6 ming gektarga yaqin maydon kuzgi shudgor qilindi

Ekinlardan moʻl hosil yetishtirishda kuzgi shudgorning ahamiyati katta. Ota-bobolarimiz “Yer haydasang kuz hayda, kuz haydamasang yuz hayda”, deb bekorga aytishmagan.  Zero,  sifatli oʻtkazilgan kuzgi shudgor kelgusi yil hosiliga puxta zamin yaratadi.

Shu sababli barcha hududlarda kuzgi shudgorlash ishlari qizgʻin tarzda olib borilmoqda. Xususan, tumanimizning Doʻrsan ovulida faoliyat yuritayotgan fermer xoʻjaliklari, mazkur xoʻjaliklarga xizmat koʻrsatuvchi “Yoʻldosh Oʻrazboyev” muqobil mashina traktor parki jamoasi ham shudgorlash ishlarini sifatli tashkil qilmoqda.

Aytish joizki, tumanimizda 2020-yil hosili uchun jami 12 ming gektar maydonda kuzgi shudgorlash oʻtkazilishi rejalashtirilgan. Kuzgi shudgorlash ishlarida jami 81 ta surim texnikalari, shundan 40 ta yuqori unumli va 41 ta oddiy surim texnikalari qatnashishi rejalashtirilgan. Mavjud texnikalar 22 ta surim otryadlariga biriktirilgan. Otryadlarga rahbar qilib hududlardagi yoqilgʻi moylash materiallari quyish shoxobchalari mudirlari tayinlangan.

Shoʻr yuvish, yaxob suvi berish natijasida erta bahorda tuproqni ekishga, tayyorlash hamda ekish kabi agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida va samarali oʻtkazishga erishiladi.

Tumanning boshqa ovul va mahallalaridagi fermer xoʻjalikari qatorida doʻrmanlik qishloq xoʻjaligi sohasi ilgʻorlari ham kelgusi yil uchun qizgʻin tayyorgarlik koʻrmoqda. Xususan, ovul boʻyicha 2020-yil hosili uchun 950 gektar yer maydonlarini kuzgi shudgorlash rejalashtirilgan. Shundan hozirga qadar 450 ga yer maydonlari sifatli shudgor qilindi.

Mazkur xoʻjaliklarga xizmat koʻrsatuvchi “Yoʻldosh Oʻrazboyev” muqobil mashina traktor parki raisi taʼkidlagidek, yerlarni sifatli va yuqori unum bilan shudgorlashga erishish uchun traktor va pluglar oldindan ishga shay holga keltirilgan va sozlangan, dalalar esa haydovga sifatli tayyorlangan. Endilikda haydov toʻgʻri tashkil etilishi hamda uning sifati doimiy nazorat ostida.

Tumanda kuzgi shudgorlash ishlarini belgilangan muddatlarda yakunlash maqsadida 25-oktyabrdan 20-noyabrgacha kunlik shudgorlash grafiklari ishlab chiqilgan boʻlib, mazkur agrotexnik tadbirlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi nazorat qilib borilmoqda.

Mutaxassislarning taʼkidlashlaricha, kuzgi shudgorlash amalga oshirilgan dalalarda oʻsimlik qoldiqlari, begona oʻtlar va ularning urugʻlarini chuqur koʻmilishi taʼminlanadi. Natijada dalalarda begona oʻtlarning unib chiqishi 2–3 baravar kamayadi, paxta hosildorligi gektariga 2–3 tsentner oshadi.

Shu sababli ham amudaryolik fermerlar ushbu muhim agrotexnik tadbirni sifatli va oʻz vaqtida, toʻliq amalga oshirishga bel bogʻlaganlar. Bugungi kunga qadar tuman boʻyicha kunlik 600-700 gektar, yaʼni rejaga nisbatan 5-6 foiz dalalarda shudgorlash ishlari amalga oshirilmoqda. Mavsum boshidan beri esa jami 6 ming gektarga yaqin, yoki jami rejadagi maydonlarning 50 foizga yaqini shudgor qilindi. Bu mazkur jarayonda ishtirok etayotgan 81 ta texnikaning har biriga oʻrtacha 7,5 ga maydondan toʻgʻri kelishini koʻrsatadi. Xoʻjalik rahbarlari va mexanizatorlar ish unumdorligini oshirish, texnikalardan unumli foydalanish va ularni toʻla quvvatda ishlatish orqali kuzgi shudgorlash ishlarini qisqa muddatlarda yakunlashni rejalashtirmoqda.

Charos ARSLONOVA, tuman hokimligi axborot xizmati rahbari.