ISLOHOTLARIMIZ TAMAL TOShI

Prezidentimiz Islom Karimov Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 20-yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi maʼruzasida alohida eʼtirof qilganidek, mamlakatimizning mustaqil taraqqiyot yillarida erishgan barcha yutuq va marralari, uning ulkan surʼatlar bilan oʻsishi, avvalo Konstitutsiyamizning hayotbaxsh qudrati va salohiyatini, unda mujassam boʻlgan printsiplar, qoida va normalarning naqadar chuqur oʻylangan, har tomonlama mustahkam asosga ega ekanini yaqqol namoyon etadi.

Konstitutsiyamiz insonparvar huquqiy davlat barpo etish, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari oliy qadriyat hisoblanadigan fuqarolik jamiyatini barpo etish, erkin bozor munosabatlarini shakllantirishning eng muhim qoidalarini oʻzidamujassamlashtirib, jamiyatimiz hayotining asosiy huquqiy poydevori boʻlib xizmat qilmoqda.

Konstitutsiyamiz davlat, xalq irodasini ifoda qilishini, uning manfaatlariga xizmat qilishini, davlat hokimiyatining birdan-bir manbai Oʻzbekiston xalqi ekanligini belgilab berdi.

Shuningdek, inson huquqlarining davlat manfaatlaridan, umum-eʼtirof etilgan xalqaro huquq normalarining esa milliy huquqiy normalardan ustunligi ham Konstitutsiyamizda muhrlab qoʻyildi.

Asosiy Qonunimizda hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida oʻrnatilishi mumkin emasligi va ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkura va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanishi belgilab berildi. Ayni paytda barcha mulk shakllarining teng huquqliligi sharoitida xususiy mulkning boshqa mulk shakllari kabi daxlsiz va davlat himoyasida ekanligi mustahkamlab qoʻyildi.

Keyingi yillarda davlat hokimiyati tizimi organlari faoliyatini takomillashtirish borasida olib borilayotgan chuqur islohotlar natijasida Konstitutsiyamizga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish zaruriyati vujudga keldi. Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlari tizimi va faoliyatining doimo takomillashtirib borilishi davlatimiz siyosatidagi asosiy ustuvor yoʻnalishlardan biri boʻlib qolmoqda. Mamlakatimizni modernizatsiya qilish va demokratlashtirish, huquqiy demokratik davlat va fuqarolik jamiyati qurish borasida ijtimiy-siyosiy islohotlarni qatʼiy amalga oshirish hamda davlat boshqaruv organlari faoliyatida ular oʻrtasidagi oʻzaro tenglik va muvozanatni saqlash va tartibga solish muhim ahamiyat kasb etadi.

Boshqa mamlakatlarda boʻlgani kabi Oʻzbekiston Respublikasida ham ijtimoiy hayot talablari davlat va jamiyat oʻrtasidagi munosabatlarning yangi demokratik koʻrinishlarini yuzaga keltirmoqda, jumladan davlat va jamiyat aʼzolarining oʻzaro munosabatlarida demokratik davlat talablaridan kelib chiqib, huquqiy islohotlarni izchillik bilan rivojlantirish tobora muhim oʻrin egallamoqda.

"Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining ayrim moddalariga (89-moddasiga, 93-moddasining 15-bandiga, 102-moddasining ikkinchi qismiga) tuzatishlar kiritish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy qonuni bu fikrning amaliy tasdigʻi boʻlishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga kiritilayotgan ushbu tuzatishlar:

birinchidan, davlat boshqaruvini yanada demokratlashtirish, yaʼni boshqaruvning xalqchilligini taʼminlash;

ikkinchidan, davlat organlarining oʻz vakolatlarini amalga oshirishdagi roli va masʼuliyatini oshirish, davlat organlari faoliyatida qonun ustuvorligini va ularning xalq oldidagi masʼuliyatini oshirish hamda taʼminlash;

uchinchidan, mamlakatni yangilash va modernizatsiya qilishda siyosiy partiyalarning taʼsirini kuchaytirish, bu siyosiy partiyalarni barcha sohalarda amalga oshirilayotgan yangilanish jarayonlari va islohotlarga siyosiy jarayonlarning ajralmas ishtirokchisi sifatida keng jalb qilish imkonini beradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 34-moddasida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining kasaba uyushmalariga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga uyushish, ommaviy harakatlarda ishtirok etish huquqiga ega ekanini eʼtirof etish bilan birga, siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek hokimiyatning vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolifat shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emasligi belgilab qoʻyilgan. Asosiy Qonunning 12-moddasida Oʻzbekiston Respublikasida ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanishi hamda hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida oʻrnatilishi mumkin emasligi toʻgʻrisidagi Konstitutsiyaviy printsip oʻz ifodasini topgan. Qisqa qilib aytadigan boʻlsak, mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinishi mamlakatimiz taraqqiyoti, yurtimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi yoʻlida amalga oshirilayotgan islohotlarning tamal toshi boʻldi.

Sh.RAJABOVA,

"Rajabova Shukurjon” advokatlik byurosi boshligʻi.