FERMERNING ULUF IMKONLARI

Mamlakatimizda fermerlik harakati boshlanganida bu agrotuzilmaning kelajagiga ishonmaganlar, ikkilanganlar koʻp boʻldi. Lekin fermerlik harakati bilan jamoa va davlat xoʻjaliklari faoliyatini oʻzicha, mustaqil ravishda iqtisodiy tahlil qilib koʻrgan (Alloh rahmat qilsin!) Nurulla Yaxshimurodov qishloq xoʻjaligi sohasiga joriy etilayotgan bu yangilikni dadillik bilan qabul qildi.

Nurulla ogʻa Amudaryo tumanining yirik mulkdori – tadbirkor va uddaburon fermeriga aylandi. Uzoq yillar oʻzi  tashkil etgan “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligini mohirlik bilan boshqardi. Qisqa  vaqt ichida “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligini Amudaryo tumanining mashʼal xoʻjaliklaridan biriga  aylantirdi.

Hayot insonga, nainki yaxshi yashash uchun kurashish maydoni, balki oʻzining ezgu amallaridan zavq olib, huzur-halovatli umr kechirish uchun berilgan imkon. N.Yaxshimurodov halol va fidoyi mehnati zavqini suradigan paytda bu hayotdan ketdi. Uning ortida iqtisodiy jihatdan baquvvat, paxtachilik va gʻallachilikda oʻziga xos ulkan tajriba  maktabiga ega “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligi, gurkiragan bogʻ-rogʻlar, obod va ravon koʻchalar, oʻtayotgan har bir kunidan rozi xalq qoldi.

Bugungi kunda bu makonda N.Yaxshimurodov tarbiyasini olgan, hayot tajribalarini chuqur oʻzlashtirgan “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligining ikkinchi, uchinchi avlod vakillari yashab, mehnat qilishadi. Fermer xoʻjaligiga esa mashhur fermerning oʻgʻli Shavkatjon Yaxshimurodov rahbarlik qiladi. Otasi hayotligidayoq, 1995-yildan buyon qishloq xoʻjaligining turli sohalarida samarali mehnat qilib kelayotgan Shavkatjon uchun “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligini  yuritish qiyinchilik tugʻdirmadi. Qolaversa, otasidan oʻrgangan tajribalari, xoʻjalik hududidagi har bir qarich yerning tabiati, meliorativ holati toʻgʻrisida yaxshi bilishi uning ishni toʻgʻri tashkil etishida muhim omil boʻldi.

Ayni paytda fermer xoʻjaligi tasarrufidagi umumiy yer maydon 143,1 gektar boʻlib, shundan ekin maydonlari 135,6 gektarni tashkil etadi.

Xoʻjalikning 6,9 gektar yerdagi bogʻdorchilik tarmogʻi, 0,6 gektarlik koʻp yillik daraxtzorlari ham fermer xoʻjaligining iqtisodiy barqarorligini  taʼminlash imkonini beradi.

Shavkatjon ekin-tikin ishlariga  oʻta masʼuliyat bilan yondashadi. Avvalo eng sara urugʻ tanlaydi, seyalka agregatini shaxsan  oʻzi nazorat qilgach, dalaga olib chiqadi, tajribali mexanizatorlar, tajribali seyalkachilarni  ekishga jalb etadi. Natijada bahorgi yumushlar koʻngildagiday ado etiladi. Kuzda, gʻalvir suvdan koʻtarilganda esa “Yusufxoʻja”liklar yana fermer xoʻjaliklari orasida mashʼal, birinchi boʻlishadi!

U otasi vafotidan soʻng, 2015-yilda fermer xoʻjaligini qabul qilib olgan boʻlsa, oʻshandan buyon oʻtgan 7-yil davomida barcha yoʻnalishlar  boʻyicha yillik shartnomaviy rejalarini ortigʻi bilan ado etib kelmoqda.

Xususan, soʻnggi uch yil davomida Amudaryo tumanida “Yusufxoʻja” fermer xoʻjaligining oldiga tushadigan xoʻjalik boʻlmadi hisob. Xoʻjalik dehqonlari 2020-2021-2022-yillarda har yili 77 gektar maydonga chigit ekishdi. Uch yil davomida hosildorlik 40-45 tsentnerga yetkazilib, yillik hosil xirmoni har gal 309-325 tonnani, bu boradagi reja esa kamida 110-140 foizni tashkil etdi.

Bundan tashqari, xoʻjalikda qatorasiga uch yil davomida, har yili 26 gektar yerga bugʻdoy ekilib, hosildorlik har gektar hisobiga  44,8 tsentnerga, 2022-yilda esa 80 tsentnerga yetkazilib, Amudaryo tumanining iqlim sharoitida ham gʻalladan yuqori hosil olish mumkinligini amalda koʻrsatib berdi.

Bugungi kunda fermer xoʻjaligining qishloq xoʻjalik mahsulotlarini yetishtirish va sotishdan oladigan sof foydasi 2,1 mlrd. soʻmni tashkil etib, rentabellik darajasi  19 foizga yetkazildi.

Ayni paytda xoʻjalikning yana bir qoʻshimcha tarmogʻi – asalarichilik ham jadal rivojlanmoqda. Shuningdek, 250 bosh parranda parvarish qilinib, qoʻshimcha daromad manbaiga aylangani xoʻjalik ishchilarini zarur paytda arzon parrandachilik mahsulotlari bilan taʼminlash imkonini bermoqda.

Oʻz faoliyatida tejamkorlikka qatʼiy amal qilgani bois, xoʻjalikni texnologik jihatdan mustahkamlash imkoni yaratilib, barcha texnika vositalari yuqori samaradorlik quvvatiga ega holatga keltirildi va soʻnggi uch yilda 45,4 mln. soʻm mablagʻ iqtisod qilindi. Iqtisod qilingan mablagʻ hisobiga xoʻjalik hududidagi ichki irrigatsiya tarmoqlari rekonstruktsiya qilinib, yerlarning meliorativ holati tubdan yaxshilandi. Dehqonchilikdan olingan sof foyda, albatta, fermer xoʻjaligining texnikalarini qaytadan yangilash imkonini berdi.

Shavkatjon qishda ham mehnat maydonidan beri kelmaydi. U xoʻjalik hududida yashovchi yoshlarni, yosh oilalarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida ustoz-shogird anʼanasi asosida 6 nafar ishsiz yoshga fermerlikning nozik sirlarini oʻrgatmoqda. Yoshlar Shavkatjondan fermer xoʻjaligini tashkil etish va uni yuritish boʻyicha saboq olish bilan birga ular moddiy jihatdan manfaatdor ham. Chunki Shavkatjon ularning har biriga oʻrtacha 1 mln. soʻmdan oylik maosh ham tayinlagan.

Shavkatjon otasi amal qilgan bir ezgu amalni bajarishga hamisha oʻzini burchli deb biladi. U pandemiya davrida ham, keyin ham hududdagi  47 ta kam taʼminlangan oilalardan xayr-saxovatini, mehrini aslo darigʻ tutmaydi. Aynan ana shu maqsadda  salkam 40 mln. soʻmlik xayr-ehson qilib, 40-sonli maktab taʼmiri hamda maktabda tahsil oluvchi kam taʼminlangan oilalar farzandlariga homiylik uchun jami 2 mln. soʻm ajratdi.

Shavkatjon ibratli oila sohibi sifatida hamqishloqlari orasida hurmat va eʼtiborga sazovor. Mahalladoshlarining yaxshi-yomon kunlarida hamisha yelkadosh. Yoshlarni tadbirkorlikka  jalb etish, ularning boʻsh vaqtlarini mazmunli oʻtkazishlariga doimiy koʻmakdosh, yaqin maslahatgoʻy.

Ayni shunday kunlarda esa Shavkatjon Yaxshimurodov yangi 2023-yilning rejalarini tuzadi. Ana shu ezgu rejalar roʻyobi yoʻlida mehnat qilishdan aslo charchamaydi

Robiya YOʻLDOShEVA.