Yer resurslaridan oqilona foydalanish va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashga bagʻishlangan koʻrgazmali seminar boʻlib oʻtdi

Yer — bebaho boylik, insoniyatning azaliy rizq-roʻz manbaidir. Bugungi shiddat bilan rivojlanayotgan, global iqlim oʻzgarishlari va aholi sonining muttasil oʻsib borishi kuzatilayotgan bir davrda, qishloq xoʻjaligida asosiy eʼtibor mavjud yer resurslaridan har qachongidan ham oqilona va unumli foydalanish orqali oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashga qaratilmoqda. Dehqonchilik madaniyati yangi bosqichga koʻtarilayotgan ayni pallada, har bir qarich yerning maqsadli va samarali ishlatilishi nafaqat fermerlarning shaxsiy daromadini oshiradi, balki butun mamlakatning umumiy iqtisodiy barqarorligini, xalq farovonligini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Shu sababli ham endilikda yerga boʻlgan munosabat tubdan oʻzgarmoqda: sohadagi eski qarashlar oʻrnini ilmiy asoslangan yondashuvlar egallamoqda. Bugun fermer nafaqat gektarlab asosiy ekin maydonlaridan, balki shu paytgacha eʼtibordan chetda qolib kelgan kichik yer uchastkalaridan ham qanday qilib yuqori hosil olish mumkinligi haqida bosh qotirmoqda. Va bu borada davlat tomonidan yaratilayotgan huquqiy baza ularning eng asosiy tayanchiga aylanmoqda.

Xuddi shu ezgu maqsadlarni hayotga tatbiq etish va yer egalarining huquqiy savodxonligini oshirish maqsadida Amudaryo tumanidagi Toshyop ovuli hududida joylashgan “Bekman Allabergan” fermer xoʻjaligida sohaga oid yangi huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyatini keng jamoatchilikka, xususan dehqonlarga tushuntirishga bagʻishlangan koʻrgazmali seminar tashkil etildi. Ushbu tadbir shunchaki navbatdagi yigʻilish emas, balki qishloq xoʻjaligi xodimlari, mutaxassislar va fermerlar oʻrtasidagi oʻziga xos tajriba almashish, fikrlashish va yangi marralarni belgilab olish maydoniga aylandi.

Seminarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligining malakali mutaxassislari, Fermerlar kengashi rahbarlari hamda boshqa qator mutasaddi tashkilotlarning masʼul vakillari faol ishtirok etishdi. Ular oʻzlarining chiqishlarida yer egalari va mirishkor dehqonlarga dala chetlaridan maqsadli va samarali foydalanishning bugungi kundagi beqiyos ahamiyati haqida atroflicha, ilmiy va amaliy asoslangan tushuntirishlar berib oʻtdilar. Mutaxassislarning soʻzlariga koʻra, dala chetlaridagi yerlarni oʻzlashtirish shunchaki urugʻ qadab, hosilni kutishdan iborat emas. Bu jarayon chuqur agrotexnik bilimlarni, tabiat bilan uygʻunlikda ishlashni va eng asosiysi, tuproqning tilini topishni talab etadi.

Seminar davomida taʼkidlanganidek, endilikda dala chetlari, suv tarmoqlari, yirik va kichik kanallar, shuningdek, sugʻorish va kollektor-drenaj tarmoqlari atrofidagi yerlar shu paytga qadar boʻlgani kabi qarovsiz, yovvoyi oʻtlar bosib yotadigan tashlandiq maydon sifatida emas, balki toʻlaqonli va qonuniy asosda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiriladigan, dehqonga rizq beradigan oʻta muhim hudud sifatida qaralmoqda. Bu esa mamlakat boʻylab minglab gektarlab zaxira yerlarning qayta foydalanishga kiritilishini, har bir tomchi suv va har bir qarich tuproqning tom maʼnoda xalq boyligiga aylanishini anglatadi.

Seminarda agrar soha olimlari va amaliyotchi mutaxassislar tomonidan bir nechta oʻta muhim jihatlar batafsil bayon etildi. Birinchi navbatda, har bir hududning oʻziga xos tuproq unumdorligi va iqlim sharoitlariga mos keladigan ekin turlarini toʻgʻri tanlash masalasiga jiddiy urgʻu berildi. Chunki kollektor-drenaj tarmoqlari atrofidagi tuproq tarkibi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlib, u yerda ekiladigan oʻsimliklar muayyan sharoitlarga chidamli boʻlishi talab etiladi. Shuningdek, yillar davomida boʻsh yotgan, hech qanday foyda keltirmagan maydonlarni obodonlashtirish orqali ularni qoʻshimcha daromad manbaiga aylantirish usullari hamda bu jarayonda amaldagi qonunchilik talablariga qatʼiy amal qilish zarurligi tadbir ishtirokchilariga hayotiy misollar yordamida ochib berildi. Bundan tashqari, kimyoviy vositalardan foydalanishda karantin qoidalarini buzmaslik, ekologik muvozanatni saqlash kabi dolzarb mavzular ham qamrab olindi.

Tadbirda alohida taʼkidlanganidek, mazkur sohada olib borilayotgan tizimli islohotlar va yaratilayotgan qonuniy imtiyozlar natijasida yaqin kelajakda yurtimizda yetishtirilayotgan ekologik toza qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining umumiy hajmi sezilarli darajada ortadi. Bu esa oʻz navbatida ichki bozorlarimizning toʻliq taʼminlanishiga, oziq-ovqat mahsulotlari narx-navosining barqarorlashishiga va aholining xarid qovbiliyati yuksalishiga katta hissa qoʻshadi.

Amudaryo tumani misolida koʻzga tashlanayotgan bugungi oʻzgarishlar butun mamlakatimiz boʻylab yerga, mulkka va mehnatga boʻlgan yangicha munosabatning yorqin ifodasidir. Dala chetlari va suv havzalari atrofidagi qarovsiz maydonlarning bogʻlarga, serhosil ekinzorlarga aylanishi nafaqat tabiatga koʻrk bagʻishlaydi, balki insonning ulkan bunyodkorlik salohiyatini namoyish etadi.