Sud-huquq masalalari yuzasidan sayyor qabul oʻtkazildi

Amudaryo tumanida aholining huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, fuqarolarni qiynab kelayotgan sud-huquq masalalariga aniqlik kiritish hamda jamiyatda qonun ustuvorligini taʼminlashga qaratilgan tadbirlar izchil davom etmoqda. Ana shunday muloqotlardan biri 16-mart kuni tumanning “Nazarxon” ovul fuqarolar yigʻini maʼmuriy binosida tashkil etildi. Unda jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev, fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Adilbek Seytnazarov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Amudaryo tumanidagi Xalq qabulxonasi yetakchi mutaxassisi Sanʼat Avezov, “Madad” nodavlat notijorat tashkiloti yuristi Davron Pirmanov hamda Nazarxon ovuli faolari, aholi vakillari ishtirok etdi.

Sayyor qabul avvalida jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev “Narkotik moddalar aylanmasiga qarshi kurashda sudlarning oʻrni” mavzusida fuqarolarga huquqiy tushuntirishlar berdi. Taʼkidlanganidek, bugungi kunda narkotik vositalar va psixotrop moddalarning noqonuniy aylanmasi jahon miqyosidagi eng xavfli jinoyatlardan biri sifatida eʼtirof etilmoqda. Bunday illat nafaqat alohida shaxs, balki butun jamiyat salomatligi, yoshlar kelajagi va davlat xavfsizligi uchun jiddiy tahdid tugʻdiradi.

Taʼkidlanganidek, narkotik vositalarni noqonuniy ishlab chiqarish, saqlash, tashish va tarqatish kabi harakatlar jinoiy javobgarlikka sabab boʻladi. Bu kabi huquqbuzarliklar oqibatida inson salomatligiga putur yetadi, oilalar parokanda boʻladi, jinoyatchilik darajasi ortishiga zamin yaratiladi. Shu nuqtai nazardan, sudlar mazkur toifadagi ishlarni koʻrib chiqishda qonun ustuvorligini taʼminlash, dalil va ekspertizalarni xolis tahlil qilish, aybdorlarga adolatli jazo tayinlash va ayni vaqtda inson huquqlarini himoya qilishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Qatʼiy va asosli sud qarorlari esa jinoyatchilikning oldini olishda muhim profilaktik taʼsir koʻrsatishi taʼkidlandi.

Tadbir davomida fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Adilbek Seytnazarov ham aholi uchun dolzarb boʻlgan “Kredit shartnomasi va undan kelib chiqadigan muammolar” mavzusida batafsil maʼruza qildi. Unda kredit tushunchasi, uning huquqiy asoslari va shartnomaviy majburiyatlar mazmuniga alohida toʻxtalib oʻtildi. Qayd etilganidek, kredit — muddatlilik, qaytarishlilik va foiz toʻlash sharti bilan vaqtincha beriladigan pul mablagʻlari yoki boshqa qimmatliklardir.

Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga muvofiq, kredit shartnomasi boʻyicha bank yoki boshqa kredit tashkiloti qarz oluvchiga shartnomada belgilangan miqdor va shartlar asosida pul mablagʻi berish, qarz oluvchi esa mazkur mablagʻni qaytarish hamda uning uchun foiz toʻlash majburiyatini olishi tushuntirildi. Maʼruzada kredit shartnomasi qarz shartnomasidan farq qilishi, unda kreditor sifatida faqat vakolatli bank yoki tegishli litsenziyaga ega kredit tashkiloti ishtirok etishi mumkinligiga urgʻu berildi.

Adilbek Seytnazarov kredit munosabatlarida har ikki tarafning ham aniq huquq va majburiyatlari mavjudligini misollar bilan tushuntirib berdi. Jumladan, kreditor kelishilgan shartlar asosida mablagʻni berishga majbur boʻlsa, qarz oluvchi uni belgilangan muddatda foizi bilan qaytarishi shart. Shu bilan birga, kredit summasi real olingan paytdan boshlab qarz oluvchining foiz toʻlash va qarzni qaytarish majburiyati yuzaga kelishi haqida ham huquqiy izohlar berildi. Bu esa aholining kredit shartnomalarini imzolashdan oldin hujjat mazmunini chuqur anglab olishi naqadar muhim ekanini yana bir bor koʻrsatdi.

Sayyor qabulning amaliy qismida esa fuqarolar oʻzlarini qiziqtirgan sud-huquq masalalari, kredit munosabatlari, huquqiy javobgarlik, murojaatlarni koʻrib chiqish tartibi kabi qator savollar bilan mutaxassislarga murojaat qildi. Tadbir ishtirokchilari har bir murojaat yuzasidan atroflicha huquqiy tushuntirish va amaliy maslahatlar oldi.

Mazkur sayyor qabul aholi bilan ochiq muloqotni kuchaytirish, huquqiy savodxonlikni oshirish va fuqarolarning muammolarini joyida hal etish borasida muhim ahamiyat kasb etdi. Eng muhimi, bu kabi uchrashuvlar sud-huquq sohasi va xalq oʻrtasidagi oʻzaro ishonchni mustahkamlashga, qonunlarga hurmat ruhini yanada kuchaytirishga xizmat qilmoqda.