GRIPP VA OʻTKIR RESPIRATOR INFEKTsIYaLARNING OLDINI OLISh BOʻYIChA TARGʻIBOT IShLARI KUChAYTIRILMOQDA

Bahor mavsumida havo haroratining tez-tez oʻzgarishi, organizm qarshiligining pasayishi va aholi oʻrtasida mavsumiy kasalliklar xavfining ortishi munosabati bilan yurtimizda gripp hamda oʻtkir respirator virusli infektsiyalarning oldini olishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Ayniqsa, bolalar, keksalar, homilador ayollar va surunkali xastaliklarga ega fuqarolar salomatligini muhofaza qilish bugungi kunning muhim vazifalaridan biri boʻlib turibdi. Shu maqsadda Amudaryo tumanida ham profilaktika, emlash va tushuntirish ishlari izchil davom ettirilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 18-maydagi qarori hamda Sogʻliqni saqlash vazirligining 2024-yil 10-sentyabrdagi buyrugʻi ijrosini taʼminlash maqsadida Amudaryo tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va jamoat salomatligi boʻlimi tomonidan joriy yilning 1-martidan boshlab maxsus shtab faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Mazkur shtab grippga oʻxshash kasalliklar, oʻtkir respirator va ogʻir oʻtkir respirator infektsiyalar, shuningdek, oʻtkir pnevmoniya holatlari boʻyicha epidemiyaga qarshi chora-tadbirlarni muvofiqlashtirish va nazorat qilish bilan shugʻullanmoqda.

Mutaxassislar tomonidan bahor mavsumida emlanishi lozim boʻlgan xavf guruhlari toʻliq oʻrganilib, tumanga 3750 doza grippga qarshi “Grippol plyus” vaktsinasi olib kelindi. Ushbu vaktsina tuman tibbiyot birlashmasi tasarrufidagi koʻp tarmoqli markaziy poliklinikalar, oilaviy poliklinikalar va oilaviy shifokorlik punktlariga oʻz vaqtida tarqatildi. Belgilangan rejaga muvofiq, davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan 3750 nafar bolani profilaktik emlash koʻzda tutilgan boʻlib, ayni paytda ushbu kontingent toʻliq emlab boʻlindi.

Ayni kunlarda ham tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi shifokorlari tomonidan tuman tibbiyot birlashmasiga qarashli koʻp tarmoqli markaziy poliklinika va boshqa tibbiyot muassasalarida aholi ishtirokida targʻibot tadbirlari oʻtkazilmoqda. Unda gripp va oʻtkir respirator virusli infektsiyalarning oldini olish, immunitetni mustahkamlash, shaxsiy gigiyena qoidalariga qatʼiy amal qilish hamda vaqtida shifokorga murojaat etishning ahamiyati haqida batafsil tushuntirishlar berilmoqda.

Targʻibot tadbirlari doirasida bolalarni emlash jarayoniga ham alohida eʼtibor qaratilmoqda. Tibbiyot xodimlari tomonidan har bir bola avval chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazilib, faqat shamollash belgilari kuzatilmagan, sogʻlom bolalarga emlash amalga oshirilmoqda. Bu esa profilaktik emlash ishlarining xavfsiz va tibbiy talablar asosida olib borilayotganidan dalolat beradi.

Mutaxassislar taʼkidlaganidek, gripp — havo-tomchi yoʻli orqali yuquvchi oʻtkir infektsion kasallik boʻlib, asosan yuqori nafas yoʻllarini zararlaydi. Kasallik odatda toʻsatdan boshlanib, tana harorati 38–40 darajagacha koʻtarilishi, quvvatsizlik, bosh ogʻrigʻi, mushaklarda ogʻriq, tomoq qurishi, burun bitishi va quruq yoʻtal kabi belgilari bilan namoyon boʻladi. Jismoniy va ruhiy zoʻriqish, toʻgʻri ovqatlanmaslik, dam olishning yetarli emasligi, vitamin va mikroelementlar tanqisligi, shuningdek, chekish, ichkilikbozlik, kamharakatlik va ortiqcha vazn kabi omillar organizm immunitetini pasaytirib, kasallikka moyillikni oshiradi.

Shifokorlar aholini kasallikdan saqlanish uchun shaxsiy gigiyenaga qatʼiy rioya qilish, qoʻllarni tez-tez sovunlab yuvish, yoʻtalganda va aksa urganda ogʻiz-burunni yopish, xonalarni muntazam shamollatib turish hamda alohida sochiq va idish-tovoqdan foydalanishni tavsiya qilmoqda. Shuningdek, koʻproq iliq suyuqlik isteʼmol qilish, vitaminlarga boy oziq-ovqat mahsulotlarini isteʼmol qilish, odam gavjum joylarda ehtiyot choralarini koʻrish muhim ahamiyatga ega ekani taʼkidlanmoqda. Keksa yoshdagilar, maktabgacha yoshdagi bolalar, homilador ayollar va surunkali kasalliklari bor fuqarolarda gripp ogʻir va asoratli kechishi mumkinligi alohida qayd etilmoqda.

Amudaryo tumanida gripp va oʻtkir respirator virusli infektsiyalarning oldini olish boʻyicha amalga oshirilayotgan bu kabi chora-tadbirlar aholi salomatligini muhofaza qilishda muhim oʻrin tutishi tabiiy. Eng muhimi, mutaxassislar tavsiyalariga amal qilish, oʻzboshimchalik bilan davolanmaslik va profilaktik emlashga jiddiy yondashish orqali kasallik asoratlarining oldini olish mumkin. Salomatlikni asrash esa har bir insonning oʻz qoʻlida.

Mirzabek Amankulov, tuman SEO va JSB oliy toifali epidemiolog shifokori