IChKILIK – UMR ZAVOLI

Har qanday jamiyat turli davrlarda aroqxoʻrlikka qarshi kurash ochgan, uni tagtugi bilan yoʻqotish yoʻllarini izlagan. Biroq shuncha urinishlar kutilgan samarani berolmagan. Chunonchi, 1929-yili AQSh Kongressi aroqxoʻrlikka qarshi kurashga daxldor maxsus tadbirlar ishlab chiqqan, unda qattiqqoʻllik shu darajaga borib yetganki, aroqxoʻrlikka mukkasidan ketgan va tuzalmas deb topilganlar uchun, hatto oʻlim jazosi tayinlangan. Lekin oqibatda... mamlakatda aroqxoʻrlar soni koʻpaysa, koʻpaygan, aslo kamaymagan.

Maʼlumki, Islomga qadar Arabiston yarim orolida va kurrai zaminning boshqa mintaqalarida mast qiluvchi ichimlik ichish keng tus olgan. Jamiyat, davlat undan qanchalar koʻp jiddiy talofat koʻrmasin, hech kim, hech qachon aroqxoʻrlarni bu odatlaridan tiya olmagan.

Paygʻambarimiz (s.a.v) Alloh amri bilan xamrning harom ekanini eʼlon qilganlaridan keyin musulmonlar uni ichishdan tiyilganlar.

Alloh taolo insonga tafakkur bagʻishlab, uni yer yuzidagi jonzotlar ichida eng azizi va mukarrami qilib yaratdi. Xuddi shu tafakkur, aql bilan inson yaxshini yomondan, ezgulikni yovuzlikdan ajratish qobiliyatiga ega boʻldi. Ana shu aql-farosat sohibi boʻlgan odamlar orasida aroqxoʻrlik keyingi yarim asr mobaynida urf boʻlib ketdi. Ziyofat bersak, toʻy qilsak ham dasturxonga aroq tortamiz, goʻyo shu boʻlmasa, toʻyimiz oʻtmay qoladigandek. Na Xudodan qoʻrqamiz, na bandadan uyalamiz. Bu jamiyatni inqirozga olib boradigan katta illat ekanini oʻylamaymiz.

Taassuflar boʻlsinki, jamiyatda aql va qalb yoʻrigʻidan chiqqan, insonga zid ishlar qiladigan kimsalar ham borki, ular oʻz qilmishlari bilan nafaqat oʻzlariga, balki butun jamiyatga zarar yetkazadilar..

Yaqinda sal mazam qochib, doʻxtirga koʻrindim, dorixonaga borib, buyurilgan dorilarni xarid qildim. Endi tashqariga chiqmoqchi edim, bir odam kelib:

– E, otaxon, ahvolim yomon, men ham kasalmandman, men ham dori olishim kerak, ammo pulim yoʻq, – dedi.

Yordamga shoshib, kissamni kavlasam, 7 ming soʻm pul bor ekan, berdim. Shahardagi jiyanimning uyiga borib dam oldim. Tushdan keyin uyga qaytmoqchi boʻlib kelayotgandim, qarasam, yoʻlak chetida, chim ustida haligi mendan doriga, deb pul olgan “kasal” tanishim tuproqqa belanib yotibdi. Hayron boʻldim, kasali xuruj qilib yotganmikan, degan xayolga bordim. Ertasiga yoʻtalga qarshi dori olay deb dorixonaga kirsam, sotuvchi qiz:

– Kecha siz pul bergan odamingiz oshnangizmi? – deb soʻradi.

– Yoʻq, tanimayman, – dedim.

– Rosa toʻpolon qildi, meni haqoratlab, sizdan olgan pulining hammasiga spirt ber, dedi. Men retsept soʻradim, retsepti yoʻq ekan, spirt bermadim.

Shunda men unga pul berganimga qattiq xijolat boʻldim. Qaylardandir topib ichibdi.

Oradan 20 kun oʻtib yana uchratib qoldim. Meni koʻrib yugurib keldi.

– Eh ota, men badbaxt yoʻldan adashdim. Togʻamdan pul olib, jarima ham toʻladim. Soʻqqaboshman, men sizni 6 oy burun koʻrib edim. Falon yerda uchrashib edik, oʻtirishda yaxshi soʻzlar aytdingiz, men sizdek odamga soʻz beraman. Endi qaytib zahri qotilni ogʻzimga olsam odammasman, – deb soʻz berdi.. Men unga gʻazab qilmadim, yaxshi maslahatlar bilan koʻnglini koʻtardim.

– Togʻangni norozi qilma, olgan pulingni tezda qaytarib, duosini ol, – dedim va ishlash uchun yaxshi insonlarga qoʻshdim. Hozir ahvoli yaxshi. 2 farzandli bir ayolga uylanibdi. Ayoli ham dono ayol ekan, yigitni sogʻlom hayotga qaytardi..

Mana azizlar, yaxshidan sharofat, yomondan kasofat, deb shuni aytadilar-da.

Islom aql idrokka, sogʻliqqa zarar yetkazadigan har qanday ichimlikni man qilgan. Ey azizlar,buni aslo unutmaylik.

Abdulla MAXSUM, Toshyop ovuli.