SURUNKALI GEPATITDAN OʻZINGIZNI HIMOYa QILING

Virusli gepatit V, S va D - yuqumli kasalliklar boʻlib, bunda viruslar aynan jigar hujayralarini jarohatlaydi. Bu viruslar  odam organizmiga qon va jinsiy yoʻllar orqali oʻtadi.

Kasallik asosan gepatitga chalingan  bemorlardan yuqadi. Viruslar koʻplab miqdorda ularning axlati, peshobi, soʻlagi, nafas yoʻllarining shilimshiq moddalari, qoni, shahvati, jinsiy aʼzo ajralmalarida  saqlanadi. Virusli gepatitning V, S va D turlari giyohvandlar igna va shpritslardan umumiy foydalanganda, qoʻzgʻatuvchilari - viruslarni  tashib yuruvchi shaxslar bilan jinsiy aloqada boʻlganda, organizmga virus bilan zararlangan qon va qon mahsulotlari quyilgan-da, tish choʻtkasi, soqol olish, tirnoq olish va tozalash anjomlaridan umumiy foydalanilganda, yetarli darajada zararsizlantirilmagan tibbiy asboblar orqali turli xil tibbiy (stomatologik, ginekologik, jarrohlik va boshqa) muolajalar olganda yuqishi mumkin. Bu kasallik onadan bolaga homiladorlik davrida va tugʻish paytda yuqishi mumkin.

Organizmga virus tushishi bilan kasallik birdaniga boshlanmaydi, dastlab virus organizmda koʻpaya boshlaydi. Bu jarayon klinik belgilarsiz kechadi va kasallikning yashirin davri deyiladi. Gepatitning V, S, D, turlarida yashirin davr 6 oygacha davom etishi mumkin.

Kasallikning boshlangʻich davrida darmon qurishi, ishtahaning yoʻqolishi, koʻngil aynishi, ovqatlangandan keyin qayt qilish kabi holatlar kuzatiladi.  Baʼzida kasallik oyoq boʻgʻimlarining ogʻrishi va gripp koʻrinishida ham namoyon boʻlishi mumkin. Shuningdek, bemorning peshobi qizaradi (meʼyorda peshob toʻq sariq rangda boʻladi).

Kasallikning sargʻayish davri 1-2 hafta davom etadi. Bu davrda avval koʻzning shilliq pardasi, tirnoq va teri sargʻayadi. Virusli gepatitning V, S turlarida koʻpincha yaqqol sariqlik belgilari kuzatilmaydi.

Kasallik koʻp xollarda yashirin kechadi. Kasallikning vaqtida aniqlanmasligi va davolanmasligi jigar faoliyatining yetishmovchiligi, jigar tsirrozi kabi ogʻir asoratlarni  yuzaga keltirishi mumkin. Shuni unutmaslik kerakki, kasallikning yashirin va boshlangʻich davrlarida va yaqqol belgilarsiz kechadigan turlarida bemor atrofdagilar uchun oʻta xavfli boʻladi. U oʻzi bilmagan holda oila aʼzolariga va yaqinlariga kasallikni yuqtirib qoʻyishi mumkin.

Virusli gepatit V kasalligining oldini olishda eng samarali vosita bu – emlashdir. Hozirgi vaqtda bolalar emlash kalendariga muvofiq gepatit V ga qarshi emlanadi. Gepatit S ga qarshi vaktsina hali ishlab chiqilmagan. Agar oʻzingizga, oila aʼzolaringizga, eng muhimi, farzandingizga kasallik yuqmasin, desangiz shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qiling. Yaʼni tish choʻtkasi, soqol olish, tirnoq tozalash asboblaridan faqat shaxsiy tarzda foydalaning, har gal ukol  olayotganingizda bir martalik shpritslardan foydalanishni unutmang.

Tibbiy muolaja olayotganingizda zararsizlantirilgan asboblarning ishlatilishiga qatʼiy eʼtibor bering, giyohvand moddalarni hattoki taʼtib ham koʻrmang. Ichkilikbozlik, kashandalik kabi yaramas illatlardan yiroq boʻling va oʻzingizni, farzandlaringizni gepatit V ga qarshi emlating.

Sogʻligingiz oʻz qoʻlingizda. Uni doimo avaylab-asrashga harakat qiling. Inson baxti, saodati va kamoli  uning salomatligiga bogʻliqdir.

Davronbek Gulmirzayev, tuman DSENM sanitariya shifokori.

(Foto - http://oboleznjah.ru)