Физика таълимида янги педогогик технологияларнинг аҳамияти
Юртимизда таълим соҳасида туб ўзгаришлар содир бўлмоқда ва бу соҳада янгидан-янги ислоҳотлар олиб борилмоқда. Умумий ўрта таълим ўқув фанлари дастурлари, ўқув адабиётлари бутунлай янгидан қайта ишлаб чиқилди ва керакли ўзгартиришлар киритилди. Жумладан физикани ўқитиш услубида ҳам қатор тажрибалар тўпланди ва фанни ўқитишда янги педогогик технологиялар жорий қилинди.
Физика таълимида янги педагогик технологиялардан фойдаланиш яхши натижа беради. Чунки физика фанини фақатгина дарсликдан ўқиб, ёки ўқитувчининг маърузасини тинглаб ўрганиш мушкул. Таълим олувчиларда етарли даражада билим ва кўникмалар шаклланиши учун улар тегишли ҳодиса ва қонуниятлар бўйича ўз мустақил фикрларини билдиришлари, ўқитувчи ёки бошқа ўқувчилар билан фикр алмашишлари лозим бўлади. Дарсда ўрганиладиган мавзунинг мазмунини инобатга олган ҳолда, ўқувчилардан кичик гуруҳлар ташкил этиш, интерфаол методлардан фойдаланиш, кўргазма қуроллари, тақдимотлар, слайдлар, мултимедиалардан фойдаланиб, дарсни ташкил қила олиш долзарб саналади.
Бугунги кун физика ўқитувчиси олдида турган долзарб муаммолардан бири таълимнинг замонавий технологияларини лойиҳалаш ва уни ўқитиш амалиётида қўллашдир. Физика ўқитувчиси ўқувчиларга физика фанидан зарурий билимларни берибгина қолмай, уларда фанга нисбатан қизиқиш уйғота олиши керакки, натижада бу соҳада яхши мутахассис, етук кадрлар етишиб чиқишига эришилсин.
Ҳозирги кунда дунёнинг кўплаб ривожланган мамлакатларида ўқувчиларнинг илмий фаолиятини, ижодкорлигини оширувчи ва шу билан бир қаторда таълим-тарбия жараёниниг самарадорлигини кафолатловчи янги педагогик технологияларни қўллаш борасида катта тажриба тўпланган. Шу тажриба асосини ташкил қилувчи методлар интерфаол методлар номи билан юритилиб, бу методларни дарс жараёнига қўллай билиш бугунги замон физика ўқитувчиси зиммасига юклатилган юксак вазифадир.
Физика фан сифатида ўтилган вақтдан бошлаб фаннинг маълумотлар базаси кўпайиб, катта ҳажмни ташкил этмоқда ва у юқори тезликда йил сайин бойиб боряпти.
Шу сабабдан физикани ўтиш жараёнида фақат зарурий ахборотларнигина танлаб олиш ва ўқувчининг ўзлаштириш қобилиятларига мос ҳолда маълумотлар ҳажмини миқдорий ўлчамга келтириш зарур.
Интерфаол методларнинг тури ва кўриниши кундан-кунга ортиб, ўзгариб бормоқда. Ижодкор ўқитувчи бу методлардан дарс жараёнида унумли фойдалана олиши физика таълимининг порлоқ келажагини белгилайди. Дарс жараёнларида қўлланадиган интерфаол методлар - “кластер”, “ақлий ҳужум”, “фикрий ҳужум”, “қарорлар шажараси”, “қора қути”, “скарабей”, “балиқ скелети”, “нафис арра”, “юмалоқланган қор ўйини”, “музёрар”, “нилуфар гули”, “давра суҳбати”, “БхБхБ”, “Венн диаграммаси”, “заковатли зукко”, “зиг-заг” стратегияси, “инсерт” стратегияси, ”нима учун?”, “қандай?” ийерархик моделлари ва ҳ.к.лар таълим самарадорлигини оширишга хизмат қилиб келмоқда.
Ҳозирги давр ўқитувчисининг ўтган ҳар бир дарси бошқа дарсдан фарқ қилиши керак. Дарсни янги педагогик технологиялар, ахборот воситалари, кўргазма қуроллари асосида ташкил қилсак, бу дарс қизиқарли, сифатли чиқади ва таълим самарадорлиги кафолатланади.
Қолаверса, ўқувчиларни муайян мавзулар билан боғлиқ бўлган ўқув муассасалари, лабаратория иншоотлари, электр стансиялари каби жойларга саёҳатга олиб чиқиш, физика кечалари уюштириш, ўқувчилар ўртасида беллашувлар ташкил қилиш ва бу тадбирларни намунали ўтказа олиш физика ўқитувчисидан ижодкорликни, педагогик маҳорат эгаси бўлишни талаб этади.
Ваҳобжон Давлетов,
36-сонли мактабнинг Физика фани ўқитувчиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
