OʻZBEK AVTOMOBILSOZLIGINING DOVRUGʻI

Dunyoda avtomobil ishlab chiqaruvchi davlatlar koʻp emas. Bundan oʻn yetti yil muqaddam Prezidentimiz Islom Karimov tashabbusi bilan Asaka shahrida avtomobil zavodi ishga tushirilgach, Oʻzbekiston ham ana shu mamlakatlar
safidan mustahkam joy oldi.
Zero, mazkur zavod bunyodkor xalqimiz kuch-qudrati, aql-zakovati, gʻayrat-shijoatining yorqin namunasidir. Shu bois har gal yoʻllarimizda yeldek uchqur "Damas”, "Neksiya”, "Matiz”, "Spark”, "Lasetti”, "Kobalt”, "Malibu”, "Kaptiva” singari yengil mashinalarni koʻrganimizda, ich-ichimizdan sevinamiz, qalbimiz quvonchga toʻladi.     
Aslida, bugun oʻzimizda ishlab chiqarilgan avtoulov kirib bormagan xonadon, mahalla, qishloq deyarli qolmadi. Ular xalqimizning uzogʻini yaqin, mushkulini oson qilmoqda. Oʻzbek avtomobillariga tashqi bozorda ham talab ortib borayotgani, ayniqsa, quvonarlidir. Bu mashinalarimiz tashqi koʻrinishi, ichki bezagi, mustahkamligi, tejamkorligi va xavfsizligi bilan allaqachon avtoishqibozlarning mehrini qozonganidan yaqqol dalolatdir.
Shu oʻrinda aytish joizki, oʻzbek avtomobillarining jahon miqyosidagi dovrugʻi oshishida xalqaro avtotransport ishlab chiqaruvchilar tashkilotining teng huquqli aʼzosi boʻlmish "Oʻzavtosanoat” aktsiyadorlik kompaniyasining munosib hissasi bor.
Negaki, davlatimiz rahbari alohida taʼkidlaganidek, "Mamlakatimizda avtomobil sanoatining paydo boʻlishi u bilan bogʻliq va unga xizmat koʻrsatadigan bir qancha ishlab chiqarish korxonalari va quvvatlarining rivojlanishi uchun muhim shart-sharoit yaratdi”. Yangi zavodga butlovchi buyumlar, ehtiyot qismlar, lok-boʻyoq va boshqa mahsulotlar yetkazib beruvchi "Uz Dong Ju Peint Ko”, "Uz Dong Yang Ko”, "Uz Dong Vong Ko”, "Uz Kodji”, "Idas Elestroniks System”, "Andijonkabel” singari oʻnlab korxonalar barpo etilgani fikrimiz tasdigʻidir. Birgina Andijon viloyati misolida aytadigan boʻlsak, bunday korxonalar keyingi yetti yil ichida 47 tadan 108 taga, ular tomonidan tayyorlangan mahsulotlar hajmi 1 trillion 100 milliard soʻmlikka yetdi. Tarmoqda band boʻlganlar esa 22 ming 400 kishidan oshib ketdi.
 Jahon tajribasidan maʼlumki, avtomobilsozlik sohasida bitta ish oʻrni ochilishi boshqa tarmoqlarda uning soni 7 tadan 15 tagacha koʻpayishiga zamin hozirlaydi. Shu maʼnoda, Asakadagi korxona sanoat tarmoqlarining jadal rivojlanishi, aholi bandligining taʼminlanishi, turmush farovonligi oshishiga xizmat qilayapti, desak, mubolagʻa boʻlmaydi.
— Avtomobillarimiz hamyurtlarimizning uzogʻini yaqin, mushkulini oson qilibgina qolmay, balki oilalarning aksariyati uchun daromad manbaiga aylandi, — deydi "Matiz” haydovchisi, izboskanlik Mahmudjon Valijonov. — Ularni boshqarish har tomonlama qulay, iqtisodiy jihatdan tejamli. Shuning uchun talab nihoyatda katta. Ilgari qishlogʻimizda sanoqli xonadonlarda avtomobil boʻlgan boʻlsa, hozirgi kunga kelib bir yarim mingga yaqinlashganini aytish kifoya.
Avtomobillar koʻpaygani sayin joylarda, ayniqsa, olis qishloqlar, chekka hududlarda servis xizmati koʻrsatuvchi shoxobchalar, Janubiy Koreya, Germaniya, Xitoy, Italiya kabi mamlakatlardan keltirilgan zamonaviy texnologik uskunalar, diagnostika vositalari bilan toʻliq jihozlangan stantsiyalar tashkil etilmoqda. Mahalliylashtirish dasturiga muvofiq tatbiq etilayotgan yangilik va imtiyozlar esa avtomobilsozlikni yanada rivojlantirish, butlovchi buyumlar tannarxini arzonlashtirish imkonini berayotir. Sababi, ushbu dastur doirasida har yili sohaga ixtisoslashtirilgan oʻnlab kichik biznes subeʼktlari barpo etilmoqda. Oltinkoʻldagi "Sanoat plast”, Asakadagi "Asaka davr butlovchi”, "Oynazar”, Marhamatdagi "oʻayrat-2000”, Andijon tumanidagi "And sanoat plast” va boshqa xususiy firmalar ana shular jumlasidandir.
Fan-texnika shiddat bilan rivojlanib borayotgani, oʻz navbatida,  avtomobilsozlik sanoatiga ham uning ilgʻor yutuqlarini tatbiq qilishni taqozo etmoqda. Shu bois yurtimizda avtomobilsozlik sohasiga qiziquvchi yoshlarning oʻqib-oʻrganishlari, ilmiy izlanishlarini taʼminlaydigan bir qator oliy taʼlim dargohlari faoliyat koʻrsatayotgani, taʼlim, fan va ishlab chiqarish integratsiyasi yoʻlga qoʻyilgani ayni muddao boʻlayapti. Pirovardida zavodda istiqbolli loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshirilib, jahon andozalariga mos yangi turkumdagi avtomobillar ishlab chiqarilmoqda. Masalan, 2003-yildan boshlab "Lasetti” rusumli avtomobil yigʻilishi oʻzlashtirilgan boʻlsa, oradan besh yil oʻtib, "Shevrole” brendi bilan avtoulovlar ishlab chiqarishga kirishildi.  
Yangilangan "Chevrolet Captiva” avtomobilining konveyerdan chiqarilishi esa bu boradagi islohotlarning mantiqiy davomi boʻldi. Uning koʻrkam dizaynga ega ekanligi, yuksak darajadagi uskunalar, zamonaviy dvigatel hamda uzatmalar bilan jihozlangani xaridorlar qiziqishini yanada oshirdi. Aytaylik, 7 kishiga moʻljallangan salon keng va shinam boʻlib, ehtiyoj tugʻilganda, orqa qatordagi oʻrindiqlarni yigʻib, yuk tashish imkoniyatini yuzaga keltirish mumkin. Qolaversa, avtomobilga olti bosqichli avtomat uzatma, 258 ot kuchiga ega dvigatel oʻrnatilgan. Oʻtgan yildan boshlab esa, ushbu  zamonaviy, koʻrkam dizaynli avtomobillar qatoriga "Chevrolet Cobalt” yangi mashinasi ham qoʻshilgani diqqatga sazovordir.
Ayni paytda avtomobillarimiz Rossiya, Qozogʻiston, Ukraina singari oʻndan ortiq mamlakatlarga eksport qilinayotir. Shundan kelib chiqib, Hamdoʻstlik davlatlarida dilerlik tarmoqlari soni 250 tadan oshdi. Ular tomonidan "Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan” yorligʻi bitilgan avtomobillarimiz chet ellik xaridorlarga yetkazib berilmoqda.
Istiqlol yaratgan moʻʼjiza — oʻzbek avtomobilsozligi milliy boyligimiz, gʻururimizdir. Oʻzining ikki millioninchi avtomobilini konveyerdan tushirish arafasida turgan "GM Uzbekistan” jamoasi aʼlo sifatli, koʻrkam koʻrinishli, tejamkor mahsulotlari bilan vatandoshlarimizga, xorijlik doʻstlarimizga olam-olam shodlik ulashmoqda. Ularning qoʻlida sayqal topgan avtomobillarimiz dillarni dillarga, ellarni ellarga tutashtirib, Oʻzbekistonimizning cheksiz imkoniyatlar yurti ekanini, xalqimizning hech kimdan aslo kam emasligini jumlai jahonga koʻz-koʻz qilmoqda.

Odiljon ShODMONALIYeV,
«Xalq soʻzi» muxbiri.

(Manba: http://xs.uz)