LOQAYDLIK- MAʼNAVIY HALOKATDIR

Ogohlik – davr talabi

Bugungi globallaşuv jarayonida dunyo miqyosida yuz berayotgan mafkuraviy xurujlar insoniyat boşigaqançalik köp kulfatlar yoğdirayotgani hyeç kimga sir emas. Mafkuraviy xurujlarning şakli turli-tuman bölib, hozirgi vaqtda xalqaro miqyosda keng avj olib, ijtimoiy-siyosiy, maʼnaviy-goyaviy muammoga aylanib ulgurgan körinişi bu - missionerlikdir.

Höş, missionerlar kimlar? Ular öz maqsadlarini amalga oşirişda qanday vositalardan foydalanadilar?

Avvalo şuni alohida qayd etiş kerakki, missionerlik - muayyan bir tuzum va muayyan bir dindagi kişilar örtasida boşqa bir din yoki özga tuzumni tarğib etiş orqali öz ğarazli maqsadlarini amalga oşiriş yölidagi harakatdir. Bu harakat aʼzolarining jamiyat hayotiga qançalik ayançli taʼsir körsatişini barçamiz yaxşi bilamiz.

Missionerlar xalqaro terrorizm, giyohvandlik, diniy-ekstremizm, xususan, «Hizbut-tahrir», «Vahhobizm» körinişidagi taʼsir vositalaridan foydalangan holda taʼlim va xayriya jamiyatlari, tarğibot-taşviqot muassasalariga öqituvçi, til örgatuvçi, özga davlat taomlarini örgatuvçi niqoblari ostida suqilib kirib olgan holda öz harakatlarini amalga oşiradilar.

Mamlakatimiz mustaqillikka erişgandan söng, yurtimizga turli ğoya va mafkuralar oqib kira boşladi. Bu mafkuralar orasida eng aşaddiysi sözsiz, missionerlik harakatidir. Missionerlar çet tillarini örgatuvçi maxsus kurslarning muallimlari niqobi ostida talabalar yotoqxonalariga, savdogar yoki işbilarmon sifatida bozor va dökonlarimizga, pazandalik sirlarining bilimdonlari bölib umumiy ovkatlaniş şoxobçalariga, qöyingki turmuşning barça jabhalariga joylaşib olib, öz ğarazli maqsadlarini amalga oşiriş yölida har qanday kiçik imkoniyatdan ham foydalanib qolişga intilişadi. Jahondagi boşqa davlatlardagi kabi yurtimizda ayrim yoşlarning soddadilligi va işonuvçanligi, eʼtiqodi sustligidan foydalanib, xatto ularning moddiy taʼminotini yaxşilaşni vaʼda qilib öz tuzoqlariga ilintirib olişga harakat qilişmoqda.

Tarixdan maʼlumki, 1873-yilning mart-may oylarida Xiva xonligini öziga böysundirib, Xorazm davlatini çor Rossiyasiga butunlay qaram qilib oliş uçun rus missionerlari yillab tayyorgarlik körişgan. Ular Xorazm davlati bosib olingunga qadar yerlik xalq orasiga suqilib kirib juda katta va keng miqyosda missionerlik faoliyatlarini yuritganlar. Oddiy sayyoh sifatida oddiy Xorazm qovunini qultiqlab yurib butun voxaning geografik xaritasini işlab çiqqanlar. Xorazm davlatining harbiy istehkomlari saloxiyatini, bu istehkomlarning qanday joylaşgani-yu, askarlarimizning jang taktikasigaça sinçiklab örganib çiqişgandan sönggina harbiy yurişlar uyuştirganlar va öz maqsadlariga töla-tökis erişganlar.

Bu - missionerlik harakatining maşʼum tarixiy isboti.

Bugungi tezkor özgarişlar davrida missionerlik harakati yanada faollaşdi. Ular öz qabih niyatlarini amalga oşiriş, jamiyatning ijtimoiy-siyosiy hayotini izdan çiqariş maqsadida ğoyaviy va mafkuraviy tahdidning eng taʼsirçan usullaridan foydalanmoqdalar. Bu borada missionerlarga islom dini niqob vazifasini ötayotgani barçaga ayon. Islom dini axkomlarini buzib talqin etiş, diniy bilimsiz kişilarni turli norasmiy diniy taşkilotlarga jalb etiş uçun zör berib urinişmoqda. Bunday urinişlar natijasida ayrim ongi sayoz kişilar örtasida ixtiloflar, böliniş va turli xil fitna-fasodlar kelib çiqişi tabiiy, albatta. Vaholanki, tinç aholi örtasida fitna-fasod qözğaş, buzğunçiliklar sodir etiş -Allohning suyukli bandalarining özaro hamjihatlikda, ahil-inoq yaşaşlari xaqidagi ilohiy taʼlimotga tamoman ziddir. Zero, Qurʼoni Karimda: «...Fitna va buzğunçilik qotillikdan ham aşaddiyroqdir...» deb zikr etilgan.

Tinç aholi orasiga suqilib kirib olib ularni töğri yöldan çalğitiş, bir-
birlarining örtasida gina-adovatlar közğaş, ayniqsa, yoşlarni turli norasmiy
diniy taşkilotlarga aʼzo qiliş uçun missionerlar juda köplab mablağlarni
ajratişmoqda. Bu mablağlarni ular bemor kişilarga moddiy kömak, bepul dori-
darmon yetkazib beriş, şartnoma asosida taxsil olayotgan talabaga yordam, turli
nolegal naşrlarni çop etib, aholiga bepul tarqatiş kabi işlarga sarflaşmoqda. Baʼzi maʼnaviy-siyosiy jihatdan bilimsiz kişilar bunday tuzoqlarga osongina ilinadilar. Natijada bilib-bilmay öz xalqi va Vataniga, oilasiga xiyonat qilişgaça borib yetadilar. Bundaylarga diniy eʼtiqod va iymon, Vatan tuyğusi emas, balki öz dinidan oğişi, missionerlarning rejalarini amalga oşirişlarida köproq ularga berilayotgan pul va yaratib qöyilgan (garçi vaqtinça bölsa-da)şaroitlar asosiy omil böladi.   

Albatta, bunday harakatlari bilan missionerlar islom diniga eʼtiqodi baland mahalliy aholi örtasida özlarida ijobiy fikrlar tuğdirişga erişadilar. Diniy bilimsizliklari oqibatida missionerlarga işongan va ergaşgan odamlar alal oqibat jinoyatga qöl uradilar. Hayotda loqayd, xudbin bölib qoladilar. Bunday insonlar köproq giyohvandlikka ruju qöyadilar, iqtisodiy jinoyatlarga qöl, uradilar. Agar mansabdor şaxs bölsa, mahalliyçilik, uruğ-aymoqçilik, manfaatparastlik, atrofdagilarni mensimaslik kabi illatlarni özlariga yuqtiradilar. Insonlar yuragini mahv etgan bunday içki tahdid borib-borib ular ongi-şuurini batamom egallaydi va missionerlarning qölidagi qöğirçoqqa aylanib qoladi.

Istiqlol yölini tanlab, bu yölda taraqqiyotning öz modelini yarata olgan Özbekistonni demokratik-maʼrifiy taraqqiyot yölidan oğdirişni maqsad qilib olgan mamlakatimiz taşqarisidagi aqidaparast kuçlarning borligini ham aslo unutmasligimiz kerak. Diniy niqob ostida mustaqil davlatimizga taşqaridan turib tahdid solayotgan taşqi tahdid kuçlari - aqidaparastlarning xalqimiz maʼnaviyatini yemiriş yölidagi urinişlariga qarşi hamjihatlikda kuraş olib boriş har bir ongli kişining, elim, yurtim, oilam, ota makonim degan özbekistonlikning oliy burçidir.  Prezidentimiz I.A.Karimov «Yuksak maʼnaviyat - yengilmas kuç» asarida: «Maʼnaviyatga qarşi qaratilgan har qanday taxdid öz-özidan mamlakat xavfsizligini, uning milliy manfaatlarini, soğlom avlod kelajagini taʼminlaş yölidagi jiddiy xatarlardan biriga aylanişi va oxir-oqibatda jamiyatni inqirozga olib kelişi mumkin», - degan fikrni ilgari surganlarida xalqimizning, ayniqsa yoşlarimizniig ruhiy dunyosiga taxdid kiliş, ularda kelajakka bulgan işonçni yöqotiş taşqi tahdid kuçlarining boş maqsadi ekanligini har bir kişi har lahzada his etib yaşaşi lozimligini taʼkidlaş emas, balki bunday reaktsion kuçlarning tomiriga bolta urişni nazarda tutganlari ayni haqiqat.

Xöş, taşqi taxdid kuçlari qanday tarzda namoyon buladi?

Taşqi taxdid kuçlari nainki diniy aqidaparastlik körinişida, balki turli niqoblar, balandparvoz şiorlar, yokimli ğoyalar ostida iş olib boradilar. Eng yomoni, bu kuçlarning ixtiyorida juda katta moddiy-moliyaviy resurslar mavjud. Aynan şu moddiy-moliyaviy resurslar ularga çeksiz imkoniyatlar eşigini oçişi tabiiy. Natijada garçi bu kuçlar mamlakatimizdan taşqarida bölsa-da özlarining puxta öylangan va uzoqni közlagan, davomli yovuz maqsadlarini bemalol amalga oşiradilar. Eng yomoni, odamni u manfaatparast, pulga, xorij buyumlariga öç, beparvo, behayo, diniy mutaassib, hatto vahşiy kimsaga aylantirib qöyadi. Xorij kiyimlariga, puliga va buyumlariga öçlik, qabih niyatli tödalarga kirib qoliş, şaxsiy manfaat quliga aylanib qoliş - insonni taşqi tahdid kuçlarining malayiga aylantiradi. Va alal-oqibat missionerlarning saʼy-harakatlari bilan «tarbiyalangan», özimizdan, öz millatimizdan çiqqan loqayd, beparvo kimsalar qöli bilan öz xalqimizning tinçligiga, mamlakat taraqqiyotiga tahdid solişadi.

Bu borada söz borar ekan, özlariga muqaddas islom dinini niqob qilib olgan kimsalar tomonidan 1999-yilning 16-fevralida Toşkent şahrida sodir etilgan portlaşlar yoki 2005-yilda yuz bergan Andijon voqyealarini eslaşning özi kifoya. Öta tahlikaga töla keçgan mustaqillikning ilk yillarida yurtboşimiz I.A.Karimov: «...din bizning qon-qonimizga ongu şuurimizga şu qadar singib ketganki, uni hyeç qanday yovuz kuç, hyeç qanday taşviqot bilan çiqarib bölmaydi... Alloh bizning qalbimizda, yuragimizda.

...Oq-qorani, döst-duşmanni taniydigan xalqimiz din nima-yu soxta aqidalar nimaligini, kim pok niyatli xudojöy insonu kim munofiq riyokor ekanini juda yaxşi biladi», - deya butun jahonga bong urgan edilar.

Darhaqiqat, özini dindor, iymonli körsatib, bölmağur safsatalari bilan atrofidagi odamlar, ayniqsa yoşlar işonçiga kirib olişga urinayotgan mutaassib kuçlar har kuni, balki har lahzada tinç va osuda hayotimizga xavf solişi, farzandlarimiz ongini zaharlaşga intilişi tabiiy. Bunday kora niyatli kuçlarning payini qirqiş, soxta akidalarini, riyokorliklarini foş etiş xar bir xakikiy musulmonning burçidir.

Körinib turibdiki, bugungi globallaşuv jarayoni xar birimizdan maʼnaviy barkamol, yetuk insonni tarbiyalaş borasidagi ezgu maqsadlarimiz yöliga töğanoq bölişga zör berib intilayotgan yovuz niyatli kuçlarga qarşi hamjihatlik bilan kuraş   olib borişni talab etadi. Mamlakatimizdagi taraqqiyotni izdan çiqariş uçun taşqaridan. va içkaridan turib tahdid solayotgan har qanday körinişdagi xatarlarga qarşi öz vaqtida qatʼiyat va izçillik bilan kuraş olib borişimiz zurur. Yaʼni, xorijdan keltirilgan behayo liboslarni kiyib çiqqan farzandimizga unga maʼqul keladigan, öz milliy mentalitetimizga monand libosni taklif etişimiz, katta pul vaʼda kilib öğil-qizimizni xorijga işga taklif etuvçilarga öz yurtimizda öğil-qizimizning nasibasi uluğligini amalda körsatişimiz şart.

Kutilmaganda oilamizga tibbiy va moddiy yordam yoki xomiylik kömagi berişni istab qolgan kimsa kim va u qanday taşkilotning odami? Qanday asoslarga tayanib sizga tibbiy yordam yoki pul vaʼda qilayapti? Nima uçun u sizga qimmat qoğozlarga bosilgan adabiyotlarni tekinga berayotir? Bu adabiyot içida nelar yaşiringan va bu adabiyotlar orqali u xalqimizga nimalarni tarğib qilayapti? - qabilidagi savollar xususida jiddiy öylab köraylik. Eng muximi, maʼnaviy-tahdid - inson erkinligiga, kelajak avlod va demakki, mustaqil davlatimiz kelajagiga qarşi tahdid ekanligini aslo unutmasligimiz kerak.

Yana şuni esda tutmoğimiz kerakki, xoh oilada, mahalla-köyda, xoh özimiz işlaydigan mehnat jamoasida bölsin, xoh yoşlar köp töplanadigan öquv dargoxlari, yotoqxonalarda yoki jamoat joylarida bölsin lokaydlikka, beparvolikka berilmaylik. Sizni yoki farzandingizni katta pul vaʼda qilib çet elga işga taklif etayotgan odamga, diniy bilimingiz sayozligidan foydalanib özlarining buzğunçi ğoyalari bilan boşingizni gangitib qöyayotgan kimsaga aslo ergaşmang. Sababi, aynan şunday kimsalar Sizning loqaydligingizdan foydalanib farzandingizni yoki taniş-bilişlaringizni çet davlatning qaysidir korçaloniga qul kilib sotib yuborişi, siz amal qilayotgan islom ahkomlarini buzib talqin etişi, şum niyatlarini amalga oşiriş borasida xeç narsadan toymasligi, bunday kimsalarga ergaşiş esa har qanday kişini maʼnaviy halokat sari yetaklaşi turgan gan. Demak, loqaydliksari quyilgan birgina qadam ham insonni maʼnaviy halokat tomon olib boruvçi yöldirki, bu yölga tuşib qolişdan özimizni özimiz asraşimiz, har lahzada ogohbölişimiz zarur.

Bunday      yovuz      kuçlarga      qarşi      sobitqadamlik     bilan      kuraşiş,      öz erkinligimizni, mustaqilligimizni himoya qilişdir.