QUTURISh KASALLIGIDAN EHTIYoT BOʻLING
Barchamizga maʼlumki, quturish kasalligi inson hayoti, qolaversa hayvonot dunyosi uchun ham xavfli boʻlib, uning oqibatida koʻngilsizliklar yuzaga kelishi tabiiy.
Odamga quturish virusi kasal hayvon, asosan it tishlaganida yoki quturgan hayvonning soʻlagi jarohatli teri yuzasiga tushganida yuqadi. Soʻlak bilan tushgan virus jarohat orqali qonga soʻrilib, asab xujayralariga yetib boradi va kasallikni yuzaga chiqaradi. Quturish bilan ogʻrigan bemordan sogʻlom odamlarga kasallik yuqishiisbotlanmagan.
Xonadonda boqiladigan itlar roʻyxatga olinishi va profilaktik tarzda quturishga qarshi emlanishi kerak. Odamni tishlagan it veterinar nazoratida 10 kun ushlab turiladi. It quturgan boʻlsa, 5-6 kun ichida oʻladi.
It tishlagan odamlarga tibbiy yordam hozirgi vaqtda poliklinika qoshidagi travmatologiya punktida koʻrsatiladi. It qopganda hosil boʻlgan jarohatlar darhol sovunlab yuviladi, atrofiga yodning spirtli eritmasi surtiladi. Jarohat tikilmaydi. Emlash uchun quturishga qarshi vaktsina qoʻllaniladi. Emlanayotgan odam ichkilik ichmasligi, ruhan va jismonan toliqmasligi kerak.
Shifokor nazoratida boʻlib, vaqtida emlangan inson quturish bilan kasallanmaydi. Lekin, emlash juda kechiktirilgan yoki oxirigacha emlanmay qolgan odamlarda, albatta quturish kuzatilishi mumkin. Shuning uchun it tishlagan zahoti, it veterinarlar, inson esa shifokorlar nazoratida boʻlishi zarur. Tevarak-atrofimizga nisbatan kuzatuvchanroq boʻlsak, daydi itlarga befarq qaramay, ularga nisbatan darrov chora koʻrilsa, bu kabi koʻngilsiz hodisalar kuzatilmaydi. Xonadondagi itlarni oʻz vaqtida quturishga qarshi emlashga va veterinariya koʻrigidan oʻtkazishga har bir uy egasi masʼul boʻlishi kerak.
Quturish kasalligining oldini olish va unga qarshi kurashish maqsadida tumanimizdagi ushbu xizmatga taalluqli boʻlgan tuman IIB, DSENM, Veterinariya boʻlimi, tuman Obodonlashtirish boshqarmasi va koʻp tarmoqli markaziy shifoxona xodimlari "Quturish kasalligiga qarshi kurashish oyi” deb eʼlon qilingan 2017-yilning fevral oyida bir qancha profilaktik ishlarni amalga oshirishga erishdilar.
2017-yil uchun 10500 bosh uy hayvonini profilaktik emlash rejalashtirilgan boʻlib, shu kungacha 840 bosh hayvon profilaktik emlandi va emlash veterinariya mutaxassislari tomonidan hududlarda olib borilmoqda.
Emlash ishlarini uzluksiz olib borish uchun emlama zahiralari mavjud. Ovul va mahalla fuqarolar yigʻinlari xodimlari oʻz hududidagi mavjud it va mushuklar roʻyxatini shu joyda faoliyat yuritayotgan veterinariya xodimiga taqdim qilishi kerak.
A.YaVBASAROV, tuman DSENM epidemiolog
shifokori.
B.BEKChANOV, tuman veterinariya boʻlimi epizootolog veterinariya vrachi.
S.XOLIMBETOV, koʻp tarmoqli poliklinikaning travmatolog shifokori.
(Foto - http://uzssgzt.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
