Tergov sudyasi tomonidan tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklari ishonchli himoya qilinadi

Maʼlumki, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 10-iyundagi qaroriga muvofiq 2025-yil 1-yanvardan boshlab jinoyat ishlari boʻyicha sudga qadar ish yurituv davrida protsessual qarorlarga sanktsiya berish masalasi jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida alohida sudyalar, yaʼni tergov sudyalari tomonidan koʻrib chiqilishi tartibini joriy etish va jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida tergov sudyasi lavozimini kiritish belgilangan edi.

Ushbu qaror bilan tergov sudyalariga maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish hamda bir qator jinoyat materiallarini, shu jumladan sanktsiyalar va majburlov choralarini qoʻllash masalasini koʻrib chiqish vakolati berilgan edi.

Joriy yildan faoliyat boshlagan tergov sudyalari qonun ustuvorligini, ijtimoiy adolatni, fuqarolar tinchligi va totuvligini taʼminlash, fuqarolar va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini sud yoʻli bilan samarali himoya qilish kabi yoʻnalishlarda faoliyat olib bormoqda.

Yaqinda Amudaryo tuman Ichki ishlar boʻlimining majlislar zalida Jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudining tergov sudyasi Donaxon Yusupova boshchiligida yigʻilish boʻlib oʻtdi.

Tuman IIB boshligʻining oʻrinbosari Sharapat Joldasbayev, tuman IIB profilaktika inspektorlari ishtirokida oʻtkazilgan yigʻilishda tuman sudining tergov sudyasi Donaxon Yusupova Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yuqoridagi farmonining mazmun mohiyati boʻyicha tushuntirishlar berdi. Shuningdek, yigʻilish davomida tergov sudyasi “Oʻzbekiston – 2030” strategiyasida sudlar faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha belgilangan chora-tadbirlar haqida ham toʻxtalib oʻtdi.

Yigʻilishdan soʻng Amudaryo tuman IIB binosida tergov sudyasi tomonidan sayyor sud tashkil qilindi. Sayyor sud majlisida IIB tomonidan taqdim qilingan jami 20 ta ish materiali koʻrib chiqildi.

Sayyor sud davomida Oʻzbekiston Respublikasi “Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi Kodeksining 183-moddasida koʻrsatilgan mayda bezorilik huquqbuzarligini sodir etgan 10 nafar shaxsga nisbatan toʻplangan maʼmuriy huquqbuzarlik ish materiallari koʻrib chiqildi. Sud tomonidan 4 nafar shaxsga nisbatan maʼmuriy qamoq jazosi va 6 nafar shaxsga nisbatan maʼmuriy jarima jazosi tayinlandi.

Shuningdek, ushbu Kodeksning 101-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan elektr, issiqlik energiyasi, gazdan foydalanish qoidalarini buzish xuquqbuzarligini sodir etgan 2 nafar shaxsga nisbatan toʻplangan ish materillari ham koʻrib chiqilib, aybdorlarga maʼmuriy jarima jazosi tayinlangan boʻlsa, yuqoridagi Kodeksning 59²-moddasida nazarda tutilgan oilaviy zoʻravonlik xuquqbuzarligi yuzasidan toʻplangan ishlar boʻyicha 4 ta ish materiali koʻrib chiqilib, 2 nafar shaxsga nisbatan maʼmuriy qamoq jazosi hamda 2 nafar shaxsga nisbatan jarima jazosi tayinlandi.

Bundan tashqari, mazkur Kodeksning 52-moddasi 2-qismida bayon qilingan yengil tan jarohati yetkazish xuquqbuzarligi va boshqa turdagi huquqbuzarliklarga oid toʻplangan ish materillari ham koʻrib chiqilib, aybdorlarga nisbatan qonuniy qarorlar qabul qilindi.

Xulosa oʻrnida aytish kerakki, tergov sudyasi institutining tashkil qilinishi tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini yanada kuchaytirishga xizmat qilmoqda.

Aziza Madrahimova