PARVOZ MAYDONChASI

Uchuvchilar tilida "Parvoz maydonchasi” degan atama bor, buni koʻpchilik odam biladi, kinolarda koʻrgan, payqagan, uchgan payti sezgandir. Bu atama shuni anglatadiki, samolyot to osmonga koʻtarilib olguncha, uchishdan oldin parvozga shaylanib, tezlikni oshirib, shiddat toʻplash uchun yerda "yuguradi”. Ana oʻsha yugurish maydoni "parvoz maydonchasi” deb ataladi. Yana shunisi ham maʼlumki, boʻlajak parvozning sifati, manzilga yetib borishi oʻsha maydonchada toʻplagan tezligiga, shiddatiga bogʻliq boʻladi. Koʻchma maʼnoda bu iborani insonning ilk hayotiy faoliyati boshlangan, shundan keyingi umrining butun mazmunini, mohiyatini belgilab bergan korxonaga, ish joyiga, xizmat oʻrniga nisbatan ham ishlatish mumkin. "Amudaryo haqiqati” (hozirgi "Taraqqiyot koʻzgusi") gazetasida ishlagan yillarim (1978-yil yanvar - 1979-yil noyabr) men uchun ana shunday parvoz maydonchasi vazifasini oʻtagan davr boʻldi...

1977-yil institutni bitirib kelib, Mangʻitdagi 73-qishloq xoʻjalik bilim yurtida ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi boʻlib ishga joylashdim. Talabalik yillarimdayoq sheʼr yozish "kasali”ga mubtalo boʻlib, qoralagan besh-olti sheʼrim shu gazetada chop etilib, tuman ziyolilari orasida ancha-muncha tanilib ham ulgurgan edim. Qolaversa, Enajon xolam, onamning singlisi koʻp yillardan beri shu gazetada mashinkachi boʻlib ishlar, mashqlarim ilk bor matbuot sahifalarida koʻrinishida men uchun ustozlik vazifasini ham bajargan edi. Xullas, bilim yurtida mehnat faoliyatim endi boshlanib, toʻrt-besh oy ishlaganimda, meni mana shu tuman gazetasiga ishga chaqirishdi! Oʻzim endi-endi ijod qilib boshlagan gʻoʻr bir qalamqash boʻlsam, shunday yuksak martabali joyda ishlash - juda ulkan, qoʻl yetavermaydigan baxt edi-da! Zotan, men jurnalistika sohasida maxsus bilimga ega emasdim, yozgan-chizganlarim shunchaki havaskorona bir mashqlar edi, xolos.

Yoʻq, gazetachilik ishiga ham tezda kirishib, oʻrganishib ketdim. Avval muxbir boʻlib ishlagan boʻlsam, yarim yil oʻtar-oʻtmas boʻlim mudiri vazifasini bajara boshladim. Maqola yozish, tayyorlash, tahrir qilish ishlariga qoʻlim binoyiday kelishib qoldi. Shu oʻrinda birga ishlashgan, gazetachilikning mashaqqatli va masʼuliyatli zahmatini tortishgan opa-aka, ustozlarimning nomlarini ham tilga olib oʻtay. Bular: Gulnora Matyoqubova (Bosh muharrir edilar, soʻng firqaviy oʻqishga ketib, oʻrinlariga Yoʻldosh Ernazarov keldi), Sobir Qutlimurodov (oʻrinbosar), Allambergan Jumaniyozov (masʼul kotib), Guljon Kenjaboyeva (qishloq xoʻjalik boʻlimi mudiri), Qurbonboy aka Ollamurodov (madaniyat boʻlimi mudiri), Safarboy suratchi (bu kishi bilan koʻp dala-otizlarni mototsiklda aylanganmiz. Biror uyga choyga kirar boʻlsak, oldimizdan "qaqogʻ”lab oʻtgan tovuqqa qarab bosh irgʻab qoʻyardi: "Poh-hay, qozonga tushishingni bilib turibsan-ov!”). Keyinroq Xudoyor Qutlimurotov, Buvajon aka Enarov, Xonimjon Rajabovalar ishga kelishdi.

Tahririyat yonida alohida mahkama sifatida bosmaxona ish yuritar, keksa bir otaxon direktorlik qilar, harf teruvchilar, matbaachilar, korrektorlar, farroshlar bor edi. (Bekish buva, Gulbiyi momo, Kunjarqin opa, Momojon opa, Maryam opa, Yangiljon opa, Bibihojar opa, Halima, yana kimlar...) Ay-y, hammamiz bir oila farzandlariday goh talashib-tortishib, goh kulishib-yarashib ishlaganmiz. Keyin mening yuragimga Toshkent havasi tushdi. Xudoyor maorif sohasiga oʻtib ketdi, Sobir aka radioga bosh boʻlib ketdi. Bizlar ketdik, boshqalar keldi. Bu dargoh koʻplab odamlarga parvoz maydonchasi vazifasini bajaraverdi, koʻplarni tarbiyaladi, koʻplarga hayot maktabi eshigini ochib berdi.

Aytaman, eslayman desa, arzigulik voqea-hodisalar koʻp. Lekin bu dargohning muqaddas ekanligiga sira shubha yoʻq. Shu oʻrinda yana bir gapni eslatib oʻtishni joiz deb bilaman. Oʻtgan sakson yil mobaynida tahririyatga qanchadan-qancha ulugʻ insonlarning qadami yetdi, koʻp insonlar qadamranjida qilishdi, tahririyatning ob-havosi bilan, mashaqqatlari bilan tanishdilar. Bilganimcha sanab oʻtishim mumkin. Mamlakatimizda taniqli boʻlgan koʻplab adib, shoir va olimlar, jurnalistlar, shu atrofdan chiqqan koʻplab ilm kishilari, rahbar shaxslar, mehnat ilgʻorlari, oddiy odamlar, sanʼatkorlar, tumanimizga kelgan poytaxtliklar va boshqa viloyat odamlari... Bundaylar juda koʻp! Masalan, hazrat Oybek domla, Komil Yashin, Tamaraxonim, Mukarramaxonim, professor Pirmat Shermuhammedov, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Muhammad Ali, professorlar Norboy Ortiqov, Qozoqboy Yoʻldoshev, Safo Matjonov (shu gazetada amaliyot oʻtagan), faylasuf Tursunboy Sultonov (ishlagan), mashhur telejurnalist Farhod Bobojonov va hokazo insonlarni tilga olish mumkin.

Demoqchimanki, "Amudaryo haqiqati” ("Taraqqiyot koʻzgusi") gazetasi oʻtgan yillar mobaynida oʻz oʻquvchilarini nafaqat yangiliklar bilangina tanishtirib kelgan, balki tumanimiz tarixini, hayotini, madaniyatini yorituvchi tabarruk gazetaga aylandi.

Bayramingiz koʻpayaversin, azizlar!

Muzaffar AHMAD,

"Jahon adabiyoti” jurnali boʻlim mudiri, "Doʻstlik” ordeni sohibi.