Gʻoʻza parvarishida toʻgʻri tashkil etilgan agrotexnik tadbirlar moʻl hosil uchun xizmat qiladi

Shu kunlarda gʻoʻza maydonlarida sugʻorish, suvdan keyin qator oralarini shudgor qilish, chilpish, sugʻorilgan maydonlarga maxsus texnikalar bilan ishlov berish, gʻoʻza zararkunandalariga qarshi kurashish kabi ishlar agrotexnika tadbirlari uyushqoqlik bilan amalga oshirilmoqda. Sifatli va moʻl hosil yetishtirish maqsadida amudaryolik ilgʻor fermer xoʻjaliklari qatorida “Muzaffar Eshchanov” fermer xoʻjaligining ham paxta dalalarida ish qizgʻin pallaga kirgan. Chunki avgust oyi oxiriga qadar gʻoʻza parvarishi uchun zarur boʻlgan barcha agrotexnik tadbirlar toʻliq yakunlanishi zarur.

Mazkur fermer xoʻjalik raisi Muzaffar Eshchanov qishloq xoʻjaligi sohasi bilan 15-yildan buyon shugʻullanib keladi. Joriy yilda “Muzaffar Eshchanov” fermer xoʻjaligi 63 gektar maydonga “Sulton” navli paxta urugʻlarini ekib, 134 tonna “oq oltin” topshirishni reja qilgan.

Maʼlumotlarga koʻra, agrotexnologiya tadbirlar toʻgʻri, oʻz vaqtida va samarali olib borilsa, gʻoʻza iyun-iyul oylarida shigʻil hosilga kiradi va koʻplab koʻsaklar vujudga keladi, hosil elementlarining toʻkilishi kam boʻladi. Hosilning 46 foizi iyun oyida, 47 foizi iyul va 7 foizi avgust oyining birinchi yarmida shakllanadi. Bu agrotexnik tadbirning maqbul vaqtida bajarilishi gʻoʻzaning shona, gul tugunchalarini saqlash, koʻsak paydo boʻlishi va yetilishi jarayonlarini jadallashtirishga xizmat qiladi. Natijada koʻsaklarning pishib yetilishi tezlashib, hosildorligi ortadi.

Maʼlumki, gʻoʻza oʻsishga moyil boʻladi, shuni eʼtiborga olib, uning bosh poyasi va oʻsuv shoxlarining uchi chilpib tashlansa, oziq moddalar hosil shoxlariga, undan hosil tugunchalariga oʻtadi, ularning toʻkilishi kamayadi, koʻsaklar koʻpayib, vazni ortadi, suv sarflanishining samaradorligi ham koʻpayadi. Chilpish oʻz vaqtida, sifatli oʻtkazilganda koʻsaklarning pishishi 5-10 kunga tezlashadi va hosildorlik gektariga 3-4 tsentenerga ortadi.

Gʻoʻzaning hosil tugunchalarini tashlamasligi uchun eng avvalo, paykallardagi tuproq namligini bir maromda saqlab turish zarur. Agar namlik yetarli boʻlmasa, gʻoʻza tanasidagi fiziologik va fotosintez jarayonlari buziladi. Sugʻorish sifati koʻp jihatdan suvchilarning ish tajribasiga, ilm-fan va ishlab chiqarish yutuqlarini qoʻllay olish mahoratiga, fermerlarning suvchilarga yetarlicha qulaylik yaratib berishiga bogʻliq, albatta.

Taʼkidlash joizki, fermerlarimiz gʻoʻza parvarishida sugʻorishdan tashqari kultivatsiya, begona oʻtlardan tozalash, kasallik va zararkunandalarga qarshi kurashish, chilpish kabi agrotexnik tadbirlarga ham jiddiy eʼtibor berishlari yuqori hosildorlikka erishishning asosiy omili hisoblanadi.

Obi hayotdan tejamli foydalanishda sharbat usulida sugʻorish ham ayni muddaodir. Bu usul gʻoʻzaga ozuqa berishi barobarida, suv bugʻlanishini kamaytirib, tuproqqa singishini yaxshilaydi.

Maʼlumki, oziq-ovqat xavfsizligi hamma vaqt dolzarb masalalardan hisoblangan. Takroriy ekinlar esa oilalarga baraka va daromad olib keladi. “Muzaffar Eshchanov” fermer xoʻjaligining gʻalladan boʻshagan 19 gektar maydonida takroriy ekin sifatida sabzavot, poliz, mosh va chorva mollari uchun ozuqa ekinlari ekilgan. Bu maydonlar mahallada istiqomat qiluvchi ehtiyojmand aholi vakillariga ajratib berilgan. Mehnatkash dehqonlar yozning har bir kunidan unumli foydalanib, kuzgi moʻl hosil uchun harakat qilishmoqda.

Mosh mamlakatimizning barcha hududlarida asosiy va takroriy ekin sifatida ekiladi. Toʻgʻri tashkil qilingan agrotexnik tadbirlar natijasida mosh poyalari yaxshi rivojlanmoqda. Hozirda qator oralarini kultivatsiya qilish ishlari bajarilyapti.

Sentyabr oyidan mamlakatimizning barcha hududida paxta yigʻim-terimi mavsumi boshlanadi. Hozirda texnik xodimlar texnika vositalarini mavsum uchun shay holatga keltirishmoqda. Mavjud kamchiliklar koʻzdan kechirilib, bartaraf etilayapti. Jumladan, nosoz ehtiyot qismlari yangilariga almashtirish va traktor tirkamalarining shikastlangan joylarini payvandlash ishlari bajarilayapti.

Bir soʻz bilan aytganda, tumanimizdagi barcha fermer xoʻjaliklarida kuzgi moʻl “oq oltin” hosili uchun barcha agrotexnik tadbirlar samarali tashkil etilyapti. Shuningdek, barcha texnika vositalari koʻzdan kechirilib, mavsum oldi shay holatga keltirilmoqda. Albatta, bu jarayonlar mavsum davomida oʻz natijasini koʻrsatadi.

Shohzod Qurbonboyev