NIKOH - OILA MUSTAHKAMLIGINING TAMAL TOŞI

Har bir inson bolasi oilada dunyoga keladi, oilada ösib ulğayadi va kamolga yetadi. Şuning uçun oilani har qança avaylab asrasak, uluğlab ardoqlasak arziydi. Yangi fuqarolik jamiyatining bunyodkorlari va kelajak egalari bölgan yoşlar ham oilada dunyoga kelib, kamolga yetadilar. Aholisi 30.5 million kişidan oşgan qudratli mamlakatimiz yoşlar mamlakati, deb taʼriflanadi. Negaki, mamlakatimiz aholisining 60 foizdan ortiğini yoşlar taşkil etadi. Jami aholining 40 foizi esa 18 yoşgaça bölgan yoşlardir. Ular oila va taʼlim muassasalari tarbiyasidadirlar. Binobarin, mamlakatimizda yangi avlod vujudga kelişida va uning ösib ulğayişi hamda tarbiyalanişida oilaning örni va roli beqiyosdir. Şu bois hozirgi davrda davlatimiz siyosatida oila mustahkamligi va yoşlar tarbiyasi masalalari ustuvor yönaliş olganligi bejiz emas. Bunda albatta davlatimiz eng avvalo konstitutsiyamizga, "Yoşlar töğrisida”gi Qonunga, "Oila Kodeksi” tamoyillariga va şu yönalişdagi Prezidentimizning qator qarorlar va farmonlarga hamda huquqiy-normativ hujjatlarga tayanadi. Konstitutsiyamizda oila töğrisida alohida bob ajratilib, oila manfaatlari muhofaza qilinayotganligi va oila mustahkamligi tamoyillari belgilanib kafolatlanayotganligi bejiz emas. Konstitutsiyamizda belgilangan oila manfaatlari, huquqlari va majburiyatlarining "Oila Kodeksi” tamoyillari, talablari va qoidalarida yanada rivojlantirilib va mustahkamlanib er-xotin oldiga quyilayotgan vazifalar va majburiyatlar hamda burçlar qonuniylaştirilgan bölib, ularni bajarişga özaro teng huquqli bölgan, er-xotinlar majburdirlar. Ayniqsa farzand tarbiyasidagi ota-ona masʼulligi kuçaytirilib bu boradagi majburiyatlari va burçlarini bekamu köst bajariş majburligi qonunda belgilab berilgan.

Bizning tuman FHDYo bölimimiz xodimlari va mutaxassislari Konstitutsiyamizga, "Yoşlar töğrisida”gi Qonun talablari va ğoyalari, "Oila kodeksi” tamoyillari va qoidalariga amal qilib, bu boradagi va Prezidentimizning qator qarorlari va Farmonlariga hamda sohaga tegişli boşqada huquqiy normativ hujjatlarga amal qilgan holda oila manfaatlarini közlab, şuningdek, yangi oila quruvçi yoş yigit-qizlarning baxtu saodatlarini közlab orzu-istaklarini, ezgu niyatlarini inobatga olgan xolda iş yuritmoqdamiz.

2013-yil - "Obod turmuş yili”da ikki ming nafarga yaqin nikoh qayd qilinib, hujjatlari rasmiylaştirildi. Bu tumanimiz böyiça şunça yangi oila vujudga keldi, demakdir. Turmuş qurgan yigit-qizlarning nikohdan oldin tibbiy körikdan öz vaqtida ötişlari taʼminlanmoqda. Çunki soğlom ota-onadan soğlom farzand tuğilişini hayot tasdiqlamoqda.

Hayot gözal, baʼzan bilib-bilmay yöl qöygan xatoliklari tufayli ajralişlar ham sodir bölmoqda. Ajraşayotgan oilalardagi oilaviy şaroit va muhitni, kelişmovçiliklar sababini örganganimizda kelin yoki kuyov tanlaşdagi adaşişlarga yöl qöyilganligi oydek ravşan bölib qoladi. Şuningdek, oilaviy kelişmovçiliklar, nizo va janjallar kelib çiqişining turli sabablari böladi. Bunda birinçi navbatda moddiy-iqtisodiy yetişmovçiliklar, qaynona kelin munosabatlarida ahillik yöqligi, er-xotinning bir-birovlarini töğri tuşunmasligi, örtada mehr-muhabbat, hurmat-izzatning kötarilişi, bir-biriga xiyonat qilişlar tufayli kelişmovçiliklar oxir oqibat er-xotin ajrimlari bilan tugaydi. 2013-yil mobaynida mana şunday sabablarga köra tumanimiz böyiça 52 ta oilaning nikoh ajrimlari qayd etildi. Eng açinarlisi ajrim qilingan mana şu oilalarning köpçiligida kamida ikki nafar farzand tirik yetim bölib qolmoqda. Bu gödak bolalar uçun ham, oila uçun ham oğir fojeadir. Bunday açinarli holatga heç birimizning befarq qaraşga haqqimiz yöq. Qolaversa, yetarli hayot tajribasiga ega bölgan katta yoşdagi kişilarning, qaynota va qaynonalarning, eng yaqin qarindoş-uruğlarning, mahallaning bunday holatga sovuqqonlik bilan qarab turişlariga barham beradigan payt keldi.

Mana 2014-yil - "Soğlom bola yili”ning ham ilk oylari poyoniga yetmoqda. Soğlom avlod haqida yanada köproq qayğurib, soğlom farzandlarning dunyoga kelişi, ularning ham jismonan, ham maʼnaviy jihatdan komil inson bölib voyaga yetişlari uçun özimizdagi butun imkoniyatlarimizni işga soladigan davr keldi. Çunki bolalar - kelajagimizdir.

Sanobar Xalbayeva,

tuman FHDYo bölimi mudirasi.

(Foto - http://www.haqida.uz)