Mahallaga biriktirilgan soliq xodimlarining samarali faoliyati orqali iqtisodiy oʻsish taʼminlanyapti

Soʻnggi yillarda mamlakatimizda mahallaning iqtisodiy salohiyatini yuksaltirish va soliq tizimi samaradorligini oshirish boʻyicha keng koʻlamli tadbirlar amalga oshirilmoqda. Ayniqsa, “Mahalla byudjeti” tizimining joriy etilishi va “Mahalla yettiligi” institutining shakllantirilishi bu sohadagi jiddiy yondashuvning yaqqol isbotidir.

Amudaryo tumanidagi 49 ta fuqarolar yigʻiniga jami 17 nafar soliq xodimi biriktirilgan. Yaqin vaqtlarga qadar mahallalarda soliqlarni yigʻishda manfaatdorlik tizimi mavjud emas edi. Bugungi kunda esa mahalliy infratuzilma muammolarini hal qilish maqsadida mahalla byudjetiga belgilangan miqdorda soliq tushumlari ajratilib, ularni samarali yoʻnaltirish orqali joylarda ijobiy oʻzgarishlar kuzatilmoqda.

“Mahalla yettiligi” instituti doirasida biriktirilgan soliq inspektorlari oʻz faoliyatini mahalladagi har bir soliq toʻlovchi bilan yaqindan ishlashish orqali amalga oshirmoqda. Ular tadbirkorlar bilan uchrashib, mavjud muammolarni oʻrganmoqda, soliq qonunchiligidagi yangiliklarni tushuntirish orqali yashirin iqtisodiyotning oldini olmoqda. Bu jarayonda jismoniy va yuridik shaxslarning soliq toʻlovlari boʻyicha masʼuliyatini oshirish hamda davlat byudjetiga tushumlarni koʻpaytirish asosiy maqsad qilib olingan.

2024-yilning oʻzida Amudaryo tumani boʻyicha jismoniy shaxslarning turar joy obʼektlari uchun 29 milliard 130,4 million soʻm soliq hisoblandi. Ushbu tushumning 10 foizi, yaʼni 2 milliard 913 million soʻm mahalla byudjetiga qoldirildi. Joriy yilning 5 oyi mobaynida esa 13 milliard 859,6 million soʻm soliq undirilishi taʼminlandi.

Tumanning Boʻz solma, Qoramon va Boʻz yop ovul hamda mahallalarida faoliyat yurituvchi soliq inspektori Shavkat Hayitboyev 2 ming 953 ta soliq toʻlovchiga masʼul. U tomonidan 2024-yilda 3 milliard 391 million 555 ming soʻm soliq yigʻilgan. Joriy yilning shu kuniga qadar esa 1 milliard 720 million 159 ming soʻm soliq undirilib, mahallar jamgʻarmasiga mol-mulk va yer soliqlarining belgilangan 10 foiz qismi yoʻnaltirilmoqda.

Mahalla jamgʻarmalariga tushgan mablagʻlardan samarali foydalanish doirasida qator ustuvor yoʻnalishlar belgilangan. Eng avvalo, ichki infratuzilmani yaxshilashga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Jumladan, mahallaning ichki yoʻllari, elektr va tabiiy gaz tarmoqlari, shuningdek, ichimlik va oqova suv tizimlari taʼmirlanmoqda.

Ikkinchi muhim yoʻnalish — mahalla va jamoat binolarini qurish, taʼmirlash hamda zarur jihozlar bilan taʼminlashdir. Bu borada sport va bolalar maydonchalari, kutubxona, madaniyat markazlari kabi obʼektlar yangidan barpo etilishi yoki taʼmirlanishi nazarda tutilgan. Ularni mebel va texnika jihozlari bilan taʼminlash ishlari ham shu mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi.

Kelgusi bosqichda esa “Yashil makon” loyihasi doirasida koʻkalamzorlashtirish va obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladi. Mahallalar atrofiga koʻchatlar ekish, hududlarni tozalash va yashil maskanlarga aylantirish vazifalari ustuvor ahamiyatga ega.

Shu bilan birga, ijtimoiy himoyaga muhtoj va kam taʼminlangan oilalarni qoʻllab-quvvatlash, ularning turar joylarini taʼmirlash va zarur jihozlar bilan taʼminlash ishlari ham soliq tushumidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan moliyalashtirilmoqda.

Bu borada mahallaga biriktirilgan soliq inspektorining oʻrni alohida. Mahalladagi soliqlarni toʻliq va oʻz vaqtida undirish, soliq toʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, shuningdek, yashirin iqtisodiyotni kamaytirish hamda tadbirkorlikni rivojlantirish yoʻnalishlarida soliq xodimlari samarali faoliyat olib bormoqda. Bu esa soliq organlari va mahalla tuzilmalari oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlab, jamoatchilikning xabardorligini yanada oshirishga xizmat qilmoqda. Soliq inspektori Shavkat Hayitboyev tomonidan amalga oshirilgan ishlar bunga yaqqol misoldir. Vaqtinchalik faoliyatini toʻxtatgan 4 ta tadbirkorlik subʼekti uning saʼy-harakatlari bilan faoliyatini qayta tiklandi. Korxonalarda norasmiy tarzda mehnat qilayotgan 14 nafar ishchilarning faoliyati legallashtirildi. Shuningdek, 5 nafar noqonuniy ishlayotgan fuqaro tadbirkor sifatida davlat roʻyxatiga olindi. Natijada 25,8 million soʻm miqdorida qoʻshimcha soliq manbalari aniqlanib, mahallaning iqtisodiy oʻsishiga hissa qoʻshildi.

Amalga oshirgan bu kabi samarali faoliyati uchun Shavkat Hayitboyev 2024-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi Sherzod Qudbiyev tomonidan “Tashakkurnoma” bilan taqdirlandi.

Shohzod Qurbonboyev.