ишлаб чиқариш, савдо ва хизмат кўрсатиш объектлари шаҳар ва қишлоқларимиз кўркига-кўрк қўшмоқда.

Омонбой ЮСУПОВ,

туман иқтисодиёт бўлими бошлиғи.