Yer resurslaridan oqilona foydalaniş va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlaşga bağişlangan körgazmali seminar bölib ötdi

Yer — bebaho boylik, insoniyatning azaliy rizq-röz manbaidir. Bugungi şiddat bilan rivojlanayotgan, global iqlim özgarişlari va aholi sonining muttasil ösib borişi kuzatilayotgan bir davrda, qişloq xöjaligida asosiy eʼtibor mavjud yer resurslaridan har qaçongidan ham oqilona va unumli foydalaniş orqali oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlaşga qaratilmoqda. Dehqonçilik madaniyati yangi bosqiçga kötarilayotgan ayni pallada, har bir qariç yerning maqsadli va samarali işlatilişi nafaqat fermerlarning şaxsiy daromadini oşiradi, balki butun mamlakatning umumiy iqtisodiy barqarorligini, xalq farovonligini mustahkamlaşga xizmat qiladi.

Şu sababli ham endilikda yerga bölgan munosabat tubdan özgarmoqda: sohadagi eski qaraşlar örnini ilmiy asoslangan yondaşuvlar egallamoqda. Bugun fermer nafaqat gektarlab asosiy ekin maydonlaridan, balki şu paytgaça eʼtibordan çetda qolib kelgan kiçik yer uçastkalaridan ham qanday qilib yuqori hosil oliş mumkinligi haqida boş qotirmoqda. Va bu borada davlat tomonidan yaratilayotgan huquqiy baza ularning eng asosiy tayançiga aylanmoqda.

Xuddi şu ezgu maqsadlarni hayotga tatbiq etiş va yer egalarining huquqiy savodxonligini oşiriş maqsadida Amudaryo tumanidagi Toşyop ovuli hududida joylaşgan “Bekman Allabergan” fermer xöjaligida sohaga oid yangi huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyatini keng jamoatçilikka, xususan dehqonlarga tuşuntirişga bağişlangan körgazmali seminar taşkil etildi. Uşbu tadbir şunçaki navbatdagi yiğiliş emas, balki qişloq xöjaligi xodimlari, mutaxassislar va fermerlar örtasidagi öziga xos tajriba almaşiş, fikrlaşiş va yangi marralarni belgilab oliş maydoniga aylandi.

Seminarda Qoraqalpoğiston Respublikasi Ösimliklar karantini va himoyasi agentligining malakali mutaxassislari, Fermerlar kengaşi rahbarlari hamda boşqa qator mutasaddi taşkilotlarning masʼul vakillari faol iştirok etişdi. Ular özlarining çiqişlarida yer egalari va mirişkor dehqonlarga dala çetlaridan maqsadli va samarali foydalanişning bugungi kundagi beqiyos ahamiyati haqida atrofliça, ilmiy va amaliy asoslangan tuşuntirişlar berib ötdilar. Mutaxassislarning sözlariga köra, dala çetlaridagi yerlarni özlaştiriş şunçaki uruğ qadab, hosilni kutişdan iborat emas. Bu jarayon çuqur agrotexnik bilimlarni, tabiat bilan uyğunlikda işlaşni va eng asosiysi, tuproqning tilini topişni talab etadi.

Seminar davomida taʼkidlanganidek, endilikda dala çetlari, suv tarmoqlari, yirik va kiçik kanallar, şuningdek, suğoriş va kollektor-drenaj tarmoqlari atrofidagi yerlar şu paytga qadar bölgani kabi qarovsiz, yovvoyi ötlar bosib yotadigan taşlandiq maydon sifatida emas, balki tölaqonli va qonuniy asosda qişloq xöjaligi mahsulotlari yetiştiriladigan, dehqonga rizq beradigan öta muhim hudud sifatida qaralmoqda. Bu esa mamlakat böylab minglab gektarlab zaxira yerlarning qayta foydalanişga kiritilişini, har bir tomçi suv va har bir qariç tuproqning tom maʼnoda xalq boyligiga aylanişini anglatadi.

Seminarda agrar soha olimlari va amaliyotçi mutaxassislar tomonidan bir neçta öta muhim jihatlar batafsil bayon etildi. Birinçi navbatda, har bir hududning öziga xos tuproq unumdorligi va iqlim şaroitlariga mos keladigan ekin turlarini töğri tanlaş masalasiga jiddiy urğu berildi. Çunki kollektor-drenaj tarmoqlari atrofidagi tuproq tarkibi öziga xos xususiyatlarga ega bölib, u yerda ekiladigan ösimliklar muayyan şaroitlarga çidamli bölişi talab etiladi. Şuningdek, yillar davomida böş yotgan, heç qanday foyda keltirmagan maydonlarni obodonlaştiriş orqali ularni qöşimça daromad manbaiga aylantiriş usullari hamda bu jarayonda amaldagi qonunçilik talablariga qatʼiy amal qiliş zarurligi tadbir iştirokçilariga hayotiy misollar yordamida oçib berildi. Bundan taşqari, kimyoviy vositalardan foydalanişda karantin qoidalarini buzmaslik, ekologik muvozanatni saqlaş kabi dolzarb mavzular ham qamrab olindi.

Tadbirda alohida taʼkidlanganidek, mazkur sohada olib borilayotgan tizimli islohotlar va yaratilayotgan qonuniy imtiyozlar natijasida yaqin kelajakda yurtimizda yetiştirilayotgan ekologik toza qişloq xöjaligi mahsulotlarining umumiy hajmi sezilarli darajada ortadi. Bu esa öz navbatida içki bozorlarimizning töliq taʼminlanişiga, oziq-ovqat mahsulotlari narx-navosining barqarorlaşişiga va aholining xarid qovbiliyati yuksalişiga katta hissa qöşadi.

Amudaryo tumani misolida közga taşlanayotgan bugungi özgarişlar butun mamlakatimiz böylab yerga, mulkka va mehnatga bölgan yangiça munosabatning yorqin ifodasidir. Dala çetlari va suv havzalari atrofidagi qarovsiz maydonlarning boğlarga, serhosil ekinzorlarga aylanişi nafaqat tabiatga körk bağişlaydi, balki insonning ulkan bunyodkorlik salohiyatini namoyiş etadi.