ÖZBEK AVTOMOBILSOZLIGINING DOVRUĞI

Dunyoda avtomobil işlab çiqaruvçi davlatlar köp emas. Bundan ön yetti yil muqaddam Prezidentimiz Islom Karimov taşabbusi bilan Asaka şahrida avtomobil zavodi işga tuşirilgaç, Özbekiston ham ana şu mamlakatlar
safidan mustahkam joy oldi.
Zero, mazkur zavod bunyodkor xalqimiz kuç-qudrati, aql-zakovati, ğayrat-şijoatining yorqin namunasidir. Şu bois har gal yöllarimizda yeldek uçqur "Damas”, "Neksiya”, "Matiz”, "Spark”, "Lasetti”, "Kobalt”, "Malibu”, "Kaptiva” singari yengil maşinalarni körganimizda, iç-içimizdan sevinamiz, qalbimiz quvonçga töladi.     
Aslida, bugun özimizda işlab çiqarilgan avtoulov kirib bormagan xonadon, mahalla, qişloq deyarli qolmadi. Ular xalqimizning uzoğini yaqin, muşkulini oson qilmoqda. Özbek avtomobillariga taşqi bozorda ham talab ortib borayotgani, ayniqsa, quvonarlidir. Bu maşinalarimiz taşqi körinişi, içki bezagi, mustahkamligi, tejamkorligi va xavfsizligi bilan allaqaçon avtoişqibozlarning mehrini qozonganidan yaqqol dalolatdir.
Şu örinda aytiş joizki, özbek avtomobillarining jahon miqyosidagi dovruği oşişida xalqaro avtotransport işlab çiqaruvçilar taşkilotining teng huquqli aʼzosi bölmiş "Özavtosanoat” aktsiyadorlik kompaniyasining munosib hissasi bor.
Negaki, davlatimiz rahbari alohida taʼkidlaganidek, "Mamlakatimizda avtomobil sanoatining paydo bölişi u bilan boğliq va unga xizmat körsatadigan bir qança işlab çiqariş korxonalari va quvvatlarining rivojlanişi uçun muhim şart-şaroit yaratdi”. Yangi zavodga butlovçi buyumlar, ehtiyot qismlar, lok-böyoq va boşqa mahsulotlar yetkazib beruvçi "Uz Dong Ju Peint Ko”, "Uz Dong Yang Ko”, "Uz Dong Vong Ko”, "Uz Kodji”, "Idas Elestroniks System”, "Andijonkabel” singari önlab korxonalar barpo etilgani fikrimiz tasdiğidir. Birgina Andijon viloyati misolida aytadigan bölsak, bunday korxonalar keyingi yetti yil içida 47 tadan 108 taga, ular tomonidan tayyorlangan mahsulotlar hajmi 1 trillion 100 milliard sömlikka yetdi. Tarmoqda band bölganlar esa 22 ming 400 kişidan oşib ketdi.
 Jahon tajribasidan maʼlumki, avtomobilsozlik sohasida bitta iş örni oçilişi boşqa tarmoqlarda uning soni 7 tadan 15 tagaça köpayişiga zamin hozirlaydi. Şu maʼnoda, Asakadagi korxona sanoat tarmoqlarining jadal rivojlanişi, aholi bandligining taʼminlanişi, turmuş farovonligi oşişiga xizmat qilayapti, desak, mubolağa bölmaydi.
— Avtomobillarimiz hamyurtlarimizning uzoğini yaqin, muşkulini oson qilibgina qolmay, balki oilalarning aksariyati uçun daromad manbaiga aylandi, — deydi "Matiz” haydovçisi, izboskanlik Mahmudjon Valijonov. — Ularni boşqariş har tomonlama qulay, iqtisodiy jihatdan tejamli. Şuning uçun talab nihoyatda katta. Ilgari qişloğimizda sanoqli xonadonlarda avtomobil bölgan bölsa, hozirgi kunga kelib bir yarim mingga yaqinlaşganini aytiş kifoya.
Avtomobillar köpaygani sayin joylarda, ayniqsa, olis qişloqlar, çekka hududlarda servis xizmati körsatuvçi şoxobçalar, Janubiy Koreya, Germaniya, Xitoy, Italiya kabi mamlakatlardan keltirilgan zamonaviy texnologik uskunalar, diagnostika vositalari bilan töliq jihozlangan stantsiyalar taşkil etilmoqda. Mahalliylaştiriş dasturiga muvofiq tatbiq etilayotgan yangilik va imtiyozlar esa avtomobilsozlikni yanada rivojlantiriş, butlovçi buyumlar tannarxini arzonlaştiriş imkonini berayotir. Sababi, uşbu dastur doirasida har yili sohaga ixtisoslaştirilgan önlab kiçik biznes subeʼktlari barpo etilmoqda. Oltinköldagi "Sanoat plast”, Asakadagi "Asaka davr butlovçi”, "Oynazar”, Marhamatdagi "öayrat-2000”, Andijon tumanidagi "And sanoat plast” va boşqa xususiy firmalar ana şular jumlasidandir.
Fan-texnika şiddat bilan rivojlanib borayotgani, öz navbatida,  avtomobilsozlik sanoatiga ham uning ilğor yutuqlarini tatbiq qilişni taqozo etmoqda. Şu bois yurtimizda avtomobilsozlik sohasiga qiziquvçi yoşlarning öqib-örganişlari, ilmiy izlanişlarini taʼminlaydigan bir qator oliy taʼlim dargohlari faoliyat körsatayotgani, taʼlim, fan va işlab çiqariş integratsiyasi yölga qöyilgani ayni muddao bölayapti. Pirovardida zavodda istiqbolli loyihalar muvaffaqiyatli amalga oşirilib, jahon andozalariga mos yangi turkumdagi avtomobillar işlab çiqarilmoqda. Masalan, 2003-yildan boşlab "Lasetti” rusumli avtomobil yiğilişi özlaştirilgan bölsa, oradan beş yil ötib, "Şevrole” brendi bilan avtoulovlar işlab çiqarişga kirişildi.  
Yangilangan "Chevrolet Captiva” avtomobilining konveyerdan çiqarilişi esa bu boradagi islohotlarning mantiqiy davomi böldi. Uning körkam dizaynga ega ekanligi, yuksak darajadagi uskunalar, zamonaviy dvigatel hamda uzatmalar bilan jihozlangani xaridorlar qiziqişini yanada oşirdi. Aytaylik, 7 kişiga möljallangan salon keng va şinam bölib, ehtiyoj tuğilganda, orqa qatordagi örindiqlarni yiğib, yuk taşiş imkoniyatini yuzaga keltiriş mumkin. Qolaversa, avtomobilga olti bosqiçli avtomat uzatma, 258 ot kuçiga ega dvigatel örnatilgan. Ötgan yildan boşlab esa, uşbu  zamonaviy, körkam dizaynli avtomobillar qatoriga "Chevrolet Cobalt” yangi maşinasi ham qöşilgani diqqatga sazovordir.
Ayni paytda avtomobillarimiz Rossiya, Qozoğiston, Ukraina singari öndan ortiq mamlakatlarga eksport qilinayotir. Şundan kelib çiqib, Hamdöstlik davlatlarida dilerlik tarmoqlari soni 250 tadan oşdi. Ular tomonidan "Özbekistonda işlab çiqarilgan” yorliği bitilgan avtomobillarimiz çet ellik xaridorlarga yetkazib berilmoqda.
Istiqlol yaratgan möʼjiza — özbek avtomobilsozligi milliy boyligimiz, ğururimizdir. Özining ikki millioninçi avtomobilini konveyerdan tuşiriş arafasida turgan "GM Uzbekistan” jamoasi aʼlo sifatli, körkam körinişli, tejamkor mahsulotlari bilan vatandoşlarimizga, xorijlik döstlarimizga olam-olam şodlik ulaşmoqda. Ularning qölida sayqal topgan avtomobillarimiz dillarni dillarga, ellarni ellarga tutaştirib, Özbekistonimizning çeksiz imkoniyatlar yurti ekanini, xalqimizning heç kimdan aslo kam emasligini jumlai jahonga köz-köz qilmoqda.

Odiljon ŞODMONALIYeV,
«Xalq sözi» muxbiri.

(Manba: http://xs.uz)