ПРОБАЦИЯ ХИЗМАТИ МАҲКУМЛАРНИ ТЎҒРИ ЙЎЛГА ҚАЙТАРАДИ.
Жорий йил бошидан Ўзбекистонда Ички ишлар вазирлиги Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бош бошқармасининг Озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазолар ижро этилишини назорат қилиш бошқармаси негизида Жазони ижро этиш бош бошқармаси ва унинг таркибий бўлинмалари ҳузурида Пробация хизмати ташкил этилди. Қайта жиноят содир этилишининг олдини олиш мақсадида йўлга қўйилган бу фаолият жиноят содир этган шахсларни жамиятдан, оиласидан ажратмаган ҳолда, кенг жамоатчилик билан узвий ҳамкорликда ахлоқан тузатиш ишларини олиб боришни назарда тутади.
Мамлакатимизда ушбу хизмат жорий этилиши муносабати билан мазкур ўқув йилидан бошлаб Ички ишлар вазирлиги академиясида “Жиноий жазоларни ижро этиш фаолияти” мутахассислиги бўйича ўқитиш йўлга қўйилди. Бундан ташқари, ахлоқ тузатиш ишлари жазосини ўташдан келиб тушадиган ушланмаларнинг 50 фоизи ҳисобидан шакллантириладиган Пробация хизматини ривожлантириш жамғармаси тузилди.
Пробация бўлинмалари ички ишлар органларининг озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларни ижро этиш бўйича фаолиятини бошқа давлат органлари ва ташкилотлари, шунингдек, жамоат тузилмалари билан ўзаро ҳамкорликда ташкил этади. Шартли ҳукм қилинган ва жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинган шахсларнинг хулқ-атвори устидан таъсирчан назоратни амалга оширади. Шунингдек, бўлинмада ижтимоий, педагогика ва профилактика соҳаларида иш тажрибасига эга бўлган офицерлар таркибидаги малакали ходимлар иш юритади. Ушбу тизимда ички ишлар органларининг катта амалий иш тажрибасига эга пенсионерларини ҳам хизматга қабул қилиш имкони мавжуд.
Жаҳон амалиёти жиноят содир этган шахсни жамиятдан ажратиб қўйиш, қамоқхонада сақлаш билан уни тўғри йўлга қайтариб бўлмаслигини кўрсатди. Шу боис жиноят содир этган шахс ёки ва жиноят содир этишга мойиллиги бўлганларни жазолаш масаласига янги, оқилона ечим топиш зарурати юзага келди. Тажриба ва ўрганишлар бундай инсонларни оила аъзолари, яқинлари, кенг жамоатчилик орасида бўлиши ижобий натижа беришини исботлади.
Пробация айнан шу мақсадга хизмат қилади. Бу хизмат асосан тасодифан ёки адашиб жиноят содир этганларга нисбатан қўлланилади. Ижтимоий хавфи кам ёхуд майда жиноят содир этгани учун муқаддам судланганлар ҳам бу имкониятдан фойдаланиши мумкин. Озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ жазога маҳкум этилганлар эса ўталмай қолган жазо қисмини пробация шаклида ўташи мумкин.
Жиноят содир этган шахсга озодликдан маҳрум қилиш бўйича жазолар тайинлаш давлат ва унинг сиёсати, иқтисодиёт, жамият ва албатта, ўша шахснинг ўзига қатор муаммолар келтириб чиқаради. Пробация хизмати қўлланилганда эса маҳкум аввало, оиласи бағрида бўлади, тиббий, психологик ва ҳуқуқий ёрдамдан фойдаланади. Қолаверса, у касб-ҳунарга ўргатилади, ишга жойлаштирилади, бир сўз билан айтганда, ижтимоий фаол бўлади. Бу билан у ўзини ножўя йўллардан қутқаради, оиласига фойда келтиради, мамлакат ривожи учун хизмат қилади.
А. Каражанов, Қорақалпоғистон Республикаси
Маъмурий судининг катта ёрдамчиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
