ZAMONAVIY TEXNOLOGIYaLAR — YuQORI HOSIL VA SAMARADORLIK GAROVI

Amudaryo tumanida qishloq xoʻjaligida ilgʻor texnologiyalarni keng joriy etish, hosildorlikni oshirish hamda fermerlar uchun qulay va samarali ish usullarini ommalashtirishga qaratilgan amaliy seminarlar muntazam tashkil etib kelinmoqda. Ana shunday tadbirlardan biri Choykoʻl ovulidagi “Choykoʻl–Doʻstlik” fermer xoʻjaligi paxta maydonida boʻlib oʻtdi.

Gʻoʻza parvarishi va zamonaviy agrotexnologiyalarni amaliyotga tatbiq etishga bagʻishlangan ushbu seminarda Amudaryo tumani hokimi Sobir Xoʻjametov, qishloq xoʻjaligi sohasi mutaxassislari, fermer xoʻjaliklari rahbarlari hamda agronomlar ishtirok etdilar.

Bugungi kunda qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish va innovatsion texnologiyalarni keng qoʻllash davr talabi boʻlib qolmoqda. Ayniqsa, paxtachilik tarmogʻida zamonaviy texnikalardan foydalanish mehnat unumdorligini oshirish, xarajatlarni kamaytirish va hosildorlikni yuksaltirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Seminar davomida ana shunday ilgʻor yechimlardan biri boʻlgan zamonaviy dronlar yordamida gʻoʻza barglarini oziqlantirish ishlari amaliy tarzda namoyish etildi.

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, ushbu zamonaviy qurilmalar qishloq xoʻjaligida yangi imkoniyatlarni ochib bermoqda. Mazkur dronlar yuqori aniqlikda ishlashi, dori vositalarini teng va sifatli purkashi hamda katta maydonlarni qisqa vaqt ichida qamrab olishi bilan ajralib turadi.

Seminar ishtirokchilariga dronlarning texnik imkoniyatlari va amaliy afzalliklari haqida batafsil maʼlumot berildi. Xususan, paxta maydonlarida odatda gektariga 10–15 litr ishchi eritma sarflanishi hisobga olinsa, 100 litr sigʻimli bitta toʻldirish bilan oʻrtacha 6–10 gektar maydonga ishlov berish mumkinligi qayd etildi. Bu esa qisqa vaqt ichida katta hajmdagi ishlarni bajarish imkonini yaratadi.

Shuningdek, ushbu dronlarining kunlik ish unumdorligi ham eʼtiborga molik. Ish sharoiti, logistika va texnik taʼminotga qarab, bir soat davomida 15–25 gektar maydonga ishlov berish mumkin. Kun davomida esa 120–200 gektar, yaxshi tashkil etilgan sharoitlarda esa 200 gektardan ortiq maydonni qamrab olish imkoniyati mavjud.

Mutaxassislar tomonidan taʼkidlanganidek, ushbu texnologiyaning eng muhim afzalliklaridan biri – uning iqtisodiy samaradorligidir. Dori vositalari sarfi 20–30 foizgacha qisqaradi, suv resurslari sezilarli darajada tejaladi. Traktor va boshqa anʼanaviy texnikalarga nisbatan yoqilgʻi xarajatlari deyarli talab etilmaydi. Bu esa fermer xoʻjaliklari uchun xarajatlarni kamaytirib, iqtisodiy foydani oshirishga xizmat qiladi.

Yana bir muhim jihat — vaqt tejalishidir. Odatda bir necha kun talab qiladigan ishlarni dronlar yordamida bir kunning oʻzida bajarish mumkin. Zamonaviy radar va sensorlar bilan jihozlangan ushbu qurilmalar kechki va tungi vaqtlarda ham samarali ishlash imkoniyatiga ega.

Dron texnologiyalarining hosildorlikka taʼsiri ham yuqori baholanmoqda. Preparatlar ekin maydoniga bir xil taqsimlanishi natijasida oʻsimliklarning oziqlanishi yaxshilanadi, barglarning pastki qismigacha yetib boradigan purkash tizimi esa biologik va kimyoviy vositalarning samaradorligini oshiradi. Eng muhimi, texnika dalaga kirmagani sababli tuproq zichlashmaydi, gʻoʻza ildiz tizimi zarar koʻrmaydi.

Seminar davomida mehnat unumdorligini oshirish masalasiga ham alohida eʼtibor qaratildi. Dronlarni boshqarish uchun atigi bir yoki ikki nafar operator yetarli boʻlib, ogʻir qoʻl mehnati sezilarli darajada kamayadi. Qurilmalar maydonlarga yuqori aniqlikda ishlov beradi, qayta sepish yoki ayrim hududlarni qoldirib ketish holatlarining oldini oladi.

Tadbir yakunida soha mutaxassislari va fermerlar zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etish qishloq xoʻjaligi samaradorligini yanada oshirish, resurslardan oqilona foydalanish hamda moʻl hosil yetishtirishda muhim omil boʻlishini taʼkidladilar.

Charos Arslonova, tuman hokimligining Axborot xizmati rahbari.