BAXTIYoR TURMUShIMIZ KAFOLATI

Xalqimiz azaldan ayollarga yuksak hurmat-ehtirom koʻrsatishga, ularni asrab-avaylashga alohida eʼtibor qaratib kelgan. Istiqlol yillarida bu ezgu anʼana yanada boyidi, yangicha mazmun kasb etdi. Darhaqiqat, ayol – jamiyat gultoji, oilaning farishtasi, mehr va muhabbat timsolidir.

"Biz mehr-muhabbat va odamiylikning ilk saboqlarini aziz onalarimizdan, ularning beshigimiz uzra parvona boʻlib aytgan alla ohanglaridan olamiz. Qalbimizda neki olijanob tuygʻular boʻlsa, ularning barchasi, avvalo, onalarimizdandir. Dunyoda muqaddas degan soʻzga eng munosib zot ham – Onadir. Shu bois, toki hayot bor ekan, inson moʻʼtabar Ona siymosi oldida doimo bosh egib, taʼzim qiladi”, - degan edi muhtaram Yurtboshimiz Islom Karimov.

Ayol zoti timsolida goʻzallik va nafosat, sevgi va muhabbat, ezgulik va fidoyilik kabi chin insoniy fazilatlar mujassam. Ayolga yuksak ehtirom koʻrsatish azaliy qadriyatlarimizdan biri. Ayniqsa, istiqlol yillarida biz – xotin-qizlar yuksak qadr topdik. Bir vaqtlar faqat uy-roʻzgʻor va dala yumushlaridan ortmagan oʻzbek ayoli endilikda davlat ishlarida va jamiyat boshqaruvida, iqtisodiy va ijtimoiy hayotning turli jabhalarida erkaklar bilan baravar huquqli, ular bilan yelkama-yelka faoliyat olib bormoqda. Bu teng huquqlilikning kafolati esa Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi boʻlib, asosiy Qomusimizning 46-moddasida "Xotin-qizlar va erkaklar teng huquqlidirlar” deb belgilab qoʻyilgan. Mamlakatimizda kechayotgan demokratik islohotlar jarayonida xotin-qizlarning faol ishtiroki Bosh Qomusimizda mustahkamlangan qoidalarning hayotimizda oʻz aksini topayotganining yaqqol isbotidir.

Mustaqillik yillarida oila, onalik va bolalikni muhofaza qilish, sogʻlom farzandni dunyoga keltirish, barkamol avlodlarni voyaga yetkazish masalalariga ham davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida alohida eʼtibor qaratilmoqda. Davlatimizning bunday oqilona siyosati ham biz – oʻzbek ayollarining qalbimizni faxr-iftixorga toʻldiradi. "Ona bilan bola – gul bilan lola”, "Ayol – oila charogʻboni” degan iboralar shunchaki oddiy soʻzlar emas, ular oʻzbek ayollari hayotining mazmuni, umrining gavhari boʻlmish farzand va oila ayol uchun qanchalar qadrli ekanligini anglatuvchi hayotiy xulosalardir. Shunday ekan, bu - farzandni eʼzozlash, oilani qoʻllab-quvvatlash, oʻz navbatida ayolni xursand qilish, uni hayotdan rozi qilish deganidir. Yurtboshimizning tashabbusi bilan 1998-yil – "Oila yili", 1999-yil – "Ayollar yili”, 2000-yil – "Sogʻlom avlod yili”, 2001-yil – "Ona va bola yili”, 2012-yil "Mustahkam oila yili” deb eʼlon qilinishi bu boradagi olib borilayotgan ishlarning amaliy ifodasidir.

Bosh Qomusimizning 63-moddasida "Oila jamiyatning asosiy boʻgʻinidir hamda jamiyat va davlat muhofazasida boʻlish huquqiga ega”, 64-moddasida "Davlat va jamiyat yetim bolalarni va ota-onalarining vasiyligidan mahrum boʻlgan bolalarni boqish, tarbiyalash va oʻqitishni taʼminlaydi, bolalarga bagʻishlangan xayriya faoliyatlarini ragʻbatlantiradi”, 65-moddasida "Onalik va bolalik davlat tomonidan muhofaza qilinadi” kabi hayotiy normalarning mustahkamlab qoʻyilgani ham biz ayollarning baxtiyor turmush kechirishimiz yoʻlida qoʻyilgan mustahkam poydevordir.

Ona zoti borki, farzandim kamolini koʻrsam, uning sogʻlom va barkamol ulgʻayib, oʻqib, ilm olib, kasb-hunar egallab, davlat va jamiyatga nafi tegadigan yetuk inson boʻlib voyaga yetishini taʼminlasam, deya orzu qiladi. Sir emas, dunyoning koʻplab davlatlarida yashovchi onalar uchun bu quvonchli tashvishlar faqat orzuligicha qolmoqda. Masalan, tibbiy xizmatga pul topa olmay, farzandi bevaqt vafot etayotgan, oʻqishga, kasb-hunar oʻrgatishga mablagʻ yetishtirolmay, oʻgʻil-qizlari savodsiz, biror tayinli kasb-korsiz, och-yupun kun kechirayotgan oilalar ozmi dunyoda? Shunday oilalarning bekalari "baxtiyorman”, deb ayta oladimi?

Bizda-chi! Farzandlarimiz tugʻilishi bilanoq shifokorlar tomonidan kasalliklarga qarshi bepul emlanib, chekka qishloqlarda yashasa ham, zamonaviy tibbiy muassasalar xizmatidan foydalanadilar. Ular maktab yoshiga yetmayoq, maktabgacha taʼlim muassasalarida tarbiyalanib, maktabga tayyor holda boradilar. Barcha sharoitlarga ega maktab, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida bepul taʼlim olib, ilmli, hunarli boʻlib voyaga yetmoqdalar. Oliy oʻquv yurtlarida oʻqishni davom ettirib, el-yurt xizmatiga kamarbasta insonlar boʻlib kamol topmoqdalar. Ona uchun bundan ortiq baxt bormi? Eng asosiysi, Bosh Qomusimizning 40-moddasida "Har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega”, 41-moddasida "Har kim bilim olish huquqiga ega. Bepul umumiy taʼlim olish davlat tomonidan kafolatlanadi” deya belgilab qoʻyilishining oʻzi ham bizning ertanggi kunga ishonchimizni, umidimizni oshiradi.

Mamlakatimiz Konstitutsiyasida ayollar huquqlarining mustahkamlab qoʻyilishi oʻz navbatida turli qonun va qonunosti hujjatlarida, Prezident Farmon va qarorlari, hukumat qarorlarida oʻz ifodasini topmoqda. Prezidentimizning 1995-yil 2-martdagi "Oʻzbekiston Respublikasining davlat va ijtimoiy qurilishida xotin-qizlarning rolini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni ayollarni mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyoti masalalarini hal qilishga, ularning davlat va jamoat boshqaruvidagi ishtirokini oshirishga jalb etish uchun keng imkoniyatlar ochib berdi. Prezidentimizning 2004-yil 25-maydagi "Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-3434-sonli Farmoni ham yurtimizda ayollarga koʻrsatilayotgan yuksak ehtirom namunasidir.

Bugungi kunda davlatimiz va hukumatimiz ayollarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, ularning ish bilan bandligini taʼminlash, xotin-qizlarni ijtimoiy himoyalash tizimini yanada mustahkamlash, ularning salomatligini mustahkamlash, roʻzgʻor yumushlarida ogʻirini yengil qilish, qoʻyingki, barcha sohalarda ayollarga qulay sharoitlar yaratib berishni ustuvor vazifa qilib belgilagan.

Bu kabi gʻamxoʻrliklar esa jamiyatimizda siyosiy faol, ijtimoiy hayotda tashabbuskor, oilada va jamiyatda oʻz oʻrniga ega, huquqiy bilimdon, zamon bilan hamnafas, yurtimiz ravnaqiga kamarbasta ayollar safining kun sayin kengayishiga zamin yaratadi.

Maryam AHMEDOVA,

tuman hokimining oʻrinbosari, tuman Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputati.