Sayyor sudda 13 nafar mahkum jazoning oʻtalmagan qismidan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilindi

Inson taqdiri va qonun ustuvorligi oʻzaro tutashgan nuqtada hamisha adolat va insonparvarlik tamoyillari bosh mezon boʻlib kelgan. Bugungi shiddat bilan rivojlanayotgan davrda davlatimiz yuritayotgan huquqiy islohotlarning tub mohiyatida ham aynan inson qadrini ulugʻlash, xato qilgan, biroq oʻz qilmishidan chin koʻngildan pushaymon boʻlib, tuzalish yoʻliga oʻtgan fuqarolarga imkoniyat berishdek olijanob maqsad mujassamdir. Zero, jazodan koʻzlangan asosiy maqsad mahkumni jamiyatdan ajratish emas, balki uni qayta tarbiyalash va sogʻlom muhitga qaytarishdan iboratdir.

Ana shunday ezgu maqsadlar ifodasi sifatida, Amudaryo tumanining "Beruniy" mahalla fuqarolar yigʻini binosida navbatdagi ochiq sayyor sud majlisi boʻlib oʻtdi. Jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev raisligida oʻtgan mazkur sayyor sud davomida Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 73-moddasi, yaʼni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish tartibiga doir ishlar atroflicha koʻrib chiqildi.

Sud jarayonida jazoni oʻtayotgan, ammo oʻrnatilgan tartib-qoida talablarini toʻliq bajargan, mehnatga halol munosabatda boʻlib, oʻz xulq-atvori bilan jamiyat uchun xavfli emasligini isbotlagan shaxslarning hujjatlari sinchkovlik bilan oʻrganildi. Natijada, ilgari jinoyat sodir etgan, ammo bugungi kunda qilmishining oqibatlarini anglab, qatʼiy tuzalish yoʻliga oʻtgan 13 nafar mahkumga nisbatan qoʻllanilgan jazolarning oʻtalmay qolgan qismidan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish haqida ajrim chiqarildi.

Shu bilan birga, sud majlisi davomida mahkumlarga qonun ustuvorligi haqida qatʼiy eslatmalar berildi. Xususan, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilingan shaxslarga, agar ular jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan yangi jinoyat sodir etadigan boʻlsalar, oqibatlari juda ogʻir boʻlishi tushuntirildi. Bunday holatda Jinoyat kodeksining 60-moddasida nazarda tutilgan bir necha hukm yuzasidan jazo tayinlash qoidalariga muvofiq, yangi tayinlangan jazoga avvalgi hukm boʻyicha oʻtalmay qolgan jazo qismi toʻliq yoki qisman qoʻshilishi va jazo muddati keskin kuchayishi alohida taʼkidlandi. Bu esa har bir fuqaroning qonun oldidagi masʼuliyatini yana bir bor his qilishiga, huquqbuzarliklarning oldini olishga xizmat qiladi.

Tadbirning ikkinchi qismida yana bir muhim va dolzarb masala — xotin-qizlar va bolalar huquqlarini himoya qilish masalasiga toʻxtalib oʻtildi. Sud majlisi ishtirokchilariga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 3-martdagi "Ayollar va bolalar huquqlarining himoyasini kuchaytirish hamda ularga nisbatan tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish boʻyicha qoʻshimcha tashkiliy-huquqiy choralar toʻgʻrisida"gi Farmonining mazmun-mohiyati keng va atroflicha tushuntirildi.

Ushbu farmon mamlakatimizda ijtimoiy adolatni qaror toptirish, oila muhitini sogʻlomlashtirish va jamiyatning eng nozik qatlamlarini huquqiy himoya qilish yoʻlidagi strategik qadamdir.

Amudaryo tumanida oʻtkazilgan ushbu sayyor sud majlisi shunchaki huquqiy jarayon emas, balki insoniylik va adolatning amaliy ifodasi boʻldi. Mahalla ahli ishtirokida oʻtkazilgan bunday muloqotlar va tushuntirish ishlari jinoyatchilikning barvaqt oldini olishga, jamiyatda tinchlik va totuvlikni mustahkamlashga xizmat qilishi shubhasiz. Adolat qaror topgan joyda esa hamisha fayzu baraka va xotirjamlik hukm suradi.

Jasurbek Baltabayev Jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi