Amudaryo tumanida sanoat hajmi yil sayin ösmoqda

Hududlarning iqtisodiy ösişi sanoat salohiyati va işlab çiqariş quvvatiga bevosita boğliq. Amudaryo tumani sanoat sohasida sönggi yillarda sezilarli ösiş körsatkiçlariga erişyapti. Tumanning kiçik sanoat zonasida faoliyat yuritayotgan korxonalar mahalliy iqtisodiyot rivojiga katta hissa qöşmoqda. 2024 va 2025-yillarining birinçi çoragiga oid körsatkiçlar tahlil qilinganda, tumanda sanoat sohasi barqaror ösişga ega ekanligi yaqqol körinadi. Şuningdek, yangi loyihalarning amalga oşirilişi sanoat sohasida iş örinlari yaratişga, mahsulot işlab çiqariş hajmini oşirişga va iqtisodiy ösişga turtki böldi.

Xususan, tumanda faoliyat yurituvçi “Botir Xonqa” MÇJ tomonidan içimlik suvi va şarbat işlab çiqariş loyihasining umumiy qiymati 2 mlrd 632 mln sömni taşkil etib, bu loyiha natijasida 10 ta yangi iş örni yaratildi. Uşbu loyihaning işga tuşirilişi tumanning sanoat mahsulotlari işlab çiqariş salohiyatini oşirişga katta xizmat qilmoqda.

2019-yilda taşkil qilingan “Al-kafil biznes plast” MÇJ plastmassa buyumlari işlab çiqariş bilan şuğullanadi. Boşlanğiç davrda korxonada 10 nafar işçi xodim faoliyat yuritgan bölsa, hozirda ularning soni 15 nafarga yetdi. Yangi zamonaviy texnologiyalar asosida kundalik turmuşda foydalaniladigan 10dan ortiq turdagi plastmassa buyumlari işlab çiqarişi yölga qöyilgan.

2025-yil 1-aprel holatiga köra, Amudaryo tumanida jami 255 ta sanoat korxonasi faoliyat yuritmoqda. Jumladan, 1 ta yirik korxona faoliyat olib bormoqda, qolgan 254 tasi kiçik korxonalar va mikrofirmalardan iborat. Şuningdek, tumanda xorijiy kapital iştirokida 1 ta korxona mavjud.

Sanoat sohasida tumanda işlab çiqariş hajmida sezilarli ösiş kuzatilmoqda. 2025-yilning yanvar-mart oylarida tumandagi sanoat korxonalari tomonidan 408,9 mlrd sömlik sanoat mahsulotlari işlab çiqarildi, bu esa 2024-yilning mos davridagi 245,3 mlrd sömga nisbatan 1,7 barobarga köp. Bunda fizik hajm indeksi 113,1 foizni taşkil etib, sanoat salohiyatida yuqori ösiş surʼatlari qayd etildi.

Tumanda işlab çiqarişning asosiy uluşini işlab çiqariş sanoati egallab, umumiy sanoat mahsulotlarining 95,2 foizini taşkil etadi. Qolgani esa toğ-kon sanoati va boşqa turdagi sanoat faoliyatlari hissasiga töğri kelgan.

Şu bilan birga, aholi jon boşiga töğri keladigan sanoat mahsulotlari hajmi ham ösdi. 2025-yil yanvar-mart oylarida bu körsatkiç 1 mln 893 ming sömni taşkil etdi. Soliştiriş uçun, 2024-yilda uşbu körsatkiç 1 mln 154,7 ming söm edi. Demak, bir yil içida aholi jon boşiga töğri keladigan sanoat mahsulotlari hajmi 111,2 foizga oşgan.

Qoraqalpoğiston Respublikasi böyiça umumiy sanoat mahsulotlari hajmi 2025-yilning birinçi çoragida 6 trln 301,5 mlrd sömni taşkil etdi. Undan 408,9 mlrd sömi yoki 6,5 foizi Amudaryo tumani hissasiga töğri keladi.

Amudaryo tumanidagi sanoat korxonalari tarkibiga nazar taşlasak, tarmoq korxonalari 266,9 mlrd sömlik, hududiy korxonalar esa 142 mlrd sömlik mahsulot işlab çiqargan.

Aytiş joizki, sanoat sohasida kiçik biznes subʼektlari ham faol iştirok etmoqda. 2025-yil yanvar-mart oylarida ular tomonidan 204,9 mlrd sömlik sanoat mahsulotlari işlab çiqarildi, bu esa umumiy işlab çiqariş hajmining 50,1 foizini taşkil etdi. Qolgan 49,9 foiz hajm esa yirik korxonalar hissasiga töğri kelgan. Bu körsatkiçlar kiçik biznes subʼektlarining sanoat taraqqiyotidagi örni ortib borayotganini tasdiqlaydi.

Yuqoridagi tahlillardan kelib çiqib aytiş mumkinki, Amudaryo tumanida sanoat sohasi faol rivojlanmoqda, işlab çiqariş hajmi va iqtisodiy körsatkiçlar ösişda davom etmoqda. Bu esa hududda tadbirkorlarga yaratilgan şaroitlar bilan boğliqdir.

Ayniqsa, kiçik biznesning uluşi va aholi jon boşiga töğri keladigan sanoat mahsulotlari hajmi ortişi tumandagi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanişning muhim körsatkiçi hisoblanadi.

Şohzod Qurbonboyev.