JISMONIY FAOLLIK – UMPNI UZAYTIPADI

Jahon Soğlikni saqlaş taşkilotining maʼlumotiga köra, inson salomatligi 55 foiz holatda soğlom turmuş tarziga, 20 foizi yaşayotgan ekologik muhitiga, 15 foizi irsiy omillarga, bor-yöği 10 foizi tibbiyotga boğliq ekan. Demak, soğlom turmuş tarziga muntazam ravişda amal qiliş turli xastaliklardan holi, çiroyli va baxtli yaşaş omilidir. Eng muhimi, millat genofondiga ijobiy taʼsir körsatadi.

Hozirgi urbanizatsiya davrida kamharakatlilik butun dunyoning ötkir muammosiga aylanmoqda. Holsizlik, uyquçanlik, uyquning buzilişi, diqqat-eʼtiborni jamlaşning sekinlaşişi, xotiraning pasayişi, sababsiz çarçaş hissi, semizlik — bu kabi belgilar har bir kişida uçraydi, lekin kamdan-kam odamlar bu holatlarni kamharakatlilik bilan boğlaydi. Jahon Soğlikni saqlaş taşkiloti maʼlumotiga köra, yiliga çekişdan 5 million, kamharakatlilikdan esa 5,3 million odam hayotdan köz yumadi. Uşbu globallaşib borayotgan muammoni hal qilişga har birimiz masʼulmiz.

Eʼtiborli jihati, yuriş barça sport turlari orasida eng osoni va qulayidir. Buning uçun juda köp energiya sarflaşning hojati yöq, ijobiy taʼsiri esa juda yuqori. Yuriş organizmning umumiy holatiga taʼsir körsatadi, muşaklarni baquvvat qiladi, suyak töqimasini mustahkamlaydi, harakatlarni muvofiqlaştirişni rivojlantiradi. Jismoniy faoliyatning bunday turi harakatning eng xavfsiz turi hisoblanib, uni deyarli har bir kişi — ösmirdan tortib, keksa odam ham bemalol bajarişga qodir.

Mutaxassislarning maʼlum qilişiça, haftada atigi 2,5 soatlik jismoniy faollik erta ölim holatlarini 28 foizga, yurak kasalliklari ehtimolini esa 20 foizga kamaytirar ekan. Yaʼni, haftada kamida 150 daqiqa jismoniy faol bölgan insonlar kamroq harakatlanadiganlarga qaraganda soğlomroq ekan. Bundan taşqari, jismoniy faollik natijasida organizmda biosintez jarayoni faollaşadi, qon aylaniş jarayoni 4-5-marta kuçayadi, yurak qisqarişlari soni tezlaşadi, bu esa organizmda yangi energiya hosil bölişiga va energiya bilan taʼminlaniş yaxşilanişiga olib keladi.

Xalqimizda kasalni davolagandan köra, oldini olgan afzal, degan naql bor. Şu bois, yurtimizda soğlom turmuş tarziga alohida eʼtibor qaratilayapti. Jumladan, Özbekiston Pespublikasi Prezidentining 2018-yil 18-dekabrdagi “Yuqumli bölmagan kasalliklarning profilaktikasini, soğlom turmuş tarzini qöllab-quvvatlaş va aholining jismoniy faolligi darajasini oşiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Qarori asosida Soğlikni saqlaş vazirligi tomonidan uşbu yönalişda tizimli işlar amalga oşirilmoqda. Har haftaning şanba kunlari mamlakatimiz böylab ommaviy salomatlik tadbirlarining uyuşqoqlik bilan taşkil etilişi aholining soğlom turmuş turziga qiziqişini oşirmoqda.

Unutmaylik, soğlom turmuş tarzi, jumladan, piyoda yuriş - salomatlikni mustahkamlaydi, kasalliklardan muhofaza qiladi hamda umrni uzaytiradi. Buning uçun köp narsa talab etilmaydi. Şunçaki, yurişni kundalik odatga aylantirsangiz kifoya!

Har şanba kuni jismoniy faollik buyiça tuman Tibbiyot birlaşmasi maydonçasida va markaziy öyingoxda gimnastrada, faol yuriş, velosayr  kabi ommaviy tadbirlar ötkazilmokda.

Tumanimiz axolisini yuqumsiz kasalliklarning oldini oliş, soğlom turmuş tarzini şakllantiriş va jismoniy faolligini oşiriş maqsadida xar kuni ertalab badantarbiya, faol yuriş, velosayr qiliş, suvda suziş, oilaviy sport maşğulotlari bilan şuğullaniş tadbirlarida faol iştirok qilişga çaqiramiz!

J.YaVKAŞEV, tuman Tibbiyot birlaşmasi

Salomatlik markazi mudiri.