Она тили - миллат руҳи, ор-номуси
Ҳар бир инсон учун Ватани, ота-онаси, оиласи қанчалик муқаддас бўлса, она тили ҳам шунчалик азиздир. Шунинг учун доим тил, миллат, Ватан тушунчалари ёнма-ён юради. Тилсиз жамият ривожланмайди, тараққий топмайди. Она тили – миллат руҳи, ор-номуси.
Она тилимиз узоқ йиллар давомида, халқ бошига тушган синовли кунлардан то бугунги кунга қадар ўз аҳамиятини, жозибасини сақлаб келмоқда. Истиқлолга эришишдаги илк қадам сифатида 1989 йил 21 октябрь куни “Давлат тили тўғрисида”ги қонун қабул қилиниб, ўзбек тилига давлат тили, дея расмий мақом берилди. Мазкур тарихий санадан ўттиз йил ўтиб, бугинги кунга келиб, она тилимизни эъзозлаш, уни янада ривожлантириш янги босқичга кўтарилди. Давлатимиз раҳбарининг “Ўзбекистон Республикасининг “Давлат тили ҳақида”ги қонуни қабул қилинганининг ўттиз йиллигини кенг нишонлаш тўғрисида”ги қарори ҳамда “Ўзбек тилининг давлат тили сифатидаги нуфузи ва мавқеини тубдан ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони тил сиёсатида амалга оширилаётган муҳим янгиланишларда дастуруламал бўлиб хизмат қилмоқда. Фармонга биноан 21 октябрь санаси юртимизда “Ўзбек тили байрами куни”, деб эълон қилинди. Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасида Давлат тилини ривожлантириш департаменти тузилмасининг ташкил этилгани ўзбек тилининг нуфузини ошириш, давлат тили тўғрисидаги қонун ҳужжатларига риоя қилиниши, соҳага оид муаммоларни таҳлил этиб, бу борада ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлаш учун хизмат қилиши шубҳасиз.
Шунингдек, 2020 йил 20 октябрь куни ўзбек тилининг халқимиз ижтимоий ҳаётида ва халқаро миқёсдаги обрў-эътиборини тубдан ошириш, униб-ўсиб келаётган ёшларимизни ватанпарварлик, миллий анъана ва қадриятларга садоқат руҳида тарбиялаш, мамлакатимизда давлат тилини тўлақонли жорий этишни таъминлаш, Ўзбекистондаги миллат ва элатларнинг она тилларини сақлаш ва ривожлантириш, давлат тили сифатида ўзбек тилини ўрганиш учун шарт-шароитлар яратиш, ўзбек тили ва тил сиёсатини ривожлантиришнинг стратегик мақсадлари, устувор йўналиш ва вазифаларини ҳамда истиқболдаги босқичларини белгилаш мақсадида, “Мамлакатимизда ўзбек тилини янада ривожланириш ва тил сиёсатини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони имзоланди. Ушбу фармонда таълим ташкилотларида давлат тилини ўқитиш тизимини янада такомиллаштириш, унинг нуфузини ошириш, 2025 йилга қадар давлат мактабгача таълим тизимида амалдаги мактабгача таълим муассасаларининг ҳудудларини кенгайтириш, ёки янги қуриладиган муассасалар ҳисобига ўзбек тилли гуруҳлар қамровини 72 фоизга, 2030 йилгача эса 80 фоизга етказиш, давлат тилининг софлигини сақлаш, 2030 йилга қадар умумтаълим мактабларида ўқув йиллари учун таянч ўқув режаларида ўзбек тили фанини ўқитиш кўламини амалдаги ҳафтада 84 соатдан 110 соатгача ошириш, давлат тилини бойитиб бориш ва аҳолининг нутқ маданиятини ошириш кабилар асосий йўналишлар этиб белгилаб берилган.
Қолаверса, 2021 йил 1 апрелдан бошлаб ўзбек тили ва адабиёти бўйича билимни баҳолашнинг миллий тест тизими жорий қилиниши белгииланди. Тизим асосида раҳбар кадрларнинг давлат тилида расмий иш юритиш даражаси аниқланиши ҳамда масъул лавозимларга тайинланадиган шахслар учун давлат тилини билиш бўйича даража сертификатлари жорий этилиши кўзга тутилган. Бундан кўриниб турибдики, ҳар бир идора ва ташкилотнинг раҳбари, ҳар бир ходим давлат тилида равон гаплаша олиши, расмий иш ҳужжатларини давлат тилида саводли юрита олиши бугунги куннинг асосий талаблари бўлмоқда. Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг “Давлат тили тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш” дея номланган 42-моддасида фуқароларнинг тарбия ва таълим беришда тилни эркин танлашдан иборат ҳуқуқларини бузиш, тилдан фойдаланишда тўсқинлик қилиш ва чеклаш, давлат тилини, шунингдек, Ўзбекистон Республикасида яшовчи бошқа миллатлар ва элатларнинг тилларини менсимаслик, базавий ҳисоблаш миқдорининг бир бараваридан икки бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлиши белгилаб берилган.
Ўзбек тили фойдаланувчилари, ўзбек миллати вакили сифатида тилимизни асраб-авайламоғимиз, унинг тараққий этишига, ривожига ўз ҳиссамизни қўшмоғимиз даркор. Зеро, юртбошимиз таъкидлаганларидек, “Ҳар биримиз давлат тилига бўлган эътиборни мустақилликка бўлган эътибор деб, давлат тилига эҳтиром ва садоқатни она Ватанга эҳтиром ва садоқат деб билишимиз, шундай қарашни ҳаётимиз қоидасига айлантиришимиз лозим”.
Ибрагим Раджапов, Туман мактабгача таълими бўлими мудири ўринбосари
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
