Amudaryo tumanining iqtisodiy salohiyati oshib bormoqda

Amudaryo tumanida 2024-yil davomida ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlar boʻyicha sezilarli oʻsishga erishildi. Tuman Statistika boʻlimining dastlabki hisob-kitoblariga koʻra tumanda sanoat, qishloq xoʻjaligi, qurilish, chakana savdo va eksport hajmi oshib, iqtisodiy rivojlanishning barqaror surʼatlari kuzatilmoqda. Ayniqsa, kichik tadbirkorlik subʼektlarining iqtisodiy jarayonlardagi ishtiroki yuqori boʻlib, hudud iqtisodiyotining rivojlanishiga xizmat qilmoqda.

2024-yilda Amudaryo tumanida sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 2 trln. 79,7 mlrd. soʻmni tashkil etib, 2023-yilning mos davriga nisbatan 12,1 foizga oshdi. Aholi jon boshiga sanoat ishlab chiqarish hajmi 9 mln 723,7 ming soʻmni tashkil etdi, bu esa mos ravishda 10,3 foizlik oʻsishni anglatadi.

Tumanda asosiy kapitalga yoʻnaltirilgan investitsiyalar hajmi 598,2 milliard soʻmga yetib, oʻtgan yilga nisbatan 43,6 foizga oshdi. Bu esa hududda iqtisodiy faoliyatni kengaytirish va ishlab chiqarish quvvatlarini oshirishga yoʻnaltirilgan mablagʻlar hajmi ortayotganidan darak beradi.

Qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi umumiy ishlab chiqarish hajmi 3 trln. 274,5 mln soʻmni tashkil etib, oʻtgan yilga nisbatan 4,2 foizga oshdi.

Qurilish sektorida ham oʻsish surʼatlari qayd qilingan. Yil davomida qurilish ishlari hajmi 324,8 milliard soʻmni tashkil etib, bu koʻrsatkich 2023-yilga nisbatan 5,4 foizga oshgan. Aholi jon boshiga qurilish ishlari hajmi esa 3,6 foizga oʻsdi. Ushbu oʻzgarishlar infratuzilma va uy-joy qurilishi rivojlanayotganini tasdiqlaydi.

Tumanda chakana savdo aylanmasi hajmi 903,7 milliard soʻmga yetib, oʻtgan yilga nisbatan 12 foizga oshdi. Aholi jon boshiga chakana savdo hajmi 4 mln 225 ming soʻmni tashkil etdi. Bozor xizmatlari hajmi esa 869 milliard soʻmni tashkil etib, 17,4 foizga oʻsdi. Bozor xizmatlari hajmi aholi jon boshiga 15,4 foizga oshgani ushbu sektorning ham rivojlanish tendentsiyasini aks ettiradi.

Tashqi savdo koʻrsatkichlari ham ijobiy oʻzgarishlarni namoyon etdi. Tumanning eksport hajmi 15,5 million AQSh dollarini tashkil etib, oʻtgan yilga nisbatan 5 foizga oshgan. Import hajmi esa 1,6 million AQSh dollariga teng boʻlib, 42,1 foizni tashkil etdi. Eksportning oshishi va importning nisbatan pasayishi ichki ishlab chiqarishning mustahkamlanayotganidan dalolat beradi.

Amudaryo tumanida kichik tadbirkorlik subʼektlarining iqtisodiy faolligi yuqori. Sanoat sohasida kichik biznes ulushi 74,8 foizni, investitsiya sohasida 50,3 foizni tashkil etdi. Qurilish sektorida bu koʻrsatkich 90,9 foizga yetgan. Chakana savdoda kichik tadbirkorlik ulushi 97,9 foizni, xizmatlar sohasida esa 70,3 foizni tashkil etdi. Eksport hajmining 94,6 foizi ham kichik tadbirkorlik subʼektlari tomonidan taʼminlangan.

2024-yil davomida Amudaryo tumanining iqtisodiy rivojlanish koʻrsatkichlari ijobiy surʼatda oʻsdi. Sanoat, qishloq xoʻjaligi, qurilish va xizmatlar sektorlarining uygʻun rivojlanishi hudud iqtisodiyotining barqarorligini taʼminlamoqda. Kichik tadbirkorlikning iqtisodiy jarayonlardagi ulushi yuqori boʻlib, bu raqobatbardosh muhit yaratish va ish oʻrinlarini koʻpaytirishda muhim rol oʻynamoqda.

Shohzod Qurbonboyev