ЭНЕРГОРЕСУРСЛАР ТЕЖАМКОРЛИГИ БЎЙИЧА НАЗОРАТ ТАДБИРЛАРИ ЎТКАЗИЛМОҚДА

Амударё туман прокуратураси томонидан истеъмолчиларни узлуксиз электр энергияси ва табиий газ билан таъминлаш, бу борадаги муаммолар бўйича аҳоли мурожаатларини жойига чиққан ҳолда ўрганиш ва ижобий ҳал этиш, таъминотчи корхоналар билан истеъмолчилар ўртасидаги шартномаларнинг ўз вақтида бажарилиши юзасидан таҳлилий мониторинг юритиш, шунингдек, энергоресурслар тежамкорлиги соҳасидаги амалий ишлар самарадорлиги бўйича тарғибот тадбирлари ўтказилиб, табиий газ, электр энергияси ва сув таъминоти соҳаларидаги дебитор қарздорликларнинг камайишига эришилмоқда.

Туман Прокуратураси томонидан ишлаб чиқилган чора-тадбирлар режасига мувофиқ жорий йилнинг 16-17 июнь кунлари Дўстлик, Арна бўйи ва Навоий номли маҳаллалар фуқаролар йиғинларида энерготежамкор ускуналар тарғиботига бағишланган ярмарка ташкил этилди. Ярмаркада таъминотчи корхоналар масъуллари, истеъмолчилар ҳамда таъминотчи тадбиркорлар иштирок этдилар. Ярмарка жараёнида мутахассислар томонидан энерготежамкор ускуналарнинг афзаллиги, бу ускуналарни хонадонларга ҳам ўрнатиш, “яшил энергия” манбаларини ҳаётга кенг жорий қилиш, улардан фойдаланиш қоидалари, экологик самарадорлиги тўғрисида кенг тушунча ва тавсиялар берилди.

Шу куни Амударё туман Прокуратураси, Департамент, ИИБ, Энергоинспекция ва коммунал ташкилотлар муҳандислари ҳамкорлигида назорат тадбирлари ҳам амалга оширилиб, аниқланган хато-камчиликлар танқидий ва таҳлилий муҳокама этилди. Назорат тадбирлари жараёнида аниқланган электр энергияси, табиий газ ва сув тармоқларига ноқонуний уланиш ҳолатлари, шунингдек, дебитор қарздорликлар бўйича ҳужжатлар расмийлаштирилиб, штаб йиғилишида муҳокама қилинди ва мавжуд муаммоларни бартараф этишга доир чоралар кўрилди.

Назорат гуруҳи аъзолари режавий-тадбирга мувофиқ 18-19 июнь кунлари Амударё туман Электр таъминоти корхонаси фаолияти билан ҳам яқиндан танишдилар. Ўрганишлар давомида куз-қиш мавсуми давомида фавқулодда ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида туман ҳудудидаги электр энергияси узатиш тармоқларида мукаммал ва жорий таъмирлаш ишлари олиб борилиб, кам қувватли подстанциялари юқори кучланишли трансформаторларга алмаштирилгани, натижада туманнинг бир қанча ҳудудларида истеъмолчиларги узлуксиз ва сифатли электр энергияси етказиб бериш бўйича мавжуд камчиликлар бартараф этилгани маълум бўлди.

Хусусан, жорий йилда корхона муҳандислари томонидан 58 дона трансформатор пунктларида, 170,2 км узунликдаги ҳаво электр тармоғида мукаммал таъмирлаш ишларини олиб бориш режалаштирилган бўлиб, шундан 27 дона трансформатор пунктларида ва 86,2 км узунликдаги ҳаво электр тармоқларида мукаммал таьмирлаш ишлари ҳамда 259,3 км узунликдаги ҳаво электр тармоқларида эса жорий таъмирлаш ишлари амалга оширилди.

Бундан ташқари, Президентимизнинг истеъмолчиларга қулайлик яратишга қаратилган Қарор ва кўрсатмаларига мувофиқ Амударё туманида танлаб олинган энг оғир 7 та – Бобур номли, Амир Темур номли, Қангли, Бўз ёп, Куюк кўпир, Оқ олтин овуллари ва Уйшин маҳаллаларида 42 км ҳаво электр тармоғини тортиш ва 1455 дона темир-бетон устунлари, 13 дона трансформатор пунктларини ўрнатиш режалаштирилган. Айни пайтга келиб, Бобур номли овулда 1 дона трансформатор пункти, 1,9 км узунликдаги замонавий СИП кабелли 37 дона темир-бетон таянч устунлари, Амир Темур номли овулда 2,9 км узунликда замонавий СИП кабели тортилиб, 270 дона темир-бетон таянч устунлари, Бўз ёп овулида эса 1 дона трансформатор пункти, 36 дона темир-бетон таянч устунлари ўрнатилди. Шунингдек, Уйшин маҳалласи ва Қангли овулининг ҳар бирига 1 донадан трансформатор пунктлари янгидан қўшимча ўрнатилди.

Ортиқча юклама билан ишлаётган юқори кучланишли Қиличбой подстанциясидаги куч трансформатори қуввати каттароқ бўлган куч трансформаторига алмаштирилиб, истеъмолчиларга йилнинг тўрт фаслида ҳам узлуксиз электр энергияси етказиб бериш таъминланди ва бу борадаги муаммолар тўлиқ бартараф этилди.

Назорат тадбирлари давомида Қипчоқ овулидаги ун ишлаб чиқариш заводига ўрнатилган қуёш панеллари ва унинг корхона иқтисодиётидаги афзалликлари ҳам батафсил ўрганилди. Корхонага қуёш панели ўрнатилгач, ишлаб чиқарилаётган ун маҳсулотларининг таннархи сезиларли даражада пасайган, иқтисодий самарадорлик ва ишчиларнинг моддий манфаатдорлиги ошган. Шунингдек, қуёш панели ўрнатиш орқали иқтисодий самарадорликка эришаётган ҳудуддаги “Амат Тўраев” фермер хўжалиги фаолияти ҳам алоҳида эътироф этилди.

Уч кун давом этган назорат тадбирлари давомида “Ҳудудгаз Қорақалпоғистон” газ таъминоти филиали “Амударётумангаз” газ таъминоти бўлими фаолияти ҳам назорат гуруҳи томонидан атрофлича таҳлил қилинди. Унга кўра, айни пайтда “Амударётумангаз” газ таъминоти бўлими томонидан 40 минг 797 нафар истеъмолчиларга, шундан 15 минг 63та хонадонга ва та 284 та улгуржи истеъмолчиларга табиий газ, 25 минг 450 та аҳоли хонадонларига эса суюлтирилган газ етказиб берилмоқда.

Бугунги кунда фойдаланишда салкам 500 км газ тармоқлари бўлиб, шундан 35,1 км қисми юқори босимли, 152,9 км ўрта босимли ва 311,6 км қисми паст босимли газ тармоқларидир. Газ қувурларининг 27,9 км қисми ер остида ва 471,7 км қисми ер устида жойлашган.

Жорий йилнинг январь-май ойларида ер ости ва ер усти газ қувурлари тўлиқ равишда чилангарлар томонидан кўздан кечирилиб, газ сизиб чиқиш ҳолатлари аниқлангач, мавжуд салбий ҳолатлар пайвандлаш йўли билан бартараф қилинган. Фойдаланишдаги жами 175 та газ тақсимлаш пунктлари ва газ тарқатиш тармоқлари белгиланган босимларга чидамлилик бўйича техник кўрикдан ўтказилган.

Тумандаги Арна бўйи, Бўстон, Ойбек номли маҳаллалар ва Тошёп овули ҳудудидаги табиий газ тармоқларини тартибга келтириш ҳамда бўяш ишлари сифатли олиб борилган. Шунингдек, бир қатор маҳаллалар ҳудудларидаги табиий газ қувурлари ҳамда газ тақсимлаш пунктларини реконструкция қилиш режалаштирилган. Бундан ташқари, Назархон овули ва Бештом маҳалласига 2 тадан, Беруний номли маҳаллага битта ўрта босимли газ тақсимлаш пунктлари янгидан ўрнатилиб, истеъмолчиларга қулайлик яратилди.

Туман бўйича 2025 йилнинг ўтган даврида 1993 та хонадонга энергия тежамкор горелкалар ўрнатилган. Кўп қаватли уйларга икки контурли иситиш қозонларини ўрнатиш, хонадонлардаги электрон газ ҳисоблаш ускуналарининг қувват батареяларини ўз вақтида алмаштириш орқали газ сарфи миқдорини тўлиқ ҳисоблаш ишлари алоҳида назоратга олинган.

Аҳоли истеъмолчиларидан 96 ҳолатда дебитор қарздорлик мавжудлиги аниқланиб, судга даъво аризаси киритиш орқали ушбу маблағни ундириш, табиий газдан фойдаланиш бўйича 46 та ҳолатда қоида бузиш ҳолатлари аниқланиб, етказилган зарарни тўлиқ ундириб олиш чоралари кўрилди.

2025 йилнинг биринчи ярмида аҳолига режадаги 1 минг 815 тонна ўрнига 1 минг 783 тонна суюлтирилган газ етказиб берилгани аниқланиб, бу бўйича тегишли чоралар кўрилган.

Назорат гуруҳи аъзолари Тош ёп овули ҳудудида амалга оширилаётган табиий газ тармоқларини эстетик жиҳатдан тартибга келтириш ишларини жадаллаштириш, шунингдек, “Паркент тажрибаси” асосида Арна бўйи маҳалласида табиий газ тармоқларини ер устига кўчириш бўйича амалга оширилаётган ишлар билан ҳам яқиндан танишдилар.

Бундан ташқари, Тўлқин овули, Босув ва Дўстлик маҳаллалари ҳудудларида табиий газ тармоқларини 3 босқичли тизимдан 2 босқичли тизимга ўтказиш жараёнини жадаллаштириш, суюлтирилган газ баллонларини тўлдириш ва истеъмолчиларга етказиб бериш, диспетчерлик хизмати фаолияти билан боғлиқ муаммо ва камчиликлар ҳам ўрганилиб, уларни бартараф этиш бўйича аниқ чоралар белгиланди.

Айни пайтда Амударё туман Прокуратураси томонидан энергоресурсларни тежаш, улардан оқилона фойдаланишни тарғиб қилиш борасидаги амалий тадбирлар давом этмоқда.

РОБИЯ ЙЎЛДОШЕВА.