ЯНГИ БОСҚИЧДАГИ СУД-ҲУҚУҚ ИСЛОҲОТЛАРИ АДОЛАТНИ ТАЪМИНЛАШГА ХИЗМАТ ҚИЛАДИ

Мамлакатимизда кун тартибига қўйилган адолатли жамият барпо этиш, барча соҳаларда адолатни қарор топтириш тамойили бугун ҳар бир юртдошимиз ҳаётида ўз ифодасини топмоқда. Бу жараёнда суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш, фуқаро ва тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини  ишончли ҳимоя қилиш, одил судловга эришиш, судлар мустақиллигини таъминлаш бўйича амалга оширилаётган ислоҳотлар муҳим аҳамият касб этади.

Суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилиш ва тартибга солишга оид муҳим Фармон, Қарор ва меъёрий ҳужжатлар қабул қилиндики, соҳанинг ҳуқуқий асослари янада мустаҳкамланди. Амалга оширилаётган ишлар натижасида одил судлов жараёнида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш даражасини янги босқичга олиб чиқди.

Бироқ бу борадаги изланиш ва ислоҳотлар тўхтаганича йўқ ҳали. Чунки, ҳаётнинг ўзи суд-ҳуқуқ тизимини дунё андозаларига янада яқинлаштириш, уни турли бюрократик тўсиқлардан ҳоли қилишни кун тартибига қўймоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг жорий йил 24 июлдаги “Судлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва одил судлов самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармони бу борадаги навбатдаги муҳим қадам  бўлди. Фуқароларнинг одил судловга эришиш даражасини юксалтириш, ишларни судда кўриш сифатини ошириш ҳамда холис,  адолатли  ва қонуний суд қарорларини қабул қилиш учун тарафларнинг тенглигини ва тортишувчанлигини  амалда таъминлаш механизмларини кенгайтиришга қаратилган мазкур Фармон соҳада ечимини кутаётган кўплаб масалаларга ойдинлик киритди.

Жумладан, Фармонга биноан вилоят даражасидаги фуқаролик, жиноят ва иқтисодий судлари бирлаштирилиб, уларнинг негизида судьяларнинг қатъий ихтисослашувини сақлаб қолган ҳолда ягона умумюрисдикция судлари ташкил этилади. Суд тизимида ортиқча суд босқичларини бекор қилиш орқали “Бир суд – бир инстанция” тамойили жорий этилади. Апелляция тартибида кўриб чиқилган суд қарорлари Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судлов ҳайъатлари томонидан кассация тартибида қайта кўриб чиқилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди судлов ҳайъатлари томонидан кассация тартибида кўриб чиқилган ишлар бўйича чиқарилган суд қарорларини Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва ўринбосарлари протестига кўра кассация тартибида такроран кўриб чиқиш амалиёти жорий қилиниб, суд қарорларининг сифатини ошириш ва барқарорлигини таъминлаш, судда ҳар бир иш бўйича якуний тўхтамга келиш ҳамда фуқаролар ва тадбиркорларнинг сарсон бўлишининг  олдини олишга  қаратилган  суд ишларини назорат тартибида кўриш институти тугатилади.

Президентимиз томонидан суд-ҳуқуқ соҳасида  белгилаб берилган вазифаларини изчил амалга оширишга, судлар шаффофлигини таъминлашга, фуқароларнинг одил судловга эришиш даражасини юксалтиришга, ишларни судда кўриш сифатини  ошириш ҳамда холис, адолатли ва қонуний  суд қарорларини қабул қилишга, суд ҳокимиятини мустақиллигини таъминлаш ҳамда аҳолининг судга бўлган ишончини ортишига хизмат қилади.

А.Абдукаримов, Қорақалпоғистон Республикаси Жиноят ишлари бӯйича суди судьяси.

С.Давлетмуродов, Жиноят ишлари бўйича Амударё туман суди раиси.