YaNGI TAHRIRDAGI QONUN

mahallaning vakolatlarini yanada kengaytirdi

"Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuniga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi haqidagi hujjatning mazmun-mohiyati va ahamiyati yurtdoshlarimiz tomonidan katta qiziqish bilan oʻrganilmoqda.

Qonunning yangi tahririda mahallani aniq yoʻnaltirilgan asosda aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesni rivojlantirish markaziga aylantirish, uning davlat boshqaruvi organlari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini olib borish tizimidagi vazifalarini yanada kengaytirish bilan bogʻliq gʻoyalari ilgari surilgan, shu talablar asosida qonun yangi tahrirda ishlab chiqilib, joriy yilning 23-aprelidan kuchga kirdi. Yangi tahrirdagi mazkur qonun 5 ta bob va 33 ta moddadan iborat boʻlib, avvalgisidan hajmi, mazmuni va tarkibi jihatidan ham farq qiladi. Yaʼni, yangi 4 ta modda bilan toʻldirildi va koʻplab qoidalariga sezilarli tuzatishlar kiritildi. Jumladan, mahallaning aniq yoʻnaltirilgan asosda aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, hududda tadbirkorlik faoliyatini, shu jumladan, oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilikni rivojlantirishga koʻmaklashish, davlat boshqaruvi organlari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish bilan bogʻliq vakolatlari yanada kengaytirildi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash yoʻnalishidagi rolini yanada oshiradi. Xususan, fuqarolar yigʻini aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamini qoʻllab-quvvatlash chorasini koʻradi, Bandlikka koʻmaklashish hamda aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari bilan birgalikda ijtimoiy yordamga muhtoj kam taʼminlangan oilalar, yolgʻiz qariyalar, pensioner va nogironlarni aniqlash, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, banklar, NNT va boshqa tashkilotlar yordamida kam taʼminlangan oilalarga yordamlar koʻrsatadi.

"Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Qonunga kiritilgan muhim oʻzgarishlardan biri - fuqarolar yigʻinlari hududida tadbirkorlik faoliyatini, shu jumladan, oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilikni rivojlantirishga koʻmaklashish maqsadida maslahat markazlarini tashkil etish vakolati berilganligidir. Qonunga tadbirkorlarga kredit olishda koʻmaklashish maqsadida fuqarolar yigʻinlari hududida joylashgan tadbirkorlik faoliyati subʼektlariga kreditlar olishda belgilangan tartibda kafil boʻlish mumkinligi toʻgʻrisidagi norma ham kiritildi. Xozirgi vaqtda fuqarolar yigʻinlarida tashkil etilgan jamoatchilik nazorati va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boʻyicha komissiyalar hududlarni kompleks rivojlantirish, qonun xujjatlari hamda fuqarolar yigʻinlari qarorlari ijrosini nazorat qilish, har chorakda tuman hokimliklari rahbarlarining hisobotlarini eshitishga tayyorgarlik koʻrish, hududlarni obodonlashtirish, toʻy-hasham va boshqa marosimlarni oʻtkazish asnosida jamoatchilik nazoratini izchil amalga oshirmoqda. Yangi tahrirdagi qonun bilan mahallaning bu boradagi vakolatlari yanada kengaytirildi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga hududdagi tadbirkorlik subʼektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi hamda kommunal xizmat koʻrsatish korxonalari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish vakolatlari berildi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish shakllari va uning kafolatlari ham belgilandi.

Shu bilan birga, jamoatchilik nazorati ommaviy axborot vositalari, NNT va boshqa tashkilotlar yordamida amalga oshirilishi mumkinligi, bu borada davlat organlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga koʻmaklashishi va qonun xujjatlariga muvofiq ularning murojaatlari yuzasidan vaqtida chora-tadbirlar koʻrishi shartligi toʻgʻrisidagi normalar ham kiritildi.

Qonundagi muhim yangiliklardan yana biri - davlat organlari va ularning mansabdor shaxslarining fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatiga aralashuviga yoʻl qoʻyilmasligi toʻgʻrisidagi norma kiritilishidir. Bu norma ularning mulk huquqi kafolatlarini taʼminlashda qoʻl keladi.

Yangi tahrirdagi qonunda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga imtiyozlar va preferentsiyalardan foydalanish imkoniyati yaratildi.

Umuman, ushbu qonun mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari rolini yanada oshirish, ularning jamoatchilik nazorati sohasidagi vazifalarini, aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash va hususiy tadbirkorlikni rivojlantirish borasidagi vakolatlari doirasini yanada kengaytirishda mustahkam huquqiy asos boʻlib xizmat qiladi.

R.ROʻZMETOV, xalq deputatlari tuman Kengashi deputati,

"Mahalla" xayriya jamoat fondi tuman boʻlinmasi raisi.