MEHRU MUHABBATGA OShNO OILA

MEHRU MUHABBATGA OShNO OILA

Muhabbat! Insonning qalb ardogʻiga aylangan bu ilohiy tuygʻudan hamisha kuch, qudrat olib yashaymiz. Ana shu qudrat, nazarimizda insonlarni turli balo-qazolardan, yomonliklardan, kulfatlardan omon olib chiqadi. Kim uchundir Muhabbat ikki sohir qalbning hayoti timsolidir. Yana kimgadir ona-Vatanga yor ezgu tuygʻular ramzidir. Nima boʻlganda ham qalbidan ana shu ilohiy tuygʻu­ga joy berib, uni eʼzozlagan inson hayotda oʻz oʻrnini topib, yuksak ahloqiy fazilatli shaxs sifatida shakllanishi tabiiy.

- Men aytsam, juda balandparvoz, kitobiy gapday tuyu­­­­-l­i­­­­­shi mumkin, - vazmin soʻz­laydi bizning bugungi qahramonimiz Saʼdulla Oʻrozboyev. -Toʻgʻrisi, bizning oilamiz haqiqiy, chin maʼnodagi muhabbatning mevasi. Muhabbat deganda bir-birovga tikilib, dil izhorlarini eshitib oʻtirishni tushunmaslik kerak. Bizning oilada Muhabbat - eng avvalo tugʻishganlik mehri, bir-birovning qadriga yetib yashash, ishonch, sabr va qanoat hamda bardosh kabi hislatlarning uygʻunligi sifatida qadr­li. Agar (Alloh rahmatiga olgan boʻlsin) hayotdan ancha erta ketgan ota-onamiz biz far­zand­larini ana shunday ezgu tuygʻular ruhida tarbiyalashmaganlarida bilmadim, besh nafar yetimchalarning bugungi hayoti qanday holatda boʻ­lar­di!..

Saʼdulla otasi Qozoqboy aka vafot etganida endigina 14 yoshga toʻlgan oʻspirin edi. Uni hayot juda erta ulgʻaytirdi. Biri-biridan kichik, tarbiyaga muhtoj ukalariga bosh boʻlib, oilaning kam-koʻsti, ogʻir-yengiliga yelka tutdi. Jamoa xoʻjaligida kalxozchi boʻlib ishlovchi onasining yoniga kirib, dalaga ishga chiqdi: ariq tozalab, gʻoʻza yaganaladi, chopiq qildi, to kech kuzgacha kattalar bilan bir safda paxta terdi. Onasidan tomorqada har xil poliz va sabzavot ekinlari oʻstirib, parvarishlashni oʻrgandi. Maktabni tugatgach, onasining qistovi bilan Toshhovuz shahridagi moliya va iqtisod texnikumida oʻqib, iqtisodchi mutaxassisligiga ega boʻldi. «Orolqishloqsuvqurilish» idorasida 10-yil iqtisodchi vazifasida xizmat qilib, oʻziga yarasha hurmat, eʼtibor topdi.

Ukalari ulgʻaygan sari Saʼdullaning tashvishlari ham ulgʻayib bordi. Onasi bilan bamaslahat oʻz oilalariga tegishli boʻlgan 0,25 gektar yerdagi tomorqa xoʻjaligini rivojlantirish uchun reja ishlab chiqdi. Oilaning oʻz chorvachilik xoʻjaligini tashkil etib, qoramollar tuyogʻini koʻpaytirdi, parrandachilikka eʼtibor qaratishgani esa yanada yaxshi boʻldi. Goʻsht, tuxum, sut, qatiq, qaymogʻu sariyogʻni oʻzlaridan orttirib, bozorga olib chiqishadigan boʻlishdi. Har yili boʻrdoqiga boqqan qoramollari oila iqtisodini ancha koʻtardi. Ukasi Muzaffarni oʻqitib, oliy maʼlumotli qildi. Uylangach, endi u ancha ulgʻayishib qolgan ukalari oldidagi oʻzining akalik, tugʻishganlik burchini yanada teranroq his qildi. Umr yoʻldoshi Aqljon Saidova 1-sonli maktabda ruhshunos boʻlib ishlash bilan birga qaynonasi Xatira opaning oʻng qoʻliga aylandi. Qaynona bilan kelin oʻrtasidagi oʻzaro mehr-oqibatdan xonadonga fayz yogʻildi. Aqljon  qayn singillariga mehr qoʻydi, qaynonasi bilan qizlarning tarbiyasiga bosh-qosh boʻldi.

Saʼdulla otasi oʻrnida elchi boʻlib, oʻzga xonadon eshigini ochdi: avval ukasi Nurullani, keyin Muzaffarni uylantirishdi. Singillarini turmushga berishdi.

- Har gal uyimizda toʻy boʻlganida oʻzimni uchib-uchib toliqqan qushday sezardim, - yaxshi kunlarni eslab deydi Saʼdulla. - Odamlar quvonchdan oʻy­nab-kulishsa, men chekka-chekkaga chiqib quvonchimdan yigʻladim. Koʻz yoshimni ukalarim koʻrmasin, deb shunday qilardim. Bilmadim, koʻnglim kemtik boʻlib oʻsganim uchunmi, hozir ham qattiq sevinsam, koʻzimga yosh quyilib kelaveradi.

Quvonch yoshlari... Saʼdulla bunday quvonchli kunlarga yetgunicha ozmuncha mehnat, mashaqqat chekdimi!! Roʻzgʻorning ogʻir yukidan yelkalari yagʻir boʻlgan Saʼdulla ukalarini katta hayotga tayyorlash, oʻqitish, uyli-joyli qilish uchun oʻzini oʻtga, choʻqqa urdi. Bir oyogʻi ishda boʻlsa, bir oyogʻi bozorda, koʻngli esa uyda boʻldi. Baxtiga oilalariga kelib qoʻshilgan kelinlar - umr yoʻldoshi Aqljon ham, kelinlari Dilfuzaxon bilan Hamidaxonlar ham biri-biridan aqlli, uyim, joyim deydiganlardan boʻlib chiqdi. Uchala kelin xuddi opa-singillarday, bir-birlariga mehribon, pazanda, chevar. Uchalasi ham oʻqituvchi. Katta xonadonga oilaning kattasi - Saʼdulla bilan Aqljon bosh-qosh. Kelinlar esa xuddi kelishib olishganday Saʼdullani qaynota oʻrnida «ota» deya siylashadi.

Xalqimizda: «birlashgan oʻzar, birlashmagan toʻzar» degan gʻoyat ibratli hikmat bor. Qozoqboy ota oʻgʻil-qizlarining kamolini koʻrolmay hayotdan erta ketgan, bolalar ota tarbiyasini koʻrishmagan boʻlishsa-da, aqlli va dono ayol (xudo rahmat qilsin) Xatira momo va oilaning katta oʻgʻli Saʼdulla Oʻrozboyevning yetim goʻdaklarga koʻrsatgan mehr va oqibati bois, bugun bu oila Amir Temur nomli ovuldagi eng ibratli, saranjom-sarishta, obod xonadonlardan biriga aylandi.

- Afsuski, bugungi kamolimizni onajonim koʻrmadilar, - deydi Saʼdulla.- Baribir shukur qilaman. Oilamizda hech kim bir-biriga ovozini koʻtarib gapirmaydi. Seniki, meniki degan past tushunchaning oʻzi yoʻq, ukalarimning farzand­lari xuddi oʻzimniki kabi qadrli, bir-biriga mehribon.

 Azizlar, Saʼdulla aslo maqtanayotgani yoʻq. Aslida u maqtashga arzigulik katta oilaning dono sardori, maqtanishga arzigulik ishlarning uddasidan chiqa olgan tadbirli, mulohazali ota. Tahsinga loyiq, tarbiyali, intizomli inson, ukalariga bosh boʻlib, yosh boshidan otalik masʼuliyatini zimmasiga olgan fidoyi, mehr-oqibatli, qalbi muhabbatga limmo-lim toʻla  ibratli Aka!

Ayrim ota-onalari hayot tugʻishganlar qila olmagan ishlarni oʻzining kengfeʼlliligi, ochiqqoʻl va ochiq koʻngilligi bilan uddalab kelayotgan Saʼdulla Oʻrozboyevning xonadonida hamma oʻz ishini bilib qiladi. Oila iqtisodini koʻtarish borasida barcha birday qaygʻuradi. Ukalari ham, kelinlari ham oylik maoshlarini oila sardori - Saʼdullaga keltirib berishsalar, bir jomadan pul boʻladi!

- Yaqinda oilaviy daromadimiz xisobiga Nurulla ukamga alohida imorat qurib, oilasini boʻlakladik. - Mamnunligini yashirmaydi Saʼdulla. - Endi Muzaffar ukamga yangi imorat qurish niyatidamiz. Eng muhimi, ahilligimizga koʻz tegmasin!

Baʼzan qaynona-qaynotasi, ovsinlari bilan chiqisholmay ajrashishgacha borgan yoki oi­ladagi yetar-yetmaslikdan nolib yuradigan yosh kelinlarni koʻrsak Saʼdulla Oʻrozboyevning oʻz tugʻishganlariga boʻlgan goʻzal va samimiy munosabati haqida oʻylaymiz. Yana, Saʼdullaning: «Muhabbat deganda bir-biriga tikilib, dil izhori qilib oʻtirishni tushunmaslik kerak. Muhabbat - eng avvolo tugʻishganlik mehri» - degan fikrlari haqida oʻylaymiz. Va qaynogʻani qaynota oʻrnida koʻrib, oʻqituvchilik kasblaridan ortib, to­mor­qa xoʻjaligida, «Oʻrozboyev Allambergan» fermer xoʻ­jaligi hisobidagi ijara yerida xuddi opa-singillarday, hamjihat ishlashga, oila chorvasiga, parrandasiga qarab, oʻz rizqlarini oʻz qoʻllari bilan yaratishga intilib, ahillikda yashayotgan Aqljon, Dilfuza va Hamida kelinlarining aql-u farosatiga tan beramiz. Bu oiladagi oʻziga xos tarbiyaviy muhitga, intizom va sarishtalikka, ahillika havas qildim. Dilimizdan esa oila sardori - Saʼdullaning: 

- Muhabbat - eng avvalo tugʻishganlik mehri! - degan fikr­lari kechdi.

Ha azizlar, tugʻishganlar oʻrtasida mehr-muhabbat boʻlsa, xonadon obod, oila barkamol, el-yurt, Vatan osoyishta. Bor boʻlsin mehr-muhabbat!

Robiya YOʻLDOShEVA,

Allambergan JUMANIYoZOV,

"Amu news” ning maxsus muxbirlari.

Suratda: Saʼdulla Oʻrozboyev umr yoʻldoshi Aqljon, ukalari, kelinlari va farzandlari bilan.