OʻTKIR IChAK KASALLIGIDAN EHTIYoT BOʻLING!
Oʻtkir ichak infektsiyalari – patogen enterobakteriyalar, shartli patogen qoʻzgʻatuvchilar va viruslar chaqiradigan oshqozon-ichak traktining jarohatlanishi, intoksikatsiya va degidratatsiya hamda turli asoratlar bilan kechadigan kasalliklardir.
Ulardan bakterial dizenteriya, yaʼni shigellyoz – asosan yoʻgʻon ichakning yalligʻlanishi bilan kechadigan oʻtkir va baʼzan surunkali davom etadigan yuqumli kasallikdir. Dizenteriya kasalligining qoʻzgʻatuvchisi enterobakteriya avlodiga mansub boʻlgan shigellalar boʻlib, ularning Disenteria, Flexner, Boydi va Zonnae turlari farqlanadi. Ushbu qoʻzgʻatuvchilar morfologik jihatdan bir-biridan farq qilmaydi, harakatsiz, spora hosil qilmaydi, grammanfiy boʻlib, bir-biridan bioximik va serologik xususiyatlari bilan farq qiladi. Kasallikning yuqish mexanizmi fekal-oral boʻlib, suv, maishiy muloqot yoʻli orqali yuqadi.
Kasallik yil davomida qayd etiladi, mavsumiy koʻtarilishi may-iyun oylariga, kamayishi oktyabr-noyabr oylariga toʻgʻri keladi. Oʻtkir ichak kasalliklariga gumon qilingan bemorlarni aniqlash – davolash-profilaktika muassasalar shifokorlari tomonidan tibbiy koʻrik vaqtida, uyma-uy yurishda, dispan-serizatsiyaning barcha bosqichlarida amalga oshiriladi. Epidemiologik anamnez, kasallikning klinik belgilari va laboratoriya xulosalariga asosan kasallikka tashxis qoʻyiladi.
Maʼlum bir hududda oʻtkir yuqumli ichak kasalliklari koʻrsatkichlarining koʻtarilishi epidemiologik ahamiyatga ega boʻlgan obʼektlarda yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni aniqlanishni taqozo etadi. Tekshiruvga kiritilgan kontingentlar va tekshiruvlar hajmi vrach-epidemiolog tomonidan belgilanadi. Maʼlum bir korxona tomonidan ishlab chiqilgan mahsulotga bogʻliq boʻlgan oʻtkir ichak kasalliklari qayd etilganda, belgilangan tartibda faoliyati toʻxtatiladi, barcha ishchilarning 2 marotabadan bakteriologik tekshiruvdan oʻtishi tayinlanadi va toʻliq klinik tekshiruvlar tashkil qilinadi.
Agar bolalarning ham oʻtkir ichak kasalliklariga shikoyati boʻlsa, zudlik bilan alohidalanadi. Bolaning ichi suyuq kelgan boʻlsa, qayt qilish holatlari kuzatilgan boʻlsa, undan laboratoriya tekshiruvi uchun tahlil olinadi. Bolani davolash va uni kuzatish hududiy vrach-pediatr yoki infektsionist tomonidan amalga oshiriladi.
Kasallik asosan zararlangan oziq-ovqat, suv, kundalik ishlatiladigan buyumlardan yuqishi mumkin. Shuning uchun ushbu kasallik tarqoq, guruhli tarzda va epidemiya, kamdan-kam hollarda kasallik epidemik va pandemik holatlarda qayd etiladi. Ogʻir oqibatlarga olib keluvchi oʻtkir ichak kasalligidan himoyalanish uchun, albatta, tozalik va gigiyena qoidalariga amal qilish kerak.
M.Qalandarova, tuman SEO va JSB bakteriologiya
laboratoriyasi mudirasi.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
