Qon bu - hayotdir

Donor qonining har tomchisi hayoti qil ustida turgan bemorni hayotga qaytarish, uning sogʻligini tiklashi uchun yoʻnaltiriladi. Shu maʼnoda olganda donorlik – eng yuksak insonparvarlik, betakror olijanoblik demakdir. Donor bergan qon tufayli har yili yer yuzida millionlab insonlarning hayoti saqlab qolinadi. Sogʻliklari tiklanib, oyoqqa turib ketadilar. Shu bois, soʻnggi yillarda oliyhimmat donorga boʻlgan eʼtibor va ehtiyoj kuchaymoqda. Mana shunday oliy himmat donorlarimizdan tumanimizning jonkuyar, yetakchi shifokorlari, tajribali terapevt Bekimbat Allambergenov, tajribali reanimatolog Shuhrat Chorshamov, kichik hamshiralar Gavhar Bobotayeva, Xurshida Saʼdullayeva, Gulbahor Ismoilovalar bizning doimiy donorlarimizdir. Ularning oliy-himmatliklari tufayli juda koʻp bemorlarning sogʻliklari va hayotlari saqlab qolindi.

Shu oʻrinda biz tayyorlayotgan qon zahirasi talab va ehtiyojlarni qoplay olmayotganini ham aytib oʻtishni istar edim.

Oʻz navbatida donorlikning donor hayoti va sogʻligi uchun koni foyda ekanligini aytib oʻtishimiz kerak boʻladi. Bu tibbiyot amaliyotida bir necha asrlardan buyon isbotlab kelinayotgan ayni haqiqatdir. Birinchidan, qon topshirgan donor organizmidagi qon yangilanadi, yaʼni organizmda yangi qon ishlab chiqarish jarayoni kuchayib, yashovchanlik va yasharish holati yuzaga keladi.

Hozirgi amaldagi qoida va tartib boʻyicha 19 yoshdan 60 yoshgacha har bir sogʻlom kishi oʻzining jinsi, kasbidan qatʼiy nazar, donor boʻlishi mumkin. Chunki bunday holatlarda qonning ivish xususiyati bartaraf etiladi. Eritrotsitlar koʻp qon yoʻqotilgan mahalda yoki kamqonlikning ogʻir turlarini davolashda foydalaniladi. Leykotsitlar yigʻindisi esa ogʻir qon kasalliklarini davolash uchun xizmat qiladi. Xullas, donor bergan har tomchi qon turli holatlardagi va turli kasalliklarni davolashda keng qoʻllaniladi. Bir necha donorning oʻzi bir necha yuzlab odamlarning hayotini saqlab qoladi yoki sogʻliklarini tiklaydi. Shu nuqtai nazardan donor qonining ahamiyati beqiyos va bebahodir.

Hozirgi yuksak texnika taraqqiyoti va eng zamonaviy yangi texnologiyalar asrida qon quyish jarayonlarining dastlabki bosqich ishlarini amalga oshirishga boʻlimimizning sergʻayrat va tajribali shifokori Yangiboy Sobirov, katta hamshira Hamida Eshchanova, kichik hamshira Guloyim Xolmenovalar donorlar bilan samarali ishlashmoqda. Chunki donorlar bizning tayanchimiz. Bizning muvaffaqiyatlarimiz esa bemorlar sogʻligini tiklash va yaxshilash bilan oʻlchanadi. Shu bois, biz begʻaraz donorlar safini yanada kengaytirib, xalqimiz sogʻligini saqlashga xizmat qilaveramiz.

Z.Oʻrozboyev,

TTB huzuridagi "Qon banki” boʻlimi shifokori.

(Foto http://navoiypress.uz dan olindi)