YaXShI KAYFIYaT – RUHIY SALOMATLIK GAROVI

Ruhiy salomatlik bu – psixologik va ijtimoiy farovonlik holati boʻlib, unda inson oʻz imko-niyatlarini anglab yetadi, hayotdagi qiyinchiliklar va stresslarga samarali qarshi turadi, ongli faoliyat olib boradi va jamiyat rivojiga munosib hissa qoʻshadi. Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining taʼkidlashicha, ruhiy buzilishlar dunyo aholisining taxminan 12 foiziga taʼsir qiladi – taxminan 450 million kishi yoki dunyo boʻylab har toʻrtinchi odam ruhiy salomatlik bilan bogʻliq muammolarga duch kelmoqda.

Atrof-muhitning zararli taʼsiri, jismoniy kasallik, genetik dasturlashtirilgan xatti-harakatlar uslubi, giyohvandlik va spirtli ichimliklarga ruju qoʻyish, chekish kabi yomon odatlar ruhiy salomatlikka jiddiy taʼsir koʻrsatishi va hatto ogʻir kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin.

Meʼyorda ovqatlanish, jismoniy faollik, oʻz his-tuygʻularini toʻgʻri qabul qilish, his-hayajonlarni boshqarish, oʻzining kuchli va kuchsiz tomonlarini yaxshi bilish, qiziqishlar va qobiliyatlarini rivojlantirish, kitob oʻqish va ham-fikrlar bilan muhokama qilish, oʻz yaqinlariga yoqimli syurprizlar tayyorlash, tabassum qilish, mustaqil va erkin boʻlish, stressga nisbatan qatʼiyatlilik, fikrlash uslubini oʻzgartirish ruhiy salomatlikni asrash omillaridir.

Ruhiy sogʻlom odamlar oʻzlarining jismoniy, aqliy, hissiy va maʼnaviy jihatlarini muvozanatlashtirib, rivojlantirishga intilishadi.

Ruhiy tushkunlik esa inson salomatligiga taʼsir qilib, yurak qon-tomir, asab kasalliklarining kelib chiqishiga sababchi boʻladi.

Aslida insonning oʻzi oilasi va jamiyat uchun qimmatli narsalarni yaratuvchidir. Bunda hazil, yumordan foydalanish, raqs tushish, qoʻshiq aytish, sport va boshqa baʼzi bir ijod turlari bilan faol shugʻullanish muhim ahamiyatga ega.

Bularning barchasi kayfiyatning koʻtarilishiga olib keluvchi omillardir. Zero, yaxshi kayfiyat – ruhiy salomatlik garovidir.

Bahrom Tlavov,

TTB KTMP oliy toifali nevrolog-shifokori.