Tadbirkorlar uchun navbatdagi yengilliklar

Tadbirkorlikni jadal rivojlantirish va aholining bandligini taʼminlashda davlat tomonidan tadbirkorlik subʼektlariga yaratilgan imkoniyat va imtiyozlar muhim rol oʻynaydi. Ayniqsa, bu imkoniyatlar tadbirkorlik subʼektlarini ortiqcha ovoragarchilik va qogʻozbozlikdan ozod etib, chiqib va xarajatlarini tejasa. Darvoqe, bundan 3-yil avval bu va tadbirkorlik yoʻnalishidagi boshqa muammolar yuzasidan “Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha harakatlar strategiyasi”da toʻxtalib oʻtilgan. Jumladan, unda iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiy mulk huquqini himoya qilish va uning ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish masalasi qoʻyilgan edi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni ana shu yoʻnalishdagi navbatdagi qadam boʻldi.

Farmonga koʻra, 2021-yil 1-yanvardan boshlab 37 ta litsenziya va 10 ta ruxsatnoma bekor qilinadi, 16 ta litsenziya va 11 ta ruxsatnoma birlashtirish yoʻli bilan bekor qilinadi, 17 ta litsenziya va 13 ta ruxsatnomalar xabardor qilish tartibi joriy etilishi yoʻli bilan bekor qilinadi, 14 ta turdagi litsenziya va ruxsatnomalarni rasmiylashtirish muddatlari qariyb 2 baravarga qisqartiriladi, 115 ta litsenziya va ruxsat berish xususiyatiga ega hujjatlarni olish tartib-taomillari yanada soddalashtiriladi.

Endilidk ayrim faoliyat turlari uchun faqat xabardor qilish tartibi joriy etiladi va faoliyat (harakat) uchun rasmiylashtirilgan litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarning amal qilishi oʻz kuchida qoladi va ushbu faoliyat (harakat)ni amalga oshirish uchun vakolatli organni xabardor qilish talab etilmaydi.

Shuningdek, Farmonga koʻra 2021-yil 1-yanvardan boshlab quyidagilar bekor qilinadi:

kredit byurolari faoliyatini litsenziyalashda kamida 10 ta tijorat banki bilan kredit almashinuvini amalga oshirishga roziligini tasdiqlovchi hujjat mavjudligi talabi;

dori vositalari va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilish faoliyatini litsenziyalashda ushbu faoliyat uchun litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan ularning xuddi shunday faoliyat bilan shugʻullanuvchi filiallari tashkil etilganda har bir filial manzilini asosiy litsenziyada koʻrsatish amaliyotini joriy qilish orqali filiallarga alohida litsenziya rasmiylashtirish amaliyoti;

yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqi uchun litsenziya olishda talabgordan mahalliy davlat hokimiyati organlarining kafolat xatlarini olishni talab qilish tartibi.

Farmonga muvofiq, vakolatli organlar tomonidan quyidagi harakatlarning amalga oshirilishi taqiqlanadi:

litsenziyalar berish, ularning amal qilish muddatini uzaytirish va ularni qayta rasmiylashtirishda litsenziya talabgorining kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha qarzdorligi sababli davlat xizmatlari koʻrsatishni rad etish;

litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni davlat organlari va tadbirkorlar oʻrtasida tuziladigan oʻzaro shartnomalarga almashtirish;

litsenziya va ruxsat berishga doir talab va shartlarda nazarda tutilmagan haq evaziga boshqa turdagi xizmatlardan foydalanishga yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni olishga bevosita yoki bilvosita majburlash.

2020-yilda muddati tugaydigan barcha litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarning amal qilish muddati 2021-yil 1-yanvarga qadar uzaytirildi.

2021-yil 1-yanvarga qadar litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari bilan bogʻliq barcha jarayonlarni qamrab olgan “Litsenziya” axborot tizimi ishlab chiqiladi.

Shuningdek, 2021-yil 1-yanvardan:

litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari bosqichma-bosqich toʻliq elektron tarzda “Litsenziya” axborot tizimi orqali amalga oshiriladi;

litsenziya sohasidagi qonun buzilishlari haqida xabar bergan shaxslar huquqbuzarlik oʻz tasdigʻini topganda undirilgan jarimaning 10 foizi miqdoridagi pul mukofoti bilan ragʻbatlantiriladi;

litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni tugatish va bekor qilish faqat sud tartibida amalga oshiriladi.

Farmonga koʻra, har bir litsenziyalash, ruxsat berish hamda xabardor qilish tartib-taomilining samaradorligi kamida har 5-yilda qayta koʻrib chiqiladi.

Xulosa oʻrnida shuni ham taʼkidlash joizki xozirgi kunga qadar amalda boʻlgan “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi va “Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi ruxsat berish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi qonunlarni birlashtirish yoʻli bilan yaxlit qonun loyihasi va 2021-yil 1-fevralgacha litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillariga oid qonunchilikni tizimlashtirish maqsadida ularning pasportlarini ishlab chiqish va kodifikatsiyalash boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqiladi.

M.Matyusupov, Amudaryo tuman Adliya boʻlimi boshligʻi.