20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 19:11
Жамият 👁 2,410

Ахлоқсизлик жамиятимиздаги қора доғдир

Ахлоқсизлик жамиятимиздаги қора доғдир

Бугун ёш авлоднинг комил инсон бўлиб вояга етишлари учун барча шарт-шароитлар ва имкониятлар яратилган. Бундан унумли фойдаланган кўпгина ёшлар порлоқ истиқбол сари дадил қадам ташлаб, ўзларининг бахтли келажагини бунёд этиш йўлида чуқур билим олмоқда, касб-ҳунар эгалламоқда.

Лекин гуруч курмаксиз бўлмаганидек, ёшлар орасида, қолаверса вояга етмаганлар орасида қимматли вақтини тамаки чекиш, нос отиш, спиртли ичимликлар ичиш, қиморбозлик қилиш каби қатор иллатлар, бемаъни машғулотлар билан ўтказадиган, ота-она, маҳалла-кўй ва мактаб, коллеж жамоалари назоратидан четда қолган ёшлар афсуски орамизда бор. Сўнгги ўн йил ичида мобил алоқа ва глобал интернет ахборот тармоғининг шиддат билан ҳаётимизга кириб келганлиги бизнинг кундалик турмушимизда катта қулайликлар туғдириши билан бирга ёшлар тарбиясида салбий ҳолатларнинг юзага келишига олиб келмоқда. Ҳали яхши-ёмонни, оқ-қорани аниқ танимаётган ёшлар, ўспиринларнинг ўта қизиқувчанликлари ҳавас ва иштиёқлари туфайли виртуал оламнинг зарарли, ёшлар тарбиясини бузувчи беҳаё йўналиш ва оқимлари гирдобига тушиб қолмоқдалар. Натижада мана шундай тарбияси издан чиқаётган ўсмир ёшлар томонидан ҳуқуқбузарлик ва бошқа турдаги ахлоққа зид ғайриижтимоий хатти-ҳаракатлар юз бериб, оилалар, мактаблар ва маҳаллалардаги маънавий-ахлоқий соғлом муҳитга маълум даражада путур етмоқда.

Ўзбекистон Республикасининг "Вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида”ги Қонуни бу каби салбий ҳолатларнинг олдини олишда ҳуқуқий асос бўлмоқда.

Илмий тадқиқотлар ҳамда амалий кузатувлар, тажрибалар жараёнида вояга етмаганларнинг ахлоққа зид ғайриижтимоий хатти-ҳаракат содир этишларига энг аввало ота-оналар томонидан фарзандларини назоратсиз қолдиришлари, фарзандлар тарбияси билан жиддий шуғулланмасликлари ҳамда таълим-тарбия бериш бўйича мажбуриятларини лозим даражада бажармасликлари асосий сабаб бўлиб қолмоқда. Шу ўринда халқимизнинг: "Қуш уясида кўрганини қилади”, деган пурҳикмат нақлининг бежизга айтилмаганини яна бир бор чуқур ҳис қилиш мумкин. Зеро, муҳтарам Президентимизнинг "Юксак маънавият – енгилмас куч” асарида таъкидланганидек: "Агар ота-она оилада ўзини тутишни билмаса, ахлоқ-одоб бобида фарзандларига ўрнак бўлиш ўрнига ўзини салбий томондан кўрсатадиган бўлса, бу ҳолат, табиийки, бола маънавий оламининг шаклланишига салбий таъсир кўрсатади, вақти-соати келиб, унинг характерида инсон деган номга нолойиқ, хунук бир одат сифатида намоён бўлади”.

Яна таъкидлаш жоизки, вояга етмаганларнинг ахлоққа зид бўлган ғайриижтимоий хатти-ҳаракатларининг олдини олиш, биринчидан, уларнинг ота-оналари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар, шунингдек, вояга етмаганларнинг таълим- тарбиясига масъул бўлган субъектлар билан профилактик ишларни оқилона тўғри йўлга қўйиш, иккинчидан, ички ишлар органларининг профилактика инспекторлари ва фуқаролик жамияти институтларининг мазкур соҳадаги ўзаро ҳамкорлик фаолиятини янада такомиллаштириш талаб этилади.

Бугунги кунда таълим муассасалари, ҳуқуқ-тартибот ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари, жойлардаги давлат бошқаруви органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари зиммасига вояга етмаганлар ўртасида маънавий-ахлоқий, маданий-маърифий йўналишдаги тадбирларни мунтазам равишда амалга ошириб бориш бўйича аниқ вазифалар юклатилган.

Профилактика инспекторларининг вояга етмаганлар орасида ахлоққа зид ғайриижтимоий хатти-ҳаракатларнинг олдини олиш фаолиятида якка тартибдаги профилактик чора-тадбирларнинг аҳамияти катта.

Профилактика инспекторлари ўз хизмат ҳудудида ахлоқсизлик фаолияти билан шуғулланувчи ва ушбу ҳуқуқбузарликларни содир этишга мойил бўлган вояга етмаганлар билан якка тартибдаги профилактика ишларини мунтазам равишда изчиллик билан олиб боришлари зарур ҳамда бу иш доимий кундалик вазифа бўлиб қолиши керак.

Қодирали САИДҚУЛОВ, Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси Жиноятларнинг олдини олиш кафедраси ўқитувчиси.
🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026