PARLAMENT NAZORATI FUQAROLIK JAMIYaTINING MUHIM BELGISI

2016-yilning 11-aprel kuni "Parlament nazorati töğrisida”gi Qonun qabul qilindi.

Uşbu Qonunning maqsadi parlament nazoratini taşkil etiş va amalga oşiriş sohasidagi munosabatlarni tartibga solişdan iboratdir. Parlament nazorati subʼektlari quyidagilardan iborat: Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunçilik palatasi, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati, Qonunçilik palatasining, Senatning qömitalari, komissiyalari, Qonunçilik palatasidagi siyosiy partiyalar fraktsiyalari, deputatlar guruhlari, Qonunçilik palatasi deputatlari, Senat aʼzolari, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari böyiça vakili (ombudsman).

Parlament nazorati obʼekti esa Davlat hokimiyati va boşqaruvi organlarining hamda ular mansabdor şaxslarining Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlarini, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining va ular organlarining qarorlarini, davlat dasturlarini ijro etiş, şuningdek öz zimmalariga yuklatilgan vazifalar hamda funktsiyalarni amalga oşiriş böyiça faoliyatidir.

Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oşiruvçi organlarning, suriştiruv va tergov organlarining, sudlarning iş yurituvidagi muayyan işlar va materiallarni, şuningdek ijro işi yuritiş hamda notarial iş yuritişning muayyan materiallarini körib çiqiş bilan boğliq faoliyat parlament nazoratining obʼekti bölişi mumkin emas.

Parlament nazorati sohasiga navbatdagi yil uçun Özbekiston Respublikasining Davlat byudjetini, davlat maqsadli jamğarmalarining byudjetlarini hamda soliq va byudjet siyosatining asosiy yönalişlarini qabul qiliş, şuningdek Davlat byudjeti ijrosining borişini körib çiqiş, Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy hayotining eng muhim masalalari yuzasidan har yilgi maʼruzasini körib çiqiş, Özbekiston Respublikasi Boş vazirining mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanişining ayrim dolzarb masalalari yuzasidan hisobotini eşitiş, Qonunçilik palatasi, Senat majlislarida hukumat aʼzolarining öz faoliyatiga doir masalalar yuzasidan axborotini eşitiş, Özbekiston Respublikasi Hisob palatasining hisobotini eşitiş, Özbekiston Respublikasi Boş prokurorining hisobotini eşitiş, Özbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qiliş davlat qömitasi raisining hisobotini eşitiş, Özbekiston Respublikasi Markaziy banki boşqaruvi raisining hisobotini eşitiş, parlament sörovi, Qonunçilik palatasi deputatining, Senat aʼzosining sörovi, Qonunçilik palatasi, Senat qömitalari tomonidan davlat hokimiyati va boşqaruvi organlari rahbarlarining axborotini eşitiş, qonun hujjatlarining ijrosi holatini, huquqni qöllaş amaliyotini Qonunçilik palatasining, Senatning qömitalari tomonidan örganiş va qonun osti hujjatlarining qabul qilinişi yuzasidan ular tomonidan monitoringni amalga oşiriş, parlament tekşiruvi kiradi.

Parlament nazorati qonunga muvofiq boşqa şakllarda ham amalga oşirilişi mumkin.             

Qonunda prokuratura organlari faoliyati ustidan parlament nazoratini amalga oşiriş belgilangan bölib, mamlakatda qonun ustuvorligi va qonuniylikni, fuqarolarning huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlari himoya qilinişini taʼminlaş böyiça ular işining samaradorligini oşiriş maqsadida Oliy Majlis palatalari tomonidan Senatning prokuratura organlari faoliyati ustidan nazorat qiluvçi komissiyasi tuzilişi, komissiyaning faoliyatini taşkil etiş tartibi Oliy Majlis palatalarining qöşma qarori bilan belgilanişi, Özbekiston Respublikasi Boş prokurori har yili Senatga hisobot takdim etişi, hisobot Senatning navbatdagi majlisida körib çiqilişi, Özbekiston Respublikasi Boş prokurorining hisoboti dastlabki tarzda Senatning Qonun-çilik va sud-huquq masalalari qömitasi tomonidan Senatning prokuratura organlari faoliyati ustidan nazorat kiluvçi komissiyasi bilan birgalikda körib çiqilişi, hisobotni eşitiş yakunlari böyiça Senat qaror qabul qilişi va uşbu  qaror Özbekiston Respublikasi Boş prokuraturasiga yuborilişi qayd etilgan.

Mazkur Qonunning mazmun-mohiyatini aholiga yetkaziş borasida prokuratura organlari, xususan, Boş prokuratura huzuridagi soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallaştirişga qarşi kuraşiş bölimi tomonidan ham tarğibot tadbirlari ötkazilmoqda. Maqsadimiz – aholining huquqiy savodxonligini oşiriş orqali jamiyatda barqarorlikni taʼminlaşga hissa qöşişdir.