OʻRMONLAR – TABIIY BOYLIGIMIZ

Oʻrmon – tabiatning bebaho neʼmati. Hayvonot va oʻsimlik dunyosini saqlash va ularni koʻpaytirishda, iqlim oʻzgarishlarni moʻʼtadillashtirishda, tuproq eroziyasiga qarshi kurashish, choʻl hududlarida qumlarning koʻchishini toʻxtatish, tuproqning meliorativ holatini yaxshilashda ihota oʻrmonlari katta ahamiyatga ega. Ushbu yashil boyliklarni asrash, yurtimizdagi ekologik vaziyatni yaxshilash va uning salbiy oqibatlarining oldini olishda esa oʻrmon xoʻjaliklari muhim oʻrin tutadi.

Qipchoq davlat oʻrmon xoʻjaligi ham hududdagi tabiiy muhitni moʻʼtadillashtirib turuvchi, yogʻoch, dorivor va boshqa turdagi oʻsimliklar, ularning urugʻlarini, turli manzarali daraxtlar koʻchatlarini yetishtirib beruvchi manba boʻlib xizmat qilib kelmoqda.

Qipchoq va Qilichboy ovullari hududida joylashgan ushbu xoʻjalikning umumiy yer maydoni 16545,8 gektardan iborat. Shundan 3798,3 gektari oʻrmon bilan qoplangan maydonlar, 855 gektari tutashmagan  oʻrmonzorlar, 11,4  gektari oʻrmon koʻchatxonalari hisoblanadi. Taqir yerlar ham mavjud boʻlib, ular 6,87 gektarni, haydaladigan yerlar 24,5 gektar, yaylovlar 2689,9 gektarni tashkil qiladi. Hududdagi suvli yerlar 2,4 gektar, qumliklar 1894,9 gektar, boshqa yerlar esa 6748,2 gektarga yaqin.

Oʻrmon xoʻjaligida 57 nafar xodim ishlaydi. Ularning 13 nafari oliy, 24 nafari oʻrta maxsus,  23 nafari oʻrta maʼlumotli.

Xoʻjalikda joriy yilda madaniy oʻrmonzor barpo qilish, tumandagi korxona-tashkilotlarni koʻchatlar bilan taʼminlash va koʻchatxona tashkil etish uchun urugʻ tayyorlash yillik rejasi 4000 kg. qilib belgilangan boʻlsa, hozirgi kungacha 16250 kg. urugʻlar tayyorlandi. Shundan 15730 kg. qismi saksovul urugʻlari boʻlib, ular terilganidan soʻng, Orol dengizining qurigan tubi va tumanimizning oʻrmon barpo etiladigan qumli hududlariga sepildi. Urugʻdan madaniy oʻrmon barpo qilish yillik rejasi 246,9 gektar qilib belgilangan boʻlsa, hozirgi kungacha 245 gektardagi qumli hududlarga  saksovul urugʻlari sepildi, 1,75 gektar yerga yasen, klyon, katalpa va oqterak koʻchatlari oʻtqazildi.

Xoʻjalikning 11,35 gektar maydonida koʻchatxona tashkil qilingan. U yerda urugʻ va nihollar ekilgan boʻlib, hozirda 901 ming dona nihol va koʻchatlar mavjud. Kuz oylarida “Yashil makon” davlat dasturining ijrosini taʼminlash maqsadida tumandagi korxona, tashkilot va maktab, bogʻchalarga homiylik asosida 64110 dona har xil manzarali daraxtlar koʻchatlari va qalamchalari yetkazib berildi.

Joriy yilda Toshyop, Zarbdor, Mangʻit va Namuna massivlarida yangidan 19 gektar maydonda tut koʻchatlari ekildi. Ushbu ihotazorlar sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash, garmseldan himoya qilish va hosildorligini oshirishga xizmat qilib kelmoqda. Bundan tashqari, ichki turizmni rivojlantirish maqsadida oʻrmon fondi hududida “Sohil boʻyi” dam olish maskani tashkil etildi. Bu maskanda aholining oilaviy dam olishlari uchun qora uy, choʻmilish havzasi, qayiq va boshqa choʻmilish anjomlari, qumli maydon tashkil etilgan.

Oʻrmonlar – yurtimizdagi tabiiy boyliklarimizdir. Har birimiz ushbu boyliklarni asrashimiz, ularni yanada koʻpaytirishga imkon qadar koʻproq hissa qoʻshishimiz kerak.

O.Xudoyberganova.