PARVOZ MAYDONÇASI

Uçuvçilar tilida "Parvoz maydonçasi” degan atama bor, buni köpçilik odam biladi, kinolarda körgan, payqagan, uçgan payti sezgandir. Bu atama şuni anglatadiki, samolyot to osmonga kötarilib olgunça, uçişdan oldin parvozga şaylanib, tezlikni oşirib, şiddat töplaş uçun yerda "yuguradi”. Ana öşa yuguriş maydoni "parvoz maydonçasi” deb ataladi. Yana şunisi ham maʼlumki, bölajak parvozning sifati, manzilga yetib borişi öşa maydonçada töplagan tezligiga, şiddatiga boğliq böladi. Köçma maʼnoda bu iborani insonning ilk hayotiy faoliyati boşlangan, şundan keyingi umrining butun mazmunini, mohiyatini belgilab bergan korxonaga, iş joyiga, xizmat örniga nisbatan ham işlatiş mumkin. "Amudaryo haqiqati” (hozirgi "Taraqqiyot közgusi") gazetasida işlagan yillarim (1978-yil yanvar - 1979-yil noyabr) men uçun ana şunday parvoz maydonçasi vazifasini ötagan davr böldi...

1977-yil institutni bitirib kelib, Manğitdagi 73-qişloq xöjalik bilim yurtida ona tili va adabiyot fani öqituvçisi bölib işga joylaşdim. Talabalik yillarimdayoq şeʼr yoziş "kasali”ga mubtalo bölib, qoralagan beş-olti şeʼrim şu gazetada çop etilib, tuman ziyolilari orasida ança-munça tanilib ham ulgurgan edim. Qolaversa, Enajon xolam, onamning singlisi köp yillardan beri şu gazetada maşinkaçi bölib işlar, maşqlarim ilk bor matbuot sahifalarida körinişida men uçun ustozlik vazifasini ham bajargan edi. Xullas, bilim yurtida mehnat faoliyatim endi boşlanib, tört-beş oy işlaganimda, meni mana şu tuman gazetasiga işga çaqirişdi! Özim endi-endi ijod qilib boşlagan ğör bir qalamqaş bölsam, şunday yuksak martabali joyda işlaş - juda ulkan, qöl yetavermaydigan baxt edi-da! Zotan, men jurnalistika sohasida maxsus bilimga ega emasdim, yozgan-çizganlarim şunçaki havaskorona bir maşqlar edi, xolos.

Yöq, gazetaçilik işiga ham tezda kirişib, örganişib ketdim. Avval muxbir bölib işlagan bölsam, yarim yil ötar-ötmas bölim mudiri vazifasini bajara boşladim. Maqola yoziş, tayyorlaş, tahrir qiliş işlariga qölim binoyiday kelişib qoldi. Şu örinda birga işlaşgan, gazetaçilikning maşaqqatli va masʼuliyatli zahmatini tortişgan opa-aka, ustozlarimning nomlarini ham tilga olib ötay. Bular: Gulnora Matyoqubova (Boş muharrir edilar, söng firqaviy öqişga ketib, örinlariga Yöldoş Ernazarov keldi), Sobir Qutlimurodov (örinbosar), Allambergan Jumaniyozov (masʼul kotib), Guljon Kenjaboyeva (qişloq xöjalik bölimi mudiri), Qurbonboy aka Ollamurodov (madaniyat bölimi mudiri), Safarboy suratçi (bu kişi bilan köp dala-otizlarni mototsiklda aylanganmiz. Biror uyga çoyga kirar bölsak, oldimizdan "qaqoğ”lab ötgan tovuqqa qarab boş irğab qöyardi: "Poh-hay, qozonga tuşişingni bilib turibsan-ov!”). Keyinroq Xudoyor Qutlimurotov, Buvajon aka Enarov, Xonimjon Rajabovalar işga kelişdi.

Tahririyat yonida alohida mahkama sifatida bosmaxona iş yuritar, keksa bir otaxon direktorlik qilar, harf teruvçilar, matbaaçilar, korrektorlar, farroşlar bor edi. (Bekiş buva, Gulbiyi momo, Kunjarqin opa, Momojon opa, Maryam opa, Yangiljon opa, Bibihojar opa, Halima, yana kimlar...) Ay-y, hammamiz bir oila farzandlariday goh talaşib-tortişib, goh kulişib-yaraşib işlaganmiz. Keyin mening yuragimga Toşkent havasi tuşdi. Xudoyor maorif sohasiga ötib ketdi, Sobir aka radioga boş bölib ketdi. Bizlar ketdik, boşqalar keldi. Bu dargoh köplab odamlarga parvoz maydonçasi vazifasini bajaraverdi, köplarni tarbiyaladi, köplarga hayot maktabi eşigini oçib berdi.

Aytaman, eslayman desa, arzigulik voqea-hodisalar köp. Lekin bu dargohning muqaddas ekanligiga sira şubha yöq. Şu örinda yana bir gapni eslatib ötişni joiz deb bilaman. Ötgan sakson yil mobaynida tahririyatga qançadan-qança uluğ insonlarning qadami yetdi, köp insonlar qadamranjida qilişdi, tahririyatning ob-havosi bilan, maşaqqatlari bilan tanişdilar. Bilganimça sanab ötişim mumkin. Mamlakatimizda taniqli bölgan köplab adib, şoir va olimlar, jurnalistlar, şu atrofdan çiqqan köplab ilm kişilari, rahbar şaxslar, mehnat ilğorlari, oddiy odamlar, sanʼatkorlar, tumanimizga kelgan poytaxtliklar va boşqa viloyat odamlari... Bundaylar juda köp! Masalan, hazrat Oybek domla, Komil Yaşin, Tamaraxonim, Mukarramaxonim, professor Pirmat Şermuhammedov, Özbekiston xalq yozuvçisi Muhammad Ali, professorlar Norboy Ortiqov, Qozoqboy Yöldoşev, Safo Matjonov (şu gazetada amaliyot ötagan), faylasuf Tursunboy Sultonov (işlagan), maşhur telejurnalist Farhod Bobojonov va hokazo insonlarni tilga oliş mumkin.

Demoqçimanki, "Amudaryo haqiqati” ("Taraqqiyot közgusi") gazetasi ötgan yillar mobaynida öz öquvçilarini nafaqat yangiliklar bilangina taniştirib kelgan, balki tumanimiz tarixini, hayotini, madaniyatini yorituvçi tabarruk gazetaga aylandi.

Bayramingiz köpayaversin, azizlar!

Muzaffar AHMAD,

"Jahon adabiyoti” jurnali bölim mudiri, "Döstlik” ordeni sohibi.