Diareya - xavfli kasallik

Ich ketish (oʻtkir diareya) koʻproq bolalarda uchrab, "iflos qoʻl kasalliklari” ichburugʻ, salmo-nellyoz, ovqatdan zaharlanish, qorin tifi kabi koʻpgina yuqumli oshqozon ichak kasalliklarining belgisi hisoblanadi.

Diareya kasalliklarini bakteriyalar, viruslar keltirib chiqaradi va mevalar, poliz mahsulotlarini yuvmasdan isteʼmol qilganda, sifatsiz oziq-ovqat mahsulotlarini isteʼmol qilish orqali yuqadi.

Diareya kasalligida ichning uzoq vaqt tez-tez ketishi oqibatida bemor koʻp miqdorda suyuqlik yoʻqotadi, natijada bolaning tanasi qurib boradi. Bu hol oʻz navbatida qon aylanishi jarayonining buzilishiga olib keladi. Bemor hayotini xavf ostiga qoʻyishi mumkin. Agar bemorning ichi tez-tez va suyuq ketsa, koʻngli aynisa, qussa, najasida shilimshiq modda, yiring yoki qon boʻlsa, zudlik bilan shifokorga murojaat etishi zarur.

Bemorga vrach kelgunga qadar yoʻqotilgan suyuqlik oʻrnini qoplash maqsadida koʻproq suyuqlik ichirish zarur, buning uchun regidron eritmasi, u boʻlmasa oddiy qaynatilgan suv, guruch qaynatmasi, koʻk choy, gazlanmagan mineral suvlar yoki kefir ichirish mumkin. Ich ketish oqibatida bemor suyuqlik bilan birga zarur oziq moddalarni ham yoʻqotadi, shuning uchun ovqatlantirish zarur boʻladi, agar bemor och qolsa, u yana ham holsizlanib qoladi.

Qaynatib pishirilgan taomlarberilsa,oson hazm boʻladi. Oshqozon-ichak yoʻlinizoʻriqtirmaydi, taomnioz-ozdan tez-tez yedirishlozim.

Koʻkrak emadigan bolani odatdagidan koʻra tez-tez, kam miqdorda emizish kerak. Chunki ona sutida bola uchun zarur boʻlgan ozuqa moddalari va suyuqlik boʻlishi bilan birga, yuqumli kasalliklarga qarshi kurashuvchi omillar ham mavjud. Shifokor maslahatisiz bemorga antibiotik berish mumkin emas. Chunki antibiotiklar bemorning ahvolini yanada ogʻirlashtirib qoʻyishi mumkin.

Diareya kasalliklarining oldini olish uchun umumiy va shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish kerak.

Diareyaning oldini olishda gigiyenik va sanitar kommunal tadbirlar muhim ahamiyat kasb etadi. Oziq-ovqat muassasalari, bozorlar, umumiy ovqatlanish joylari, oziq-ovqat ishlab chiqaruvchi doʻkonlar, bolalar muassasalari va suv bilan taʼminlovchi obʼektlarda sanitar rejimni saqlash lozim.

Bolalarni oilada, bolalar muassasalarida gigiyenik tarbiyaga oʻrgatish kerak. Aholi orasida sifatsiz ichimlik suvdan foydalanmaslik (termik ishlov berilmagan) va ifloslangan suv havzalarida choʻmilmasligini taʼminlash zarur. Bolalar uchun idish-tovoqlarni alohida tutish, ishlatilgandan soʻng tozalab yuvish va ustiga toza doka yopib qoʻyish kerak.

Bolalarni soʻrgʻichga oʻrgatmaslik zarur, chunki soʻrgʻich bolalarga kasallik yuqtiruvchi omil boʻlishi mumkin.

Har doim bolalarga toza, qaynatilgan suv berish, suvni ichishdan oldin 15-20 minut davomida qaynatish tavsiya qilinadi.

O.Halimov, Tuman tibbiyot birlashmasi boshligʻi, tibbiyot fanlari nomzodi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputati.

(Foto - http://www.buxdti.uz)