ЭКСТРЕМИЗМГА ҚАРШИ КУРАШИШ янги қонун билан тартибга солинади

Глобал муаммога айланган экстремизмга қарши курашиш борасида халқаро миқёсда ҳам, мамлакатимизда ҳам қатор қонун ва қонуности ҳужжатлари қабул қилинган.

Шулар жумласида, яқинда Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилиниб, Сенатда маъқулланган, Президентимиз томонидан имзоланиб, шу йилнинг 31 июль куни эълон қилинган “Экстремизмга қарши курашиш тўғрисида”ги Қонун ҳам экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш бўйича қатор чора-тадбирларни ўзида жамлагани билан аҳамиятлидир.

Қонунга кўра экстремизм – ижтимоий-сиёсий вазиятни беқарорлаштиришга, Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини зўрлик билан ўзгартиришга, ҳокимиятни зўрлик ишлатиб эгаллашга ва унинг ваколатларини ўзлаштириб олишга, миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатишга қаратилган ҳаракатларнинг ашаддий шакллари ифодаcидир. Экстремистик фаолият эса Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузуми асосларини зўрлик билан ўзгартиришга, ҳудудий яхлитлиги ва суверенитетини бузишга, ҳокимият ваколатларини эгаллашга ёки ўзлаштиришга, қонунга хилоф қуролли тузилмалар тузишга ёки уларда иштирок этишга, террорчилик фаолиятини амалга оширишга, зўрлик ёки зўрлик ишлатишга ошкора даъват қилиш билан боғлиқ ҳолда миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатишга, жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид солувчи материалларни тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этишга, шунингдек, экстремистик ташкилотларнинг атрибутларини ёки рамзий белгиларини тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этишга, бирор-бир ижтимоий гуруҳга нисбатан сиёсий, мафкуравий, ирқий, миллий, этник ёки диний адоват ёхуд душманлик сабабли оммавий тартибсизликларни амалга оширишга, юқоридаги каби ҳаракатларни амалга ошириш учун ошкора даъват қилишга қаратилган ҳаракатларни режалаштиришга, ташкил этишга, тайёрлашга ёки содир этишга доир фаолиятдир.

Қонуннинг 4-моддасида кўрсатилганидек, мамлакатимизда инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларининг устуворлигини таъминлаш, ошкоралик муҳитини яратиш, жавобгарликнинг муқаррарлигини англатиш экстремизмга қарши курашишнинг асосий принциплари ҳисобланади. Ундан ташқари, экстремизмнинг олдини олишга доир чора-тадбирларни амалга ошириш ҳамда бу бўйича аҳолининг ҳуқуқий онги ва маданиятини юксалтириш, жамиятда экстремизмга нисбатан муросасизлик муносабатини шакллантириш кабилар давлат сиёсатининг асосий йўналишлари ҳисобланади.

Қонуннинг 6-моддасига кўра, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида экстремистик фаолиятнинг ҳар қандай кўринишлари, юридик шахслар ташкил этилганда уларни экстремистик ташкилотларнинг номи билан адаштириб юбориш даражасида бир хил ёки ўхшаш бўлган белгиларни ўз ичига олган номлардан фойдаланиш таъқиқланади.

Қонуннинг 2-бобида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтириш, жамиятда экстремизмга нисбатан муросасизлик муносабатини шакллантириш, экстремистик фаолиятни амалга оширишга йўл қўймаслик тўғрисида расмий огоҳлантириш чиқариш, юридик шахс томонидан экстремистик фаолият амалга оширилишига йўл қўймаслик тўғрисида тақдимнома киритиш, экстремистик материалларни олиб кириш, тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ва намойиш этишни таъқиқлаш, экстремизмни молиялаштиришни таъқиқлаш, юридик шахснинг фаолиятини тўхтатиб туриш, ташкилотни экстремистик ташкилот деб топиш каби экстремизмнинг олдини олишга доир чора-тадбирлар кўрсатиб ўтилган.

Расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга кирадиган мазкур Қонунда Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар экстремистик фаолиятни амалга оширганлик учун қонунга мувофиқ жавобгар бўлади, дейилган. Агар шахс экстремистик фаолиятда иштирок этишни ўз ихтиёри билан рад этиб, тегишли давлат органларига хабар берса, оғир оқибатларнинг ва экстремистларнинг мақсадлари амалга ошишининг олдини олишга фаол кўмаклашса, қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликдан озод этилиши ҳам қонунда белгиланган.

Қонундаги талабларни бажариш ва экстремизмга қарши курашиш, экстремистларнинг қора ниятлари амалга ошишига йўл қўймаслик ҳар биримизнинг вазифамиз ҳисобланади.

Дилшод ИБРАГИМОВ,

туман Ички ишлар бўлими бошлиғи, подполковник.