PROFILAKTIK EMLASh - YuQUMLI KASALLIKLARNING OLDINI OLIShDA MUHIM AHAMIYaTGA EGA

Yuqumli kasalliklar inson salomatligini xavf ostida qoldirib, jiddiy ziyon yetkazadi va koʻplab asoratlar qoldiradi. Bunday kasalliklar, ayniqsa, bolalarda juda ogʻir kechadi va ayrim hollarda nogiron boʻlishlarigacha olib keladi.

Zamonaviy tibbiyotda yuqumli kasalliklarga chalinishning oldini olishda yagona vosita bu vaktsinatsiya hisoblanadi. Soʻnggi paytlarda amalga oshirilayotgan profilaktik emlash ishlari natijasida bolalar oʻrtasida qizamiq, poliomelit, chechak, qizilcha kabi qator kasalliklarga uchrash holati deyarli tugatildi.

Bolalarning mayib-majruh boʻlib qolishiga sababchi boʻladigan poliomelit kasalligi oʻtkir yuqumli xastaliklardan biridir. Ushbu kasallikda markaziy asab tizimi jiddiy zararlanadi va falajlikka olib keladi. Unga qarshi vaktsina yaratilguniga qadar, koʻplab bolalar xastalikdan aziyat chekishgan. Vaktsinatsiya ishlari amalga oshirilganidan soʻng, yurtimizda kasallik deyarli tugatilgan. Gepatitning V turi ham xavfli yuqumli kasalliklardan boʻlib, asoratidan jigar tsirrozi, gepatohujayraviy kartsinoma kelib chiqadi. Sogʻliqni saqlash tizimida 2002-yilda ushbu kasallikka qarshi  goʻdaklarni vaktsinatsiya qilish kiritilganidan keyin kasallik keskin kamaydi.

Shuningdek, qizamiq va qizilcha kasalliklari ham yuqumli xastaliklardan biri boʻlib, emlash boʻyicha Milliy dasturga koʻra chaqaloqlarda unga qarshi vaktsinatsiya ishlari yoʻlga qoʻyilgan. Buning natijasida soʻnggi yillarda ushbu kasalliklarga chalinish holati deyarli qayd qilinmagan.

Aholi oʻrtasida oʻtkir yuqumli kasalliklardan pnevmokokk, epidemik parotit, retrovirus kabilarga qarshi vaktsinatsiyalar keng qoʻllanilayotgani natijasida ushbu xastaliklarning keskin kamayishiga erishildi. Bu esa yuqumli kasalliklarga qarshi kurashishda profilaktik emlashning muhim ahamiyatga ega ekanligini koʻrsatadi.

Tumanimizda ham har yili 5000 ga yaqin chaqaloqlar dunyoga keladi, ularning har biri Milliy emlash jadvali asosida epidemiologik koʻrsatma boʻyicha yuqumli kasalliklarga qarshi bepul emlash bilan qamrab olingan va bosqichma-bosqich vaktsinatsiya qilish yoʻlga qoʻyilgan.

Biz hamshiralar oʻzimizga biriktirilgan hududlarda aholi oʻrtasida salomatlikni asrashda emlash, yaʼni yuqumli kasalliklarga qarshi vaktsinatsiyalashning ahamiyati haqida keng turdagi tushuntirish ishlarini olib bormoqdamiz. Shuningdek, yosh onalarga goʻdak farzandlarini bosqichma-bosqich emlatib borish zarurligini, bunga befarq boʻlmaslik kerakligini doimiy ravishda eslatib, tushuntirmoqdamiz. Emlashdan keyingi holatlarni esa masʼuliyatni unutmagan holda kuzatib, holatga koʻra tibbiy yordamlar koʻrsatib kelmoqdamiz.

Sanobar Ahmedova, tuman TTB tugʻruq boʻlimi hamshirasi.