9-aprel - Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilingan kun

Konstitutsiya - OBOD TURMUSh ASOSI

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilikka erishganidan keyin Qoraqalpogʻiston ham Oʻzbekiston Respublikasi tarkibiga kiradigan suveren demokratik Respublika deb eʼlon qilindi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasining amaldagi Konstitutsiyasi 1993-yil 9-aprel kuni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining 12-sessiyasida qabul qilindi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining 3-moddasiga koʻra, Qoraqalpogʻiston  Respublikasi oʻzining maʼmuriy-hududiy tuzilishi masalalarini mustaqid hal qiladi, davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining tizimini belgilaydi, Oʻzbekiston  Respublikasi siyosatiga mos siyosatni olib boradi.

Konstitutsiyaning 5-moddasida koʻrsatilishicha, Qoraqalpogʻiston  Respublikasi qonun bilan tasdiqlanadigan oʻz ramzlari, bayrogʻi va madhiyasiga ega.

Konstitutsiyaning ikkinchi boʻlimi inson va fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari, burch va majburiyatlari toʻgʻrisida boʻlib, jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeidan qatʼiy nazar qonun oldida tengdir deb koʻrsatilgan.

Konstitutsiyaning yana bitta muhim hususiyatlaridan biri, huquqiy va siyosiy tafakkurning eng yuksak yutuqlarini xozirgi zamon Konstitutsiyaviy ilmini oʻzida mujassam etib, qoraqalpoq xalqi madaniyati va milliy anʼanalarining chuqur ildizlariga suyanganligidir, qolaversa, qoraqalpoq xalqining azaldan, asrlar davomida orzu qilib kelgan oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqining mukammal ravishda ifoda etilganligidir.

Oʻzbekiston Respublikasida yagona fuqarolikning oʻrnatilishiga muvofiq Qoraqalpogʻiston  Respublikasining har bir fuqarosi Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi boʻlib hisoblanadi.

Konstitutsiyaning 7-, 8-, 9- va 10-boblari fuqarolarning shaxsiy huquq va erkinliklari toʻgʻrisida bayon qilingan moddalarni oʻz ichiga oladi.

Fuqarolarning siyosiy huquqlari ham Konstitutsiyaning alohida moddalari bilan belgalab qoʻyilgan, yaʼni Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolari jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda bevosita oʻz vakillari orqali ishtirok etish, saylash va saylanish, kasaba uyushmalariga, siyosiy  partiyalarga, jamoat birlashmalariga uyushish, qonunlarda belgilangan tartibda namoyishlar oʻtkazish, davlat organlariga, muassasalariga yoki xalq vakillariga ariza, taklif va shikoyatlar bilan murojaat qilish huquqlariga ham egadirlar.

Shuningdek, fuqarolarga shaxsiy huquq va erkinliklar, siyosiy huquqlar berilishi bilan birga ularning burch va majburiyatlari ham Konstitutsiyada oʻz aksini topgan, yaʼni fuqarolar qonunlarga rioya qilishga, boshqa kishilarning huquqlari, erkinliklari, shaʼni va qadr-qimmatini hurmat qilishga, Qoraqalpogʻiston  Respublikasi xalqining tarixiy, maʼnaviy va madaniy  merosini avaylab-asrashga, madaniy yodgorliklarni muhofaza qilishga, tabiatni qoʻriqlashga va ehtiyotkorona munosabatda boʻlishga majburdilar.

Fuqarolar qonun bilan belgilangan tartibda soliqlar va mahalliy yigʻimlarni toʻlashga, harbiy yoki muqobil xizmatni oʻtashga ham majburdirlar.

Bugungi kunda Konstitutsiya jamiyatimizga xalq manfaatlari yoʻlidagi islohotlarni davom ettirish uchun shart-sharoitlarni vujudga keltirib, huquqiy asoslar yaratmoqda.

Konstitutsiya inson huquqlarini, barqarorlikni va har bir oilaning munosib hayot kechirishida barcha fuqarolarga ishonchli va istiqbolli yoʻlni belgilab bermoqda.

Fursatdan foydalanib, barchani Konstitutsiya kuni bayrami bilan qizgʻin muborakbod etaman.

P.MATChANOVA,

1-sonli tuman davlat notarial idorasi notariusi, II darajali huquqshunos.