Jigar tsirroziga olib keladigan kasalliklarni bilasizmi?

Jigar tsirroziga olib keladigan kasalliklardan biri bu virusli gepatit V kasalligidir!

Oʻtkir virusli gepatit “V” antroponoz kasallik boʻlib, tabiiy va sunʼiy yoʻl bilan yuqadigan, davomli virusemiya va tsiklik kechadigan surunkali gepatitga, jigar tserroziga olib keladigan kasallikdir. Virusli gepatit V virusining xarakterli xususiyati shundaki, tashqi muhit omillariga oʻta chidamli, yuquvchanligi juda yuqori. Virusning kasallik keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan dozasi, yaʼni tarkibida virus boʻlgan 0.0000001ml zardob sogʻlom odam organizmiga tushsa, kasallik keltirib chiqaradi.

Infektsiya manbai kimlar?

oʻtkir virusli gepatit V bilan kasallangan bemorlar;

surunkali virusli gepatit Vga chalingan bemorlar;

organizmida 6 oy va undan ortiq virus tashuvchi odamlardir.

Kasallik bemorlarning 90-99 foizida sariqsiz, klinik belgilarsiz yashirin oʻtadi. Hozirgi kunda bitta klinik belgilari bor bemorga 100 ta klinik belgilarsiz, yaʼni sariqsiz bemor toʻgʻri keladi. Bu esa kasallikning sogʻlom odamlar oʻrtasida tarqalish xavfini oshiradi. Gepatit V bilan ogʻrigan bemorlarda holsizlik,tez charchab qolishga moyillik, bosh ogʻrishi, suyak boʻgʻimlarining ogʻrishi, ovqat hazm boʻlmasligi, ishtaha pastligi, kekirish, 1-10 foiz bemorlarda esa teri, koʻz oqining sargʻayishi, siydik qizarishi, najasning oqarishi, jigar va epigastral sohada ogʻriq kuzatiladi.

Virusli gepatit V qanday yuqadi?

ishlatilgan shprits, igna, skarifikator va boshqa tibbiy asboblardan notoʻgʻri foydalanganda;

giyohvand moddalarni umumiy shpritsdan tomir orqali qabul qilganda;

betartib jinsiy aloqalar orqali;

virusli gepatit V bilan kasallangan yoki virus tashuvchi onadan bolaga homiladorlik vaqtida va tugʻish jarayonida;

zararsizlantirilmagan soch-soqol, tirnoq olish asboblari, tatuirovka, pirsing ignalari orqali;

maishiy muloqot orqali, yaʼni shaxsiy gigiyena anjomlaridan umumiy foydalanganda, uy sharoitida har xil ochiq jarohatlar olganda zararsizlantirish qoidalariga rioya qilinmaganda sogʻlom odamga yuqishi mumkin.

Kasallikni yuqtirishning oldini olish uchun nimalarga ahamiyat berish lozim?

tibbiy muolajalar olayotganingizda zararsizlantirilgan asboblarning ishlatilishiga ahamiyat bering;

bir martalik shprits, igna va boshqa inʼektsiya asboblari va dori vositalarini oldingizda ochishlarini talab qiling. Agar shubhangiz boʻlsa, bu muolajadan voz keching;

shaxsiy tish choʻtka, ustara, tirnoq tozalash va olish asboblaridan foydalanishga odatlaning;

sartaroshxonalarda ustara, qaychi va boshqa manikyur asboblarining zararsizlantirilishiga ahamiyat bering, bir martalik yoki shaxsiy asboblaringizdan foydalaning;

giyohvandlik kabi illatlardan voz keching;

oʻz juftingizga sodiq yashang.

Virusli gepatit V kasalligidan saqlanishning eng samarali usuli –

kasallikka qarshi profilaktik emlatishdir

Mamlakatimizda 2001-yildan boshlab virusli gepatit Vga qarshi chaqaloq tugʻilgan kunidan boshlab rejali, 4 bosqichda profilaktik emlash oʻtkazilmoqda. Shu sababli soʻnggi yillarda 17 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida virusli gepatit V bilan kasallanganlar qayd qilinmadi.

Kasallikni yuqtirish ehtimoli yuqori boʻlgan xavfli guruhga kiruvchi tibbiyot xodimlari, ish faoliyatida har xil jarohatlar olish mumkin boʻlgan mutaxassislar (quruvchilar, stanoklar bilan ishlovchilar, sartaroshlar va h.) oʻz hisobidan 3 bosqichda virusli gepatitga qarshi profilaktik emlash muolajasini olishlari maqsadga muvofiq. Ayrim sabablar bilan kasallikni yuqtiradigan boʻlsangiz, kasallik yashirin oʻtishi mumkin, oqibatda oʻzingizda surunkali gepatit V, jigar tsirrozi, jigar raki kabi kasalliklarni orttirib olasiz.

UNUTMANG, taqdiringiz, salomatligingiz oʻz qoʻlingizda.

Gulshoda TAJIBAYeVA, tuman DSENM

epidemiologiya boʻlimi mudirasi

toifali epidemiolog.